09/06/2026
โน๏ธ ๐ ๐ฎ๐ด๐ธ๐ฎ๐ต๐ถ๐๐ฎ๐น๐ฎ๐ ๐ฏ๐ฎ ๐ฎ๐ป๐ด ๐ง๐ฎ๐
๐๐ฒ๐ฐ๐น๐ฎ๐ฟ๐ฎ๐๐ถ๐ผ๐ป ๐ป๐ด ๐๐ฎ๐ต๐ฎ๐ ๐ฎ๐ ๐๐๐ฝ๐ฎ? ๐ข ๐๐ถ๐๐ฎ ๐๐ฎ๐ป๐ด?
Kapag may pagmamay-ari kang bahay at lupa, pareho silang sakop ng amilyar โ pero hindi sila pinagsasama agad mula pa lang sa simula. Karaniwang magkahiwalay na idinedeklara ang lupa at ang mga improvement dito, gaya ng bahay, at bawat isa ay binibigyan ng sarili nitong Tax Declaration ng Assessor's Office.
Isang ari-arian. Dalawang Tax Declaration. Isang pinagsamang bayarin.
๐งฎ ๐ ๐ฎ๐ด๐ธ๐ฎ๐ต๐ถ๐๐ฎ๐น๐ฎ๐ โ ๐๐ ๐ ๐ฎ๐ด๐ธ๐ฎ๐ถ๐ฏ๐ฎ ๐ฎ๐ป๐ด ๐ฃ๐ฎ๐ฟ๐ฎ๐ฎ๐ป ๐ป๐ด ๐ฃ๐ฎ๐ด๐ธ๐ฎ๐น๐ธ๐๐น๐ฎ
Ang Real Property Tax (RPT) sa ilalim ng Local Government Code ay isang ๐๐ ๐ซ๐๐ก๐ค๐ง๐๐ข ๐ฉ๐๐ญ na nakabatay sa assessed value ng ari-arian, na kinukuha mula sa fair market value nito. Pero hindi pareho ang pagtrato sa lupa at gusali.
Para sa residential land, ang assessment level ay 20% ng fair market value. Para naman sa residential building, graduated ang assessment level โ mula 0% hanggang 60%, depende sa kabuuang halaga ng istruktura.
Hiwalay na kinakalkula ng assessor ang bawat bahagi, saka pinagsasama ang mga ito upang makuha ang kabuuang assessed value. Ang pinagsamang halagang ito ang pagbabatayan ng RPT rate.
๐ก ๐ฃ๐ฎ๐ฎ๐ป๐ผ ๐๐๐ผ ๐ฆ๐ฎ ๐๐ธ๐๐๐๐ฎ๐น ๐ป๐ฎ ๐ฆ๐ถ๐๐๐ฎ๐๐๐ผ๐ป
Narito ang isang pinasimpleng halimbawa para sa isang residential property sa Metro Manila:
Lupa (FMV โฑ3,000,000) ร 20% = โฑ600,000
Bahay (FMV โฑ2,000,000) ร 20% = โฑ400,000
๐๐ฎ๐ฏ๐๐๐ฎ๐ป๐ด ๐๐๐๐ฒ๐๐๐ฒ๐ฑ ๐ฉ๐ฎ๐น๐๐ฒ: โฑ๐ญ,๐ฌ๐ฌ๐ฌ,๐ฌ๐ฌ๐ฌ
Sa Metro Manila, ang RPT rate ay 2%, habang 1% naman sa mga probinsiya. Bukod pa rito, karamihan sa mga LGU ay naniningil din ng 1% na Special Education Fund (SEF) levy โ kaya sa actual, dalawang buwis ang binabayaran mo nang sabay.
โ ๏ธ ๐๐ป๐ด ๐๐ฎ๐ต๐ฎ๐ด๐ถ๐ป๐ด ๐ก๐ฎ๐ธ๐ฎ๐ธ๐ฎ๐ด๐๐น๐ฎ๐ ๐๐ฎ ๐ ๐ฎ๐ฟ๐ฎ๐บ๐ถ๐ป๐ด ๐ ๐ฎ๐-๐ฎ๐ฟ๐ถ ๐ป๐ด ๐ฃ๐ฟ๐ผ๐ฝ๐ฒ๐ฟ๐๐
Kapag nagtayo ka ng bagong bahay sa iyong lote, maglalabas ang assessor ng panibago at hiwalay na Tax Declaration para sa gusali. Sa ilalim ng Local Government Code, ang sinumang gumawa ng improvement sa real property ay kailangang magsumite ng sinumpaang deklarasyon ng tunay na halaga nito sa Assessor sa loob ng 60 araw matapos itong makumpleto โ o matapos ang bahagyang pagkakagawa nito kung ginagamit o tinitirhan na ito.
๐๐๐ฎ๐ ๐ค๐ค โ ๐ ๐๐๐๐ฉ ๐๐๐ฃ๐๐ ๐ฅ๐ ๐ฉ๐๐ฅ๐ค๐จ ๐๐ฃ๐ ๐๐๐๐๐ฎ ๐ฅ๐๐ง๐ค ๐ฉ๐๐ฃ๐๐ฉ๐๐ง๐๐๐ฃ ๐ฃ๐, ๐ข๐๐๐๐ง๐ ๐ฃ๐ ๐๐ฉ๐ค๐ฃ๐ ๐ข๐๐ฅ๐๐จ๐๐๐ก๐๐ก๐๐ข ๐จ๐ ๐ฅ๐๐๐๐ช๐๐ช๐ฌ๐๐จ.
Hindi tumataas ang iyong amilyar sa mismong araw ng paglipat mo sa bahay. Magsisimula lamang itong ipataw mula sa ๐๐ฎ๐ผ๐ป๐ด ๐ธ๐ฎ๐๐๐ป๐ผ๐ฑ ๐ป๐ด ๐ฝ๐ฎ๐ด๐ธ๐ฎ๐ธ๐๐บ๐ฝ๐น๐ฒ๐๐ผ ๐ป๐ด ๐ฏ๐ฎ๐ต๐ฎ๐ ๐ผ ๐ป๐ด ๐๐ป๐ฎ๐ป๐ด ๐ฝ๐ฎ๐ด-๐ผ๐ธ๐๐ฝ๐ฎ ๐ฟ๐ถ๐๐ผ, ๐ฎ๐น๐ถ๐ป๐บ๐ฎ๐ป ๐ฎ๐ป๐ด ๐บ๐ฎ๐๐ป๐ฎ.
๐ ๐ฅ๐ฒ๐ณ๐ฒ๐ฟ๐ฒ๐ป๐ฐ๐ฒ๐
Republic Act No. 7160 (Local Government Code of 1991), Sections 199, 202, 218, and 232
๐ Follow Phil. Property Expert for more discussions like this.