Jakie są godziny otwarcia?

Poniedziałek 09:00 - 15:00 Wtorek 09:00 - 15:00 Środa 09:00 - 15:00 Czwartek 09:00 - 15:00 Piątek 09:00 - 15:00

Archiwum Państwowe w Łodzi

Strona główna
Polska
Łódź
Archiwum Państwowe w Łodzi

www.lodz.ap.gov.pl

01/06/2026

„Całe życie jesteśmy dziećmi…”

Wszystkim dzieciom w dniu ich święta życzymy, aby ich codzienność była bezpieczna, pełna miłości, beztroskich zabaw i możliwości spełniania marzeń 😉😊

A nam dorosłym życzymy empatii, wrażliwości i zrozumienia dla ich potrzeb.

Bo przecież w każdym z nas, przez cale życie pozostaje coś z dziecka…

Pamiętajmy, że my też mieliśmy kiedyś po kilka, kilkanaście lat, nie wszystko nam się udawało, popełnialiśmy błędy…

Dawajmy każdego dnia dobry przykład do naśladowania, mając świadomość, że wszyscy wychowujemy nowe pokolenie.

Prezentowany w dzisiejszym poście plakat autorstwa Janusza Grabiańskiego z 1972 r., pochodzi z zespołu archiwalnego Zbiór druków i pism ulotnych z 📂 zasobu Archiwum Państwowego w Łodzi Oddział w Sieradzu.

29/05/2026

Czekacie na nasze piątkowe zestawienie? 😉

Dziś kolejne archiwalne zdjęcie vs. współczesne ujęcie.

W centrum Łodzi przez blisko 80 lat działało kino, które dla wielu było jednym z tych miejsc, do których chodziło się często - głównie ze względu na niskie ceny i centralne położenie w mieście.

Nieistniejące już kino „Młoda Gwardia” przy ul. Zielonej 4 w latach swojego istnienia (1908–1992) zmieniało nazwę kilkakrotnie: Bio-Express, Sfinks, Admiral, Corso, Hel.

Po zamknięciu kina przez pewien czas działał tu sklep spożywczy, a później miejsce po nim zajęła znana drogeria.

Było to wyjątkowe miejsce dla wielu pokoleń Łodzian. To właśnie tutaj mogli po raz pierwszy obejrzeć panoramiczny film „Krzyżacy” (1960 r.). To również tutaj młodzi ludzie chętnie umawiali się na pierwsze randki 😊

Macie swoje szczególne wspomnienia związane z tym miejscem?

Dobrego weekendu 😊😉

Prezentowane w dzisiejszym poście archiwalne zdjęcie pochodzi z lat 1989-1990 z zasobu APŁ, z zespołu „Biuro Rozwoju w Łodzi Urbanistyka i Komunikacja, 1972-2004”.

28/05/2026

4️⃣5️⃣ lat temu, rankiem w czwartek 28 maja 1981 roku, zmarł arcybiskup metropolita gnieźnieński i warszawski, prymas Polski 🇵🇱, kardynał Stefan Wyszyński. Mówiono o nim: „Prymas Tysiąclecia”, „Niekoronowany Król Polski”, „Przywódca Narodu” i „Obrońca Ojczyzny”. Był wybitnym kapłanem Kościoła katolickiego, wielkim patriotą i autorytetem moralnym dla Polaków w czasach PRL.

Urodził się 3 sierpnia 1901 roku w Zuzeli nad Bugiem w rodzinie Stanisława i Julianny (z domu Karp) Wyszyńskich.

Od 1920 roku kształcił się w 🏫 Wyższym Seminarium Duchownym we Włocławku. 3 sierpnia 1924 roku przyjął święcenia kapłańskie z rąk biskupa Wojciecha Owczarka. Przez kolejnych pięć lat kontynuował naukę na Wydziale Prawa Kanonicznego oraz Wydziale Prawa i Nauk Społeczno-Ekonomicznych KUL. W 1929 roku uzyskał tytuł doktora, a rok później profesora prawa kanonicznego i socjologii w Wyższym Seminarium Duchownym we Włocławku.

