https://www.facebook.com/100188364799364/

Historyador: Labog Balik, City of Butuan (2026)

14/12/2019

500-day Countdown for 500 years of Christianity and Catholicism

12/12/2019

Butuan Festivals

Sukad pa atung panahon sa pagsakop, ang dakbayan Butuan ang unang dapit na nagpalaganap ug katolisismo nga maoy hinongdan sa pag usbong sa kultura ug kapyestahan sa tibook Mindanao. Ana-ay lima ka dagkong kapistahan diri sa butuan nga kada tuig gesaulog sa katawhan.
Kini ang mga musunod:

Kahimunan Festival- gikan sa lumad nga pinulongan buot pasabot "pagtapok-tapok", isa sa kapistahan diri sa Butuan nga ge saulog kada Buwan sa Enero nga gepasaulog para sa pasasalamat sa patron Sto. Niño. Isa kini sa pag hatag ug respeto ug pagkamapasalamaton.

Abayan Festival- usa ka selebrasyon para pasasalamat kang Sta. Ana diin usa ka fluvial nga parada ang ginahimo diri sa Suba sa
Agusan.

Adlaw Hong Butuan (Charter Day of Butuan)- usa ka selebrasyon para sa dungog sa mga katawhan sa Butuan uban ang Palagsing festival nga gina buhat sa buwan sa Agosto.

Balanghai Festival- usa ka kapistahan nga ge saulog para kang St. Joseph kada buwan sa Mayo. Pag balik tanaw sa ka maayo sa Butuan mahitungod sa pinaka una nga sakayan pang dagat nga diri namugna.

English Translation

Since the time of its occupation, the city has been the first area to promote Catholicism that has been the cornerstone of cultural and urban growth in the whole island of Mindanao. There are five significant festivals that are celebrated each year.
The following are:

Kahimunan Festival - derived from lumad word meaning "gathering", one of the festivities here that is celebrated every month in January and celebrated for the patron's thanks to Sto. Niño. It is celebrated for respect and gratitude.

Abayan Festival - a celebration to thank Sta. Ana where a fluvial parade in the Agusan River was practiced by the people.

Adlaw Hong Butuan - a celebration for the honor of the people of Butuan with the Palagsing festival held in August.

Balanghai Festival - a festival celebrated for St. Joseph every month in May. Looking back on the good things in Butuan about the very first marine boat that we have created; Balangay Boat.

12/12/2019

Sa kaniadtong panahon ang mga Butuanon kay usa ka mga mananagat na namuyo daplin sa baybayon o duol sa sapa. Ang bangka naka konekta sa daghang aspeto sa kinabuhi sa mga butuanon, mao kini ang pagpangisda, gamit sa pag barter, komunikasyon, pag byahe, puloy-anan, gamit usab kini sa pang giyera og bisan na ang pag panulis (piracy).
Ang pulong nga balanghai o balangay nag gikan kini sa pulong nga balay nga buot pasabot nga pamilya. Ang pulong nga barangay nag gikan niining bangkaa kay nag byahi sila kani adto isip usa ka pamilya. Una kini na hisgutan kani adtong ika 16 nga siglo sa Chronicles of Pigafetta, og naila nga pinaka daang sakyanan pang tubig na nakita sa Pilipinas.
Isip pagsaulog sa makasaysayanong balangay, ang National Quincentennial Commitee nagpasigayun ug 500-Day Countdown Celebration sugod sa ika-14 sa disyember sa pagdaug ni Kalipulako [Lapu-Lapu] laban ni Fernando Magallanes. Tungod niini ang Balangay nga ginganlan ug Raja Siyagu niabot na sa Mactan Strait human nagpasigayon ang lokal nga gamhanan ug konsepto sa pagbuhi ani pag-usab nga ginganlan nilag 'Voyage of the Balangay'.

http://www.balangay-voyage.com/

English Translation

At that time the Butuanon were fishermen who lived along the coast or near the Agusan waters. The boat is connected to many aspects of the lives of the Butuanon; fishing, barter, communication, travel, lodging, it is also used in warfare even piracy.
The word Balanghai or Balangay comes from the word 'house' meaning family. The word Balanghay came from this boat because they were voyaging together as a family. It was first mentioned in the 16th century in the Chronicles of Pigafetta, the oldest known water vehicle in the Philippines.
In celebration of the historic village, the National Quincentennial Commitee held a 500-Day Countdown Celebration in 14th day of December in honor to the victory of Kalipulako [Lapu-Lapu] against Fernando Magallanes. In lieu with this, Raja Siyagu [Modern-made Balangay] reached the Mactan Strait in Cebu after the local government imposes a concept of 'Voyage of the Balangay'.

