09/03/2026
| ANG BANTAYOG NG KASAPADIMA PARA SA MGA BAYANI NG IKALAWANG DIGMAANG PANDAIGDIG
Noong 09 Marso 1952, pinasinayaan sa San Pedro Town Plaza ang isang bantayog para sa mga namatay na San Pedrenseng kasapi ng US Army Forces in the Far East (USAFFE) noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Sa loob ng mahabang panahon ay nagsilbi itong monumentong pang-alaala ng nakalipas na giyera sa noo'y bayan ng San Pedro.
Ang pagpapatayo ng nasabing bantayog ay pinangunahan ng Kapisanan sa Pagpapalaganap ng Diwang Makabayan (KASAPADIMA), isang lokal na organisasyong pangkabataan sa San Pedro na itinatag noong 1951. Sa pamumuno ng kanilang pangulo na si Jose Rosal, napagpasyahan nila na ipatayo ang nasabing monumento. Inspirasyon nito ang tinatawag na battlefield cross, na kalimitang ginagamit na panandang pang-alaala para sa mgasundalong namatay sa mga giyera. Nakalagay ito sa isang pedestal, na sa ibaba nito ay nakalagay ang panandang (marker) naglilista sa 24 na San Pedrenseng miyembro ng USAFFE na nagbuwis ng kanilang buhay para sa kalayaan ng Pilipinas.
Ang mga Opisyal na nakalista doon ay sina Kapitan Abelardo Remoquillo, at Tenyente Antonio Almeida, habang ang mga Sarhento na sina Moises Arguelles, Candido Alvarez, Jose Andreza, Domingo Gereza, at Teofilo Brigola. Nakasulat rin dun ang mga Cabo (corporal) na sina Pedro Berroya, Pedro Inovio, at Pedro Olivarez, at ang mga Soldado (Private) na sina Dominador Abano, Salvador Yambao, Antonio Bergantinos, Sofronio Endrinal, Ricardo Escudero, Sergio Lacdan, Vicente Lacdan, Rodolfo Lacdan, Gerardo Leysan, Antonio Mendoza, Manuel Parto, Wilfredo Rimerata, at Mateo Sietereales.
Pinasinayaan ang nasabing bantayog isang araw matapos ang ikapitong taong anibersaryo ng pagkamartir ni Kap. Remoquillo sa Bay, Laguna. Binasbasan ito ng noo'y Kura Paroko ng San Pedro Apostol Parish na si Reberendo Padre Sisenando Medrano, habang nagsilbing panauhing pandangal si Heneral Mateo Capinpin, ang dating Komandante ng Philippine Army 21st Division na isa sa mga lumaban sa Bataan noong 1941-1942 Philippine Campaign. Sinasabi na umiyak si Capinpin -- na noo'y nakatira sa katabing-bayan na Biñan -- habang binibigkas ang kanyang talumpati, dahil sa pag-alala niya sa kanyang mga tauhan na namatay noong Digmaan.
Sa loob ng maraming taon ay nagsilbi itong dambanang pang-alala ng San Pedro para sa lahat ng mga namatay noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Kalaunan, pinalitan ito ng isang bantayog na may obelisk na kahalintulad ng nasa Rizal Park, Luneta. Sa kasalukuyan, ang dating puwesto nito ang siyang kinatitirikan ng kasalukuyang bantayog ni Jose Rizal at ng Clock Tower sa San Pedro City Plaza.
MGA SANGGUNIAN:
Dolleton, Jose. 1986.“𝘚𝘢𝘯 𝘗𝘦𝘥𝘳𝘰, 𝘓𝘢𝘨𝘶𝘯𝘢... 𝘐𝘯 𝘙𝘦𝘵𝘳𝘰𝘴𝘱𝘦𝘤𝘵.” San Pedro Tourism, Culture, and the Arts Archives.
The MERALCO Magazine (Manila). 1963. “San Pedro Tunasan,” vol XV no. 3.
x x x
Ang ay isang proyekto ng San Pedro Tourism, Culture, and the Arts Office na nagtatanghal ng mga artikulo tungkol sa kultura, sining, at kasaysayan ng Lungsod ng San Pedro. Ito ang nagsisilbing ambag ng aming Tanggapan sa mga adhikain ng Local Historical Committees Network ng National Historical Commission of the Philippines.
I-like at i-follow ang aming page upang masubaybayan ang iba pang mga programa ng aming tanggapan na patungkol sa kultura, sining, at kasaysayan ng ating lungsod.