30/05/2026
🎵🎤Biblioteczna kartka z kalendarza - Mieczysław Fogg
Rok 2026 został ustanowiony przez Sejm RP Rokiem Mieczysława Fogga – w 125. rocznicę urodzin artysty, którego głos przez dziesięciolecia towarzyszył Polakom w chwilach radości, nostalgii i nadziei. To wyjątkowe wyróżnienie przypomina o człowieku, który stał się nie tylko legendą polskiej estrady, ale również symbolem przedwojennej Warszawy i świadkiem dramatycznej historii XX wieku.
Mieczysław Fogg, a właściwie Mieczysław Fogiel, urodził się 30 maja 1901 roku w Warszawie w rodzinie sklepikarki i kolejarza. Początkowo nic nie wskazywało na to, że zostanie jedną z największych gwiazd polskiej muzyki. Pracował jako laborant w fabryce chemicznej, śpiewając jednocześnie amatorsko w chórach. Talent artysty szybko dostrzegł słynny kompozytor Władysław Daniłowski , który zaprosił go do legendarnego Chóru Dana. To właśnie tam rozpoczęła się wielka kariera Fogga.
W okresie międzywojennym był prawdziwą gwiazdą Warszawy. Występował w najpopularniejszych kabaretach i teatrach rewiowych, takich jak Qui Pro Quo, Banda czy Polonia. Publiczność zachwycała się jego elegancją, sceniczną kulturą i charakterystycznym barytonem lirycznym. To właśnie Fogg rozsławił wiele przebojów, które dziś uznawane są za klasykę polskiej piosenki: „Ta ostatnia niedziela”, „Jesienne róże”, „Tango milonga”, „Piosenka o mojej Warszawie” czy „Mały biały domek”.
Mieczysław Fogg ustanowił przedwojenny rekord sprzedaży płyt – jego nagranie „Ta ostatnia niedziela” sprzedało się w ponad 100 tysiącach egzemplarzy, co w tamtych czasach było wynikiem wręcz niewiarygodnym. W ciągu całej kariery sprzedał ponad 25 milionów płyt, a w repertuarze miał przeszło 2 tysiące utworów. Koncertował na niemal całym świecie – od Europy po USA, Australię, Izrael czy Nową Zelandię. Był prawdziwym ambasadorem polskiej kultury.
Życie Fogga to jednak nie tylko scena i sukcesy artystyczne. Jako młody ochotnik walczył w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 roku. Podczas II wojny światowej należał do Armii Krajowej.
W czasie Powstania Warszawskiego śpiewał dla powstańców i ludności cywilnej – w szpitalach, schronach, na barykadach i w ruinach miasta. Kilkukrotnie został ranny. Jego koncerty dawały ludziom namiastkę normalności i otuchy w najtrudniejszych chwilach okupacji.
Po wojnie prowadził słynną „Cafe Fogg” przy ulicy Marszałkowskiej w Warszawie – kawiarnię działającą pośród ruin zniszczonego miasta. To właśnie stamtąd transmitowano pierwszy powojenny „Podwieczorek przy mikrofonie”. Szwedzkie radio przygotowało nawet reportaż zatytułowany „Kawiarnia wśród ruin”, pokazujący niezwykłą atmosferę odbudowującej się stolicy.
Fogg był również pionierem nowych mediów – jako pierwszy polski artysta estradowy wystąpił w Telewizji Polskiej. Zagrał także w filmach i prowadził własną wytwórnię płytową „Fogg Record”.
Odznaczono go również m.in. Medalem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata i Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami. Zmarł 3 września 1990 roku w Warszawie, ale jego głos do dziś pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli dawnej polskiej piosenki. 🎤🎵