10/12/2019

Palagsing ug Kayam!

Ang Pilipinas usa ka kapuluan nga naglangkob sa lainlaing kultura ug tradisyon. Gipanghambog niini ang mga lumad ug matam-is nga pagkaon nga nailhan usab nga kakanin nga gibaligya sa mga merkado ug mall, apan ang pipila gihimo lamang sa mga espesyal nga okasyon. Ania ang mga pipila nga Butuanon nga mga pagkaon:

1. Palagsing- usa ka Butuanon delicacy nga kasagaran ginahimo sa Brgy. Banza, usa sa labing karaan nga komunidad sa Butuan. Isa ka kayumanggi ug pilit sama sa suman. Kini gilangkuban sa ginatawag nilang "unaw" o sago starch. Ang unaw naggikan sa panit sa palad sa sago o lokal nga nailhan nga lumbia, nga mahimong makit-an sa mga lugar nga lapokon. Ilado kini sa mga mamalitay sa sayo sa buntag sa Langihan Public Market. Kini usab ginasaulog sigon sa Palagsing Festival sabay sa Adlaw Hong Butuan kada ika-2 sa Agosto matag tuig.

2. Kayam- nailhan usab nga Polynesian nut. Kini giila nga kapareha sa lasa sa prutas nga tisa pero mas malasa ini. Gituohan sa mga katigulangan sa Banza nga ang punoan gidala dinhi sa mga local nga mga Polynesian. Kasagaran kini motubo sa daplin sa sapa o duol sa sapa. Ang pipila sa mga katigulangan gisubli usab nga sa panahon sa World War II, ingon nga sila nagtago gikan sa mga kaaway ug gigamit nila ang punoan sa kayam. Diri usab na kuha sa "Kayam Ethno Band" sa Caraga State University ang ilang ngalan sukad pa atong 2006.

English Translation

Philippines is an archipelago comprising of assorted culture and conventions; every locale has its own arrangement of cooking styles and treats too. It gloats of local and sweet indulgences otherwise called kakanin sold in business sectors and shopping centers, however some are just made on exceptional events. Here are Butuanon local delights:

1. Palagsing-a Butuanon delicacy which is made in Brgy. Banza, probably the oldest communities in Butuan. Palagsing is brown and sticky like suman. It is comprised of unaw or sago starch which is the fundamental fixing, youthful coconut meat and sugar. Unaw originates from the bark of the sago palm or privately known as lumbia, which can be found in marshy regions. It is known to Butuanons who are buying in the Langihan Public Market early in the morning. It is also celebrated during the Palagsing Festival together with the Charter Day of Butuan City every 2nd day of August anually.

2. Kayam-otherwise called Polynesian nut. It is known to be similar in tisa or "eggfruit"'s taste. It was accepted by the seniors in Banza that the tree was brought here in the region by the Polynesian dealers. It for the most part develop along the waterway or close to the stream. A portion of the older folks additionally repeated that during World War II, as they were avoiding the adversaries they utilized the kayam tree as a landmark. This is also the derivative term of the Caraga State University's Band the " Kayam Ethno Band".

09/12/2019

Laksoy Production

Laksoy, usa ka imnonon sa Butuan nga lokal nga bino. Hinimo gikan sa sagbut sa Nipa Palm (Nypa fruticans). Nag-agi kini sa proseso sa pag-buut nga usa lamang ka lumad sa Butuan ang makabuhat. Nagsilbi nga ilimnon usab kini ni Magellan kaniadtu. Si Antonio Pigafetta, ang heneralista ni Magellan, gisulat saiyang libro ang termino nga "tuba nio nipa",sigon sa pag-ila niini. Ang Laksoy mao gyud ang ilhanan sa Butuan ug usa nga maayo nga ilimnon nga alak sa Isla.

English Translation

Laksoy is a Butuan local wine made from the sap of the Nipa Palm (Nypa fruticans). The alcoholic extract of this intoxicating drink is funnelled into a container after a long and tedious distillation process. Magellan's crew was served with this wine. Antonio Pigafetta, Magellan's chronicler, noted in his journal the term, "tuba nio nipa". Laksoy is definitely the Butuan’s signature and one of the best tasting local wines in the Island.

