30/04/2026
„Matka Boska Zielna” – fotografia dzieła Zdzisława Jasińskiego
Prezentowana fotografia przedstawia obraz autorstwa Zdzisława Jasińskiego pt. „Matka Boska Zielna”. Została wykonana w 1911 roku podczas wystawy w Salonie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie przez Witolda Dębskiego i Anatoliusza Masłowskiego (Zakład Fotograficzny: atelier w Hotelu Bristol przy ulicy Krakowskie Przedmieście 42 w Warszawie).
Fotografia ma formę kartonu o wymiarach 30,8 cm wysokości oraz 25,9 cm szerokości. Obecnie znajduje się w zbiorach Fotografii i Ikonografii Muzeum Narodowego w Warszawie.
Opis dzieła
Obraz „Matka Boska Zielna” powstał w majątku artysty w Przyłęku, w powiecie garwolińskim, w jego pracowni malarskiej zwanej „Belwederem”. Niestety, istnieje duże prawdopodobieństwo, że dzieło nie przetrwało do naszych czasów — mogło ulec zniszczeniu wraz z innymi pracami artysty podczas II wojny światowej, w czasie powstania warszawskiego.
Według wspomnień córki artysty, Jadwigi Wiśniewskiej, zawartych w tekście „O Ojcu”, obraz ten miał szczególne znaczenie w jego twórczości: „Pomimo zajmowania się rolnictwem, ani na chwilę nie przestawał Ojciec malować. Tam właśnie, na wsi w Przyłęku, powstało wiele pejzaży oraz szkiców do późniejszych, większych obrazów. Tam zrodziła się ‘Matka Boska Zielna’ – o chożym obliczu wieśniaczki, w obramowaniu z dożynkowego wieńca...”
Dzieło było również prezentowane na łamach przedwojennego „Tygodnika Ilustrowanego”.
Opis fotografii
Fotografia ukazuje wizerunek Matki Boskiej o łagodnym, skupionym wyrazie twarzy, z zamkniętymi oczami, co nadaje kompozycji charakter kontemplacyjny i pełen duchowego wyciszenia. Postać otoczona jest bogatym, dekoracyjnym wieńcem dożynkowym, złożonym z kwiatów, zbóż, owoców i roślin — symbolizujących naturę, płodność i ludową religijność.
Styl obrazu łączy elementy symbolizmu z inspiracjami sztuką ludową. Matka Boska przedstawiona została jako postać bliska ludziom wsi — jej wizerunek nawiązuje do prostoty i codzienności, a jednocześnie zachowuje sakralny charakter poprzez aureolę i centralną kompozycję.
Fotografia utrzymana jest w tonacji monochromatycznej (czarno-białej), co podkreśla detale i fakturę oryginalnego dzieła oraz nadaje jej historyczny charakter.
Serdeczne podziękowania dla Muzeum Narodowego w Warszawie za przeprowadzenie kwerendy dotyczącej obrazów, rysunków, szkiców i fotografii związanych z twórczością Zdzisława Jasińskiego.
