05/05/2026
MAMUMUO, ILINGKAWAS ANG KAUGALINGON! PAGKIGBISOGAN ANG MAYO UNO!
Ang Anakbayan Cebu nisalmot kauban sa mga progresibong organisasyon para iisa ang ilang militanteng pakigbisog sa tinuig nga protesta sa Adlaw sa Mamumuo β pahinumdom na ang maka-taong pagpanrabaho kay gumikan sa pakighiusa ug paglihok sa masa na isalba ang iyang kaugalingon sa abusadong sistema. Kusog na gipanawagan sa mga kabat-anunan ug mga sektoral na grupo ang makabuhing sweldo nga 1,200 pesos, pagundang sa kontraktwalisasyon ug ENDO, pagbabag sa nagkadaghan na pagpribitisa sa mga pampublikong serbisyo ug yuta, pagpasa ug mga polisiya sa dagkong langyaw na negosyo na isiguro ang kahimtang sa trabahante imbis pagpangwarta, ug ekonomiyang makabarog: na ang pamaliton naay regulasyon sa kapaspason sa pagmahal (inflation) ug makapakusog sa kayang paliton sa masa.
Buot pa idungag, kining mga gihisgot kay gumikan pa kini sa ugat sa kalisdanan, sa atong mala-pyudal ug mala-kolonyal nga kahimtang. Gipangwartahan ra atong baratong kusog-pamuo sa mga imperalistang monopolyo, kurakot na burukrata kapitalista, ug mga pyudal na yutaan, nga dili na tao ang tan-aw sa atoa β kundi kabaw nga ga-araro, nga dili mureklamo bisan unsa kainit, kakapoy, ug kagutom.
Gisugdan ang adlaw sa AMA Subgo - KMU ug Bayan CenVis ang paghandum sa madugong pakigbisog sa mga Amerikanong proletaryo, na gipaulanan ug bala sa pasistang polisya, kay nanawagan na ihimong 8-ka oras ang pagpanrabaho sa adlawan. Karong tuