Będkowice i okolice na starej fotografii

07/06/2026

Dokładnie 88 lat temu, 7 czerwca 1938 r. w willi Szaniec w Dolinie Będkowskiej zakończyły się czterodniowe rekolekcje. Miały one charakter zamknięty.
Jak można przeczytać w ręcznym opisie fotografii, zamieszczonym już po II wojnie św. na awersie zdjęcia, były to "Pierwsze zamknięte rekolekcje chłopskie w domu Rościszewskich".
Kto je prowadził, kto w nich uczestniczył, jak narodziła się idea tego szlachetnego przedsięwzięcia - na razie nie wiemy. Nie wiemy też, czy było to wydarzenie jednorazowe. Możliwe, że plany kolejnego zniweczył w następnym roku zbliżający się początek II W.Ś. ...
Wiemy za to, dzięki zapiskom historycznym Parafia Będkowice , że 1938 r. był czasem ożywienia religijnego w naszej miejscowości. Jak wynika z parafialnych danych - "Zaangażowanie rodziny Rościszewskich (szczególnie Marleny, L**ha Mariana oraz Janiny) było kluczowe dla powstania kościoła w Będkowicach. (...) Wsparli oni finansowo i organizacyjnie budowę świątyni (...). Po tymczasowym wstrzymaniu prac w 1935 roku z powodu braku funduszy, budowę wznowiono w 1938 r. z inicjatywy Marleny Rościszewskiej (z Szańca). Marlena Rościszewska weszła w skład nowo powołanego komitetu, aktywnie kierując dalszymi pracami".
Raczej trudno wykluczyć więc, że perspektywa dokończenia budowy kościoła nie pojawiała się w myślach czy słowach uczestników rekolekcji.
Prezentowane dziś u nas po raz pierwszy to wyjątkowe, historyczne zdjęcie pokazujemy dzięki uprzejmości i za zgodą Dom Spotkań z Historią Archiwum Historii Mówionej - Dom Spotkań z Historią/Karta .
Zaznaczamy, że fotografia "pochodzi ze zbiorów Janiny Rościszewskiej/Dom Spotkań z Historią".
A może ktoś z Państwa rozpoznaje na tym zdjęciu swoich przodków? Dziadków czy pradziadków własnych lub sąsiadów, kapłanów - może z Bolechowic, może z Krakowa, może z Białego Kościoła?
Będziemy wdzięczni za wszelkie wskazówki czy podpowiedzi!
Gmina Wielka Wieś


Identyfikacje:
1. Górny rząd, szósty od lewej - Adolf Hruby z Zabierzowa, pracownik kolei, przedstawiciel K.S.M. (Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży). Za wskazówki dziękujemy Tak u nas bywało - prawdziwe historie z Gminy Zabierzów

31/05/2026

Strażacy z Będkowic, poprzednicy obecnej Ochotnicza Straż Pożarna Grupa Ratownictwa Wysokościowego w Będkowicach , już przed II wojną światową udzielali się w zawodach na szczeblu regionalnym.
Jak widać na wycinku z prasy z lipca 1932 r., w rywalizacji jednostek rejonu sułoszowskiego naszym ochotnikom poszło całkiem dobrze, gdyż zdobyli trzecie miejsce :-)



Sułoszowa i okolice oraz jej mieszkańcy na starej fotografii.
Gmina Jerzmanowice-Przeginia
Gmina Wielka Wieś

01/04/2026

Po dłuższej zimowej, mroźnej przerwie wracamy do naszych fotograficznych odkryć. Dziś nowość w naszych zbiorach, pocztówka, która pewnie ma już z 70 lat, a mimo to całkiem dobrze się trzyma :-) Na niej - Iglica w .
Autorem fotografii użytej na pocztówce był Wiesław Tomaszkiewicz 1924-2009) - filmowiec, orientalista, taternik i miłośnik skałek w podkrakowskich dolinach.
Na odwrocie karty można przeczytać dumne hasło: "WCZASY WZMOCNIENIEM WIĘZI SPOŁECZNEJ". Dziś to nieco śmiechu warte, ale w latach 50-tych ub. wieku akcja pod tym hasłem była śmiertelnie poważnym filarem komunistycznej ideologii. Innymi słowy: "ludu pracujący miast i wsi, macie obowiązek udać się na wczasy - nie dlatego, żeby odpocząć, to parta ma w nosie - ważne jest, że wczasy budują więzi społeczne, czyli idealny bolszewicki porządek, gdzie doskonałe społeczeństwo pracujące tak się dobrze zna i szanuje, że doniesie na sąsiada szybciej, niż tej zdąży wypowiedzieć na głos jakąkolwiek nieprawomyślną opinię" :-(
Pocztówki z tej serii "wczasowej" zawierały obowiązkową dopłatę na działający w latach 1948-66 Fundusz Odbudowy Stolicy.
Warto zwrócić uwagę, że na pocztówce Jura Krakowsko-Częstochowska nazywała się jeszcze "Jura Krakowska", a Dolina Będkowska - "Dolina Bądkowska". To ostatnie, nie można wykluczyć, z powodu... błędu drukarskiego :-)
Gmina Wielka Wieś Tak u nas bywało - prawdziwe historie z Gminy Zabierzów

22/03/2026

To prawda. Niezły widok! Ponieważ... widać! :-)

Dzisiaj absolutna perełka.
Willa Szaniec i Dolina Będkowska z latach 30. XX wieku.
Fot. Dziennik Zachodni.

16/07/2025

Nic dodać, nic ująć :-) Technologia ożywia wspomnienia coraz skuteczniej i ładniej :-) Miło popatrzeć ;-)

06/07/2025

UWAGA - DŁUGI WPIS!
Dziś wyjątkowy rarytas. Zdjęcie "Szańca" w Dolinie Będkowskiej.
Niektórzy może pamiętają go jeszcze z czasów, zanim spłonął, w rok po początku upadku komuny w Polsce. A na tej fotografii - w roku 1934, w czasie budowy!
O tym, jak właściciele "Szańca" - L**h i Janina Rościszewscy - ratowali w czasie okupacji Żydów, już pisaliśmy. Dziś przypomnimy więc, jak budowę i pierwsze lata pobytu w dworku w Dolinie Będkowskiej zapamiętała córka Rościszewskich, Janina. W czasie, gdy wykonano prezentowane powyżej zdjęcie, miała dwa lata. Należy więc zakładać, że w jej pamięci pozostały przede wszystkim opowieści jej rodziców, rodzeństwa, krewnych, znajomych.
I zdjęcie, i fragmenty wywiadu-rzeki z Janiną Rościszewską publikujemy dzięki uprzejmości Archiwum Historii Mówionej - Dom Spotkań z Historią/Karta .
"Podmurówka z kamienia, kamień na miejscu. Będkówka niosła. Poza tym kamieniołomy naokoło. Przecież to Jura Krakowsko-Częstochowska, więc kamienia nie brakowało wapiennego. Podmurówka, podpiwniczenie w jednym miejscu. Podmurówka kamienna. Na tym warstwa gliny, warstwa patyków, warstwa gliny, warstwa… I tak te mury rosły. Podłogi drewniane, schody drewniane. Dach z dachówek drewnianych. I parę lat ten domek sobie stawiał. Mamę dosyć szybko tutaj sprowadził. Jak zobaczyła te początki domu, to zupełnie wpadła w ciężką depresję. Myślała, że razem z dziećmi stąd ucieknie. Okolica dzika, bandycka, złodziejska. Bezludzie kompletne. Droga, że z trudem się przedzierał ten samochód. Ojciec musiał na własny koszt ją reperować" - wspominała w 2007 r. p. Janina.
"Dom nieogrodzony, w budowie. Więc jak jakieś podejrzane były ruchy i psy zaczęły głośniej ujadać, mama wychodziła na podwórko i strzelała w powietrze. I tak przepłaszała ewentualnych złodziei. Dlaczego mówię o złodziejach i bandytach? Jak powiadam, to była wieś, która co dopiero została wcielona w zjednoczony kraj po zaborach. Wieś graniczna. (...) Te 7,5 morgów mojego ojca to się kończyło właśnie na byłej granicy zaboru moskiewskiego. Tuż za… Granicą naszego pola to była dawna Galicja. To był teren należący do… I do dziś dnia pozostał ten administracyjny podział, że my ciągle należymy do gminy odległej dosyć i niewygodnej Wielkiej Wsi. Czyli z zaboru rosyjskiego. Podczas gdy 500 metrów dalej to jest już gmina Zabierzów, przez którą się prawie przejeżdża do Krakowa. Ale te podziały zostały. I te tradycje… I bieda, straszna bieda".
Za pomoc okazaną Żydom pani Janina w 1990 r. wraz z rodzicami i bratem została odznaczona przez jerozolimski Instytut Yad Vashem „Medalem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata”. Po 45 latach od zakończenia wojny... Tego samego roku spłonęło to, co zostało z "Szańca". Los postawił kropkę pod jednym z rozdziałów historii Doliny Będkowskiej.