08/12/2019

Ang Gingharian hong Butuan ilado batok sa pamatigayon sa pagpalit og baligya sa lain-laing lugar gamit ang mga bangka sugod paman sa una nga miabot sa Japan, China, India, Indonesia ug uban pa. Ebidensya na niini hong panahona sa Song dynasty sa lugar nga China hong 1001 A.D. nga unang pang kinaiyahang misyon. Ginapamaligya niini ang mga manufacturing metal tools, weaponry, musical instruments, ug gold jewelry sa kadahilanang kusog ang gold mining. Miskan man sa lumalabay na panahon, gamapaligya og gamapalit gihapon ang Butuan sa lain-lain nga lugar batok sa ilang produkto og abunda nga supply.
Kini pagpamatuod sa halapad nga pakiglambigit sa Butuan sa mga karaang kaharian sa Asya ug kasangpit pang kayutaan.

English Translation

The Kingdom of Butuan was known for trading and sophisticated naval technology in different places; China, Japan, India, Indonesia and other lands. Evidences of this were recorded back in the 11th Century to have traded metal tools, weaponry, gold jewelries and musical instruments with the Song Dynasty of China. Years passed this trade continued to flourish in Butuan because of abundant supply of the products.

07/12/2019

Geomorphological Reconstruction of Butuan!

Sa sinugdanan sa Butuan katubigan og kabukiran ang nagpalibut niini og diin ang uban parti kay usa pa ka mga isla. Sigon sa mga panulat ni Antonio Pigafetta ug Francisco Albo, nabahin ang Mazaua nga laing isla sa Mindanao. Kini gimanduan si Raja Siaui ug Raja Colambu. Sa pag labay sa panahon nag kaanam napud kini og ka bag-o diin ang mga isla og ang dakong parti niini nagka anam na og hiusa. Ang katubigan nag ka anam og ka hubas og tungod niini na porma ang dakong agianan sa suba sa Agusan. Tungod sa kabag ohan nahimong rason kini nganong na porma kini og usa ka dakong kayutaan og na porma ang hanindot nga syudad sa Butuan. Sigon sa sugyot sa mga local historian sa Butuan ang Mazaua mao ang giila karon nga Pinamanculan Hill kung asa diin kuno naporma tungod sa pagbag-o sa kayutaan, " Kini gikumpirma sa mga eksperto nga nahitabo sumala sa ilang researches", Fr. Amalia.

English Translation

Before, Butuan was surrounded with various forms of water and lands separating it from the rest of the island in Mindanao. Based on Pigafetta and Albo's manuscripts, Mazaua was separated from mainland Mindanao ruled by Rajah Siaui and Colambu. Years passed, geomorphology of Butuan changed and merged into becoming one island of Mindanao. Based on catholic historiography Pinamanculan Hill was the so called Island of Mazaua. " Kini gikumpirma sa mga eksperto nga nahitabo sumala sa ilang researches", Fr. Amalia.

06/12/2019

Katolisismo sa Butuan!

Sa panahon palang sa pangulipon sa Espanya, isa ang Butuan sa nasaysay nga nigakos Katolismo sa Pilipinas. Ang Butuan City Heritage Society kung diin asa nangunang miyembro ang iladong mga local historian nga si Fr. Joesilo Amalia ug Sir Greg Hontiveros, nakigbisog sa hisgutanang unang misa diri sa Pilipinas, sigon sa mga panulat ni Antonio Pigafetta walay 'Limasawa' nga nahisgutan niini kundi ' e se chiama Mazaua' o mas ilado sa ngalang Mazaua. "Official Philippine History says its in Limasawa, but Catholic historiography and tradition point to Butuan as the site of this first Eucharistic celebration in the Philippines", saysay ni Fr.Amalia. Daghang mga sugyot pa ang namugna tungod lamang niining lalis pero ang impluwensiya niini sa katawhan dili makalimtan. Kini gipatikad sa pipila ka mga naandan nga pakiglambigit sa mga Butuanon sa Katolikong tinuohan sama sa ginapahigayun nga Fluvial Parade sa suba sa Agusan sigon sa pagpasalamat kang Santa Ana, kapistahan sa Batang Nino sa ingon nga pagtapok-tapok ug pakiglambigit, ug ang pagsaulog sa pista ni Senyor San Jose ingon nga patron sa tibuok diyosesis sa Butuan.

