21/01/2026
📢ⓅⒶⓀⒾ ⒷⒶⓈⒶ ⬇️⬇️⬇️
Indigenous Peoples Livelihood Assistance
“Negosyong Tindahan, Tulong Pangkabuhayan”
Isinagawa ang programang “Negosyong Tindahan, Tulong Pangkabuhayan” para sa mga Katutubong Pamayanan bilang bahagi ng patuloy na adhikain ng Lokal na Pamahalaan ng San Vicente, Palawan na mapaunlad ang kabuhayan ng mga Indigenous Peoples (IPs) sa pamamagitan ng inklusibo, makatarungan, at sustenableng programang pangkabuhayan.
Ang nasabing aktibidad ay nilahukan ng labing-anim (16) grupo ng tribu mula sa sampung (10) barangay, partikular sa mga barangay ng Caruray, Kemdeng, New Canipo, Sto. Niño - Tagbanua Tandulanen, Poblacion, New Agutaya, San Isidro, Port Barton - Cuyunon at Tagbanua Tandulanen, at Alimanguan -Cuyunon. Ang mga tribung kinatawan ay mula sa Tribung Tagbanua Tandulanen, Tribung Agutaynen, at Tribung Cuyunon.
Ang aktibidad ay naging matagumpay sa kabuuan at maayos na naisakatuparan sa pamamagitan ng mahusay na koordinasyon ng sampung (10) Barangay IPMRs, katuwang ang mga Opisyal ng Barangay ng nabanggit na mga lugar. Ang kanilang aktibong pakikilahok at suporta ay nagbigay-daan sa maayos na daloy ng programa, bukas na talakayan, at positibong interaksyon ng karamihan sa mga kalahok.
Mga Hamon at Negatibong Feedback
Isang negatibong puna ang naitala mula sa Tribung Agutaynen ng Barangay New Agutaya, kung saan hindi nagkaroon ng buong consensus ang kanilang komunidad upang dumalo sa barangay collaboration. Ito ay bunsod ng kawalan ng tiwala ng nakararaming IPs members sa kasalukuyang pamumuno ng kanilang Kamepet-mepetan o IPS Leader.
Ayon sa pahayag ng mga kasapi, may mga isyung kaugnay sa:
• Hindi maayos na pakikitungo sa kapwa Tribal Leaders, kung saan sa halip na magpakita ng paggalang ay nailalarawan umano ng pagiging mapagmataas;
• Kakulangan ng transparency sa pamamahala ng Negosyong Tindahan / Bigasan na ipinagkaloob sa ilalim ng Livelihood Program First Cycle ng LGU sa pangunguna ng Municipal IPMR;
• Hindi maayos na pagbibigay ng karapatan sa mga IPO members na siyang nararapat na humawak at magpatakbo ng nasabing kabuhayan.
Dahil dito, naging negatibo ang naging resulta ng LCC Report Assessment and Evaluation para sa nasabing barangay.
Samantala, sa siyam (9) na iba pang barangay, ang mga natukoy na isyu ay minor lamang at pangunahing tumutukoy sa paglilinaw ng mga tungkulin at gampanin ng IPS, IPO, at Barangay IPMRs, gayundin ang isang maliit na hindi pagkakaunawaan sa pagitan ng ilang kasapi ng Tribung Cuyunon mula sa Barangay Poblacion, na agad namang tinugunan sa pamamagitan ng bukas na talakayan.
Pamamahala at Mga Hakbangin
Ang aktibidad ay pinangunahan ng Municipal IPMR Staff bilang Facilitator, at ang tagapagsalita ay si Hon. Eddie E. Yayen, Municipal IPMR at Sangguniang Bayan Member (Ex-Officio), na nagbigay ng malinaw na paglilinaw at paggabay ukol sa mga polisiya at pamantayan ng programang pangkabuhayan.
Bilang tugon sa mga isyung lumitaw, muling ipinaalala at nilinaw ng Municipal IPMR ang mga sumusunod na rekisitos bago ipagkaloob ang ikalawang yugto (Second Batch) ng Indigenous Peoples Livelihood Assistance:
1. Lahat ng benepisyaryo at mga opisyal ng IPO (Pangulo, Ingat-Yaman, at Auditor) ay kinakailangang magpakita ng sertipiko ng mga dinaluhang pagsasanay at seminar;
2. Ang mga IPS members ay kinakailangang magsumite ng Resolusyon na nagpapatunay ng kanilang pangako na sa loob ng Enero 2026, ang kanilang IPO ay:
• Ma-aaccredit at makikilala ng Sangguniang Bayan Office (SBO);
• Magkakaroon ng malinaw at aprubadong By-Laws para sa maayos at produktibong pamamahala ng kabuhayan;
3. Ang By-Laws ay kinakailangang maglaman ng probisyon hinggil sa regular na monitoring, liquidation, evaluation, at assessment, na isasagawa ng IPS at buong tribu, bilang bahagi ng pagsusulong ng transparency at pananagutan sa bawat pulong na kanilang isasagawa sa taong 2026;
4. Patuloy na magkakaroon ng monitoring at teknikal na paggabay mula sa Municipal IPMR Staff.
Pagpapalakas ng Pagkakaisa at Partisipasyon
Bilang bahagi ng aktibidad, isinagawa rin ang mga group activities at talakayan, kung saan nabigyan ng pagkakataon ang bawat grupo na magbahagi ng kanilang mga pananaw, mungkahi, at rekomendasyon ukol sa mas epektibong management system ng ipagkakaloob na Second Batch Indigenous Peoples Livelihood Assistance para sa tatlong (3) tribu na binubuo ng sampung (10) grupo mula sa siyam (9) na barangay.
Ang mga gawaing ito ay naglalayong palakasin ang pagkakaunawaan, pagkakaisa, at kolektibong pagpapasya, bilang pundasyon ng isang matagumpay at pangmatagalang programang pangkabuhayan para sa mga Katutubong Pamayanan.
Pangwakas
Sa kabuuan, ang aktibidad ay nagsilbing mahalagang plataporma upang mapagtibay ang mga aral mula sa mga nakaraang karanasan, maitama ang mga kakulangan, at higit pang mapahusay ang implementasyon ng mga programang pangkabuhayan para sa mga Indigenous Peoples ng San Vicente, Palawan. Patuloy ang paninindigan ng Pamahalaang Lokal, katuwang ang Municipal at Barangay IPMRs, na itaguyod ang makatarungan, transparent, at inklusibong kaunlaran para sa lahat ng Katutubong Pamayanan.