W trakcie Powstania Warszawskiego był kapelanem zgrupowania AK „Kampinos”.

W 1946 roku papież 🇻🇦 Pius XII mianował go ordynariuszem diecezji lubelskiej. Dwa lata później został podniesiony do godności arcybiskupa metropolity warszawsko-gnieźnieńskiego, prymasa Polski, a w 1953 roku otrzymał kapelusz kardynalski.

W tym samym roku zainicjował słynny list 📜 do rządu polskiego, który przeszedł do historii pod nazwą „Non possumus”. Wyrażał w nim zdecydowany sprzeciw Episkopatu Polski wobec postępowania władz komunistycznych. W następstwie tego dokumentu reżim Bolesława Bieruta aresztował kard. Stefana Wyszyńskiego 25 września 1953 roku. Do jesieni 1956 roku przetrzymywany był on w: Rywałdzie Królewskim, Stoczku Warmińskim, Prudniku Śląskim i Komańczy.

Podczas pobytu w ostatnim z wymienionych miejsc odosobnienia prymas Polski napisał tekst Jasnogórskich Ślubów Narodu Polskiego, który był odnowieniem ślubów lwowskich króla 👑 Jana Kazimierza z czasów potopu szwedzkiego i oddaniem Polski w opiekę Matce Bożej. Tekst ślubów miał mobilizować rodaków do obrony wiary i moralności w okresie komunizmu.

Po wypuszczeniu na wolność, kard. Stefan Wyszyński prowadził w latach 1957–1966 Wielką Nowennę mającą przygotować naród na obchody Tysiąclecia Chrztu Polski. Zakończyła się ona 3 maja 1966 roku Aktem Oddania Narodu Matce Bożej za wolność Kościoła w Polsce i na świecie. Wielkie uroczystości, które odbyły się na Jasnej Górze w Częstochowie, zgromadziły blisko 2 miliony Polaków 👥

W 1965 roku prymas Polski był jednym z inicjatorów orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich, które spotkało się z ostrą krytyką ze strony władz komunistycznych. Brał aktywny udział w obradach Soboru Watykańskiego II (1962–1965), a w październiku 1978 roku uczestniczył w konklawe, które wybrało papieża Jana Pawła II.

W okresie napięć polityczno-społecznych w kraju, Stefan Wyszyński starał się łagodzić napięcia na linii rząd – opozycja. W latach 1980–1981 pełnił rolę pośrednika w negocjacjach pomiędzy władzą, a „Solidarnością”.

Kiedy zmarł ✝︎ w wieku 80 lat, posiadał ogromny autorytet w społeczeństwie polskim. Dzięki skromności, pracowitości, głębokiej miłości do bliźniego i do Ojczyzny – czego wyraz dał w trakcie całej swojej 57-letniej posługi kapłańskiej – stał się prawdziwym przewodnikiem duchowym dla rodaków. „Królował nad ich sercami”. Przeprowadził Kościół przez bardzo trudne dla jego funkcjonowania lata komunizmu, co stało się jego wielką zasługą.

Pogrzeb Prymasa Tysiąclecia w dniu 31 maja 1981 roku przerodził się wielką narodową manifestację, w której uczestniczyło od 300 tys. do pół miliona Polaków. Uroczystości te nazwano „ostatnim królewskim pogrzebem”. Trumna z ciałem kard. Stefana Wyszyńskiego spoczęła w ⛪️ katedrze św. Jana Chrzciciela w Warszawie.

W dniu 12 września 2021 roku Prymas Tysiąclecia został ogłoszony błogosławionym Kościoła katolickiego.

W naszej galerii prezentujemy materiały z zasobu APŁ dotyczące prymasa Polski, kardynała Stefana Wyszyńskiego:

🟥 pamiątkową pocztówkę z obchodów Tysiąclecia Chrztu Polski w 1966 r. APŁ,
Archiwum fotograficzne Władysława Kraski (fotoreportera „Głosu Robotniczego”),

🟥 znaczek pocztowy podziemnej poczty „Solidarność”, Wrocław 1983. APŁ, Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” – zbiór materiałów ulotnych.