Nam Deus! Nam Butuan!

English Translation

During Spanish Colonization, Butuan is one of the towns to honor and accept it in the Philippines. Fr. Joesilo Amalia and Sir Greg Hontiveros; local historians of Butuan, who are the leading members of Butuan Citu Heritage Society brawls on the issue of the first mass in the Philippines. 'Limasawa' was not mentioned on Pigafetta's manuscripts to hold the first mass but rather it is in 'e se chiama Mazaua' or the so called Mazaua. "Official Philippine History says its in Limasawa, but Catholic historiography and tradition point to Butuan as the site of this first Eucharistic celebration in the Philippines", saysay ni Fr.Amalia. Many versions of the story were present but the influence of Catholicism in Butuan cannot be forgotten. Some of its Catholic beliefs were the patronage of St. Joseph in Butuan Diocese, St. Anne and the Sto. Niño.

30/11/2019

Panginabuhian sa Agusan!

Agusan o "kung asa ang tubig ga dagayday" ang sentrong agianan para sa transportasyon anaa ang dakong bahin sa amihanang Mindanao kung asa diin nasakop ang dakong bahin sa Agusan Sur ug Norte ilabina ang Butuan. Usa pud kini sa panginabuhian sa mga katawhan tungod sa halapad ug layo nga sulog niini. Gamit ang sapyaw, butok, bukag, bubu ug pukot pagpangisda ang panginabuhian sa katawhan sa ubos nga bahin sa Agusan. Bangus, Tawilis ug Bansikol ang pipila sa mga isda nga makuha sa ubos nga bahin ning suba sa Agusan.

"Dakog tabang sa panginabuhian ug pangunsumo namo ang pagpangisda diri sa Lower Agusan"- Tatay Alexander Reyes [Mangisdaay]

Panginabuhian sa isdaan dili kabayran labi na sa Agusan.

Agusan! Isdaan! Panginabuhian!

English Translation:

Fisheries in Agusan

Agusan or "where the water flows" is the only river system in northeastern Mindanao for transportation. Also, source of food is associated in this vast form of water where fisheries is the primary source of income. Using sapyaw, butok, bukag, bubo and pukot various marine species are collected; Bangus, Tawilis and Bansikol.

" Fishing has been a great help to us as source of income and food."- Alexander Reyes [Fisherman]

29/11/2019

Balangay sa Butuan, Karaga Ug Pilipinas!

Isa sa mga Ilado ug halangdong butang anaa ang Butuan. Kaiban sa Agusan sukad pa sa ika-16 na siglo sa sulat ni Pigafetta. Nilayag kini lain-laing kasangpit nga panahon dala ang garbo nga gipatikad sa usa ka Butuanon.

SIAB! PAGSADYA! LAYAG!

English Translation:

Balangay Boat

One of the popular and significant part of Butuan. Documented as a voyaging and trading boat in 16th Century in the manuscripts of Antonio Pigafetta; writer of Ferdinand Magellan. It has been a significant part of Butuan since time immemorial connecting in various places and Austronesian countries.

28/11/2019

Istoryang mikunsad gikan sa karaang kapanahonan. Istoryang suga ug giya sa atong gigikanan. Gibahin sa lain-laing karaang lumulupyo; Okir nga garepresenta sa mga kamusliman ta nga kaigsuonan, Sinug-ang nga garepresenta sa Kalumadan ta nga gigikanan, Barter nga garepresenta sa mga Intsik ta nga kaiban sa negosyo, ug ang Krus nga garepresenta sa kasuoran nato sa mga Kristiyanos. Lain-laing panghitabo ang mipadayun sa atong kayutaan ug sa kasangpit na kanasuran. Lain-laing panghitabo ang gikamulo sa mga katawahan.
Milayag ang Balangay sa lain-laing panahon kaiban ang silaw sa Masawa inubanan sa pangama sa katawhan ngadto sa kinaadman. Kini mao ang tultol ug giya sa ISTORYA HONG BUTUAN!

Historyador: Labog Balik

14/12/2019

12/12/2019

12/12/2019

10/12/2019

09/12/2019

08/12/2019

07/12/2019

06/12/2019

30/11/2019

29/11/2019

28/11/2019

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Organization

Shortcuts

Share