Fot. ze zbiorów Janiny Rościszewskiej/Dom Spotkań z Historią

Dom Spotkań z Historią
Gmina Wielka Wieś
Tak u nas bywało - prawdziwe historie z Gminy Zabierzów

Powiat Krakowski
Jura Krakowsko-Częstochowska

21/06/2025

Udostępniamy z radością, gdyż historyczne poszukiwania to przecież nasza pasja :-) A historia Będkowic bez historii Ochotnicza Straż Pożarna Grupa Ratownictwa Wysokościowego w Będkowicach - to jak wegetariańska kiełbasa z zeroemisyjnego, przyjaznego naturze, w ogóle niegenerującego ciepła grilla :-)

Ale my mamy jubileuszy! :-)
Wczoraj minęło dokładnie 101 lat od oficjalnego, urzędowego powiadomienia obywateli w Dzienniku Urzędowym Województwa Kieleckiego o "wciągnięciu do regestru stowarzyszeń i związków na zasadzie postanowienia Prezydjum Województwa" - "T-wa straży ogniowej ochotniczej w Będkowicach, w gm. Cianowice, w pow. olkuskim".
Samo dopisanie do "regestru" miało miejsce 15 października 1924 r. Jak widać, biurokracja miała się w ówczesnej, odbudowującej się Polsce wciąż znakomicie - bodaj w tej kwestii nic się nie zmieniło... do dzisiaj :-)
Samo zebranie założycielskie będkowskich ochotników, jak już pisaliśmy, odbyło się 19 stycznia 1924 r. Protokół z tego właśnie zebrania posłużył do rozpoczęcia starań o rejestrację.
Powtarzamy: 19 stycznia 1924 r. Właśnie tę datę uznajemy za naszą oficjalną rocznicę, choć są pisane, ba - drukowane! - przesłanki, by sądzić, że mieliśmy w Będkowicach strażaków ochotników już co najmniej o rok wcześniej! Jak to możliwe?
O tym w jednym z kolejnych wpisów.
Gmina Wielka Wieś Powiat Krakowski

10/06/2025

Opowieści o niegdysiejszych poszukiwaczach skarbów, którzy splądrowali Kopiec Bzowskich, usłyszałem już parę lat temu. Mówiono, że w czasie wojny, że po, że jeszcze pod zaborem...
Po dłuższej kwerendzie udało się. Tak, to był maj. 1928 r! I nie żadni weekendowi złodzieje, ale zdesperowani złoczyńcy, którzy posunęli się do profanacji, hieny!
Dzięki ówczesnej relacji prasowej dowiadujemy się, co było w grobowcu; wiemy też już, że był murowany i że żadnych skarbów stamtąd nikt nie wyniósł. Sprawców, pochodzących spoza Będkowic, niestety nie schwytano....
Swoją drogą wspomniane w artykule sprzed 97 lat legendy o skarbach poukrywanych w jurajskich jaskiniach, zakopanych pod wapiennymi ostańcami, pochowanymi w lasach - funkcjonują do dziś nie tylko w Gmina Wielka Wieś , ale i w Gmina Zabierzów czy Gmina Jerzmanowice-Przeginia , w Ojców i Ojcowski Park Narodowy , generalnie w całym Powiat Krakowski .
My, badacze historii, swoje wiemy: owszem, mamy w swojej okolicy wiele skarbów :-), ale nie są to brzęczące dukaty ani sakiewki z brylantami :-) To nasza ziemia, nasze dzieje i piękno tradycji, tak wspaniale wkompowane w cudowne widoki. Wystarczy pójść na spacer i skarbów pod dostatkiem!
Parafia Będkowice

07/06/2025

Wodospad "Szum" w Dolinie Będkowskiej przyciągał wędrowników, zwanych dziś turystami, już na przełomie XIX i XX wieku.
Prezentowane dziś zdjęcie wykonał między 1901 a 1904 r. Baltazar Wolniewicz, bardzo ceniony w owym czasie fotograf z Olkusza.
Oryginalny podpis pod pamiątkową "pocztówką" brzmiał: "Wodospad na potoku Będkówka".
Chyba jednak podówczas rzeczona siklawa bardziej niż dziś zasługiwała na określenie "wodospad". A jakie jest Państwa zdanie w tej sprawie? :-)

19/04/2025

W święto, jakim jest Wielkanoc, czyli Uroczystość Zmartwychwstania Pańskiego, ze wzruszenia trudno o słowa czy życzenia. To bowiem najważniejsze święto chrześcijańskie i najważniejsze święto dla wielu z nas...
W Muzeum Narodowe w Krakowie znajduje się wspaniały obraz autorstwa polskiego malarza Szymona Czechowicza (1689-1775), pochodzącego z Krakowa, wykształconego w Rzymie słynnego twórcy dzieł religijnych i portretowych.
Poniższy obraz o tytule "Chrystus ukazujący się apostołom po zmartwychwstaniu" powstał w 1758 r., został wykonany techniką olejną.
Mimo barokowej stylistyki dzieło zawiera tyle treści, niesie tyle emocji, że... sami popatrzcie. Alleluja!