Polski

26/05/2026

- Pościel łóżko!
- Zęby umyte?
- Załóż czapkę!
- Kanapki do szkoły spakowane?
- Lekcje odrobione?
- Nie siedź tyle przed telewizorem!
- Już późno, czas do łóżka, bo jutro wstaniesz niewyspany!

Wszyscy doskonale to znamy, prawda❓

I mimo, że świat się zmienia ⏳, a dzisiaj młodzi ludzie słyszą nieco inne słowa:

- Nie siedź tyle na telefonie!
- Długo jeszcze będziesz grać?
- Daj znać, kiedy dojedziesz na miejsce.

… to jedno pozostaje niezmienne: troska i opieka Matki.

W dniu tak wyjątkowym, jak dzisiaj – 26 maja „Dzień Matki”, składamy najserdeczniejsze życzenia wszystkim Mamom❗ Zdrowia, uśmiechu oraz zadowolenia z pociech, tych małych i tych już dużych 😊💐

Prezentowane w naszym dzisiejszym poście zdjęcie autorstwa J. Kubika z 1980 roku pochodzi z zasobu APŁ z zespołu Zbiór ikonograficzny Archiwum Państwowego w Łodzi.

Z okazji dzisiejszego święta zachęcamy do obejrzenia Pytania na śniadanie (od godziny 8.30), gdzie o Dniu Matki i wózkach dziecięcych opowiedzą w studio Katarzyna Królczyk dyrektorka Archiwum Państwowego w Koszalinie oraz Olga Nasińśka z Narodowego Archiwum Cyfrowego.

22/05/2026

Dzisiaj piątek – koniec tygodnia, a skoro zaczynamy weekend to mamy dla Was kolejne już zestawienie archiwalnego kadru z Łodzi ze współczesnym ujęciem 📸

Zabieramy Was na ulicę Narutowicza, róg Wschodniej, gdzie stoi dobrze znana Łodzianom narożna kamienica Zachariasza Schultza z końca XIX w.

Archiwalne zdjęcie wielu z Was na pewno kojarzy ze sklepem mięsnym, który działał tu od 1950 roku. Do dziś pozostały po nim charakterystyczne szyldy z napisem „Mięso – wędliny”.

Kto pamięta?

Zostawcie👍, jeśli lubicie 😉 takie porównania dawnej i współczesnej Łodzi!

Słonecznego weekendu ☀️

Prezentowane w dzisiejszym poście archiwalne zdjęcie pochodzi z lat 1989–1990 z zasobu APŁ, z zespołu „Biuro Rozwoju w Łodzi Urbanistyka i Komunikacja, 1972-2004”.

20/05/2026

❗Łodzianka 🛶 laureatką konkursu genealogicznego 🌳„Bez korzeni nie zakwitniesz”

Serdecznie gratulujemy 👏 uczennicy 🏫 Szkoły Podstawowej Związku Nauczycielstwa Polskiego w Łodzi, Elizie Kosińskiej, która zdobyła tytuł laureata 👑 w etapie ogólnopolskim konkursu „Bez korzeni nie zakwitniesz. Moja Wielka i Mała Ojczyzna”. Wyniki 📃 zostały opublikowane na stronie organizatora konkursu w dniu dzisiejszym: https://archiwa.gov.pl/konkurs-bez-korzeni-nie.../

Eliza Kosińska wykonała piękny i nowatorski projekt edukacyjny, który zapewnił jej miejsce w gronie 8 zwycięzców w kategorii wiekowej kl. VII-VIII. Jest to wielki sukces zważywszy na fakt, że w 5. edycji „Bez korzeni nie zakwitniesz” jury oceniało 616 projektów edukacyjnych, spośród których do etapu ogólnopolskiego zakwalifikowanych zostało 93.

Laureatka z województwa łódzkiego wykonała wielką i żmudna pracę. Dzięki czasochłonnej i drobiazgowej kwerendzie źródłowej sporządziła drzewo genealogiczne swojej rodziny 👪️ obejmujące 2️⃣0️⃣ pokoleń i 3️⃣3️⃣5️⃣ osób. Najstarszy, widniejący na nim przodek, pochodzi z XVII wieku. Kapituła Konkursu doceniła też inne walory pracy, w tym: dane biograficzne zamieszczone na drzewie, przedstawienie przekazu i innowacyjność.

Serdecznie gratulujemy❗

Na zdjęciu uczennica kl. VII b Eliza Kosińska i nauczycielka Aleksandra Jędrzejewska, która pełniła rolę jej opiekuna merytorycznego w czasie trwania konkursu. Fotografię wykonano przed siedzibą APŁ.

20/05/2026

Nagrody rozdane‼️

Wczoraj w siedzibie 🏛️ Archiwum Państwowego w Łodzi przy Pl. Wolności 1 odbyła się uroczystość wręczenia nagród 🏆️ finalistom, osobom wyróżnionym i ich opiekunom merytorycznym w 5. edycji konkursu genealogicznego „Bez korzeni nie zakwitniesz. Moja Wielka i Mała Ojczyzna”

Nagrody wręczyli🕴️Dyrektor Archiwum Państwowego w Łodzi Bartosz Górecki i 🕴️Łódzki Kurator Oświaty Janusz Brzozowski.

Konkurs „Bez korzeni nie zakwitniesz. Moja Wielka i Mała Ojczyzna” to wspólna inicjatywa 🤝 Archiwów Państwowych i Ministerstwa Edukacji Narodowej.

W kategorii wiekowej kl. IV-VI nagrody otrzymali następujący finaliści:

🏅 Andrzej Bogdan Smoliński, kl. VI a, Szkoła Podstawowa nr 1 z Oddziałami Integracyjnymi w Zgierzu, ul. J. Piłsudskiego 1, 95-100 Zgierz, opiekun merytoryczny Elżbieta Szpruch

🏅 Zofia Lisiecka, kl. VI c, Szkoła Podstawowa nr 1 z Oddziałami Integracyjnymi
w Zgierzu, ul. J. Piłsudskiego 1, 95-100 Zgierz, opiekun merytoryczny Elżbieta Szpruch

🏅 Zofia Miziołek, kl. IV b, Szkoła Podstawowa nr 202 im. Jana Pawła II w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr 2, ul. Jugosłowiańska 2, 92-720 Łódź, opiekun merytoryczny Maria Piątkowska

W kategorii wiekowej kl. VII-VIII nagrody otrzymali finaliści:

🏅 Eliza Kosińska, kl. VII b, Szkoła ZNP, ul. Scaleniowa 6, 93-436 Łódź, opiekun merytoryczny Aleksandra Jędrzejewska

🏅 Nadia Nowicka, kl. VIII a, Szkoła Podstawowa im. Ks. Jana Twardowskiego
w Makowie z Filią w Świętem, ul. Akacjowa 2, 96-124 Maków, opiekun merytoryczny Edyta Mazurek

🏅 Jakub Trześniewski, kl. VIII b, Szkoła Podstawowa nr 11 im. M. Kownackiej
w Łodzi, ul. Hufcowa 20 A, 94-107 Łódź, opiekun merytoryczny Bartłomiej Jankiewicz

💐 Ponadto wyróżnienie otrzymała Alicja Duma, kl. IV b, Szkoła Podstawowa nr 202 im. Jana Pawła II w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr 2, ul. Jugosłowiańska 2, 92-720 Łódź, opiekun merytoryczny Maria Piątkowska.

Wszystkim uczestnikom 5. edycji konkursu genealogicznego „Bez korzeni nie zakwitniesz. Moja Wielka i Mała Ojczyzna” dziękujemy za udział w nim i serdecznie gratulujemy 👏

Wykonaliście wielką pracę 👍: drobiazgową, czasochłonną i bardzo wartościową, która przysłuży wszystkim członkom Waszych rodzin 👪️, a nawet przyszłym pokoleniom. Prace te nie powstałyby oczywiście bez zaangażowania, wsparcia i cennych rad Waszych rodziców, krewnych i nauczycieli 🧑‍🏫 pełniących rolę opiekunów merytorycznych.

17/05/2026

Zakończyliśmy cykl postów przybliżających historię i zasób naszego Archiwum — od początków działalności archiwalnej w 1926 roku, przez czasy okupacji, aż po okres PRL. Była to opowieść o rozwoju instytucji, zmieniających się realiach historycznych oraz dokumentach, które przez lata trafiały do naszego zasobu i stanowią bezcenne świadectwo przeszłości 🙂

Sto lat działalności archiwalnej w Łodzi to nie tylko historia dokumentów, ale także ogromnych zmian, jakie na przestrzeni dekad przeszły archiwa i archiwiści.

Choć instytucje te od zawsze zajmowały się zabezpieczaniem, opracowywaniem i udostępnianiem dokumentacji 📄, dziś realizują te zadania z wykorzystaniem nowoczesnych narzędzi i technologii, odpowiadając na wyzwania współczesności oraz potrzeby społeczeństwa informacyjnego 🙂

To miejsca, w których tradycja spotyka się z nowoczesnością, a codzienna praca archiwistów pozwala zachować pamięć o przeszłości dla kolejnych pokoleń.

Archiwa Państwowe konsekwentnie realizują również zapisy strategii rozwoju, koncentrującej się na trwałym zachowaniu świadectw minionych czasów, ich zabezpieczaniu oraz zapewnieniu powszechnego, nowoczesnego dostępu do zbiorów, wychodząc tym samym naprzeciw wyzwaniom cyfrowym związanym między innymi z digitalizacją zasobów.

Z okazji jubileuszu 100-lecia działalności archiwalnej w Łodzi od czerwca będziemy raz w miesiącu publikować post przybliżający pracę poszczególnych oddziałów naszego Archiwum 🙂

Cykl rozpoczniemy od Oddziału Kształtowania Narodowego Zasobu Archiwalnego, czyli — komórki, która czuwa nad właściwym postępowaniem z dokumentacją i dba o to, by najcenniejsze materiały trafiły do archiwów i zostały zachowane dla przyszłych pokoleń.

Zapraszamy do śledzenia naszego jubileuszowego cyklu! 📖✨

15/05/2026

📍Przed kolejnym weekendem pokazujemy Wam Łódź w następnym zestawieniu „wczoraj i dziś” ❤️

Tym razem przenosimy się na Piotrkowską 152 – do dawnej kamienicy Ryszarda Bechtolda, której ściany już w latach 90. przyciągały uwagę mieszkańców i przechodniów. Na jednej z nich znajdowała się reklama Skórimpexu, na drugiej – Textilimpexu.

Dziś miejsce dawnych reklam zajmują charakterystyczne łódzkie murale – „Łódź” oraz mural nawiązujący do dawnej GSM Ery.

Pamiętacie tę okolicę sprzed lat? Jak wiele się zmieniło? 😊

Prezentowane w dzisiejszym poście archiwalne zdjęcia pochodzą z lat 1989–1990 z zasobu APŁ, z zespołu „Biuro Rozwoju w Łodzi Urbanistyka i Komunikacja, 1972-2004”.

Odpoczywajcie i udanego weekendu! 😊❤️

Adres

Pl. Wolności 1
Łódź
91-415

Godziny Otwarcia

Poniedziałek	09:00 - 15:00
Wtorek	09:00 - 15:00
Środa	09:00 - 15:00
Czwartek	09:00 - 15:00
Piątek	09:00 - 15:00

Telefon

+48426326201

Strona Internetowa

https://www.lodz.ap.gov.pl/

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Archiwum Państwowe w Łodzi umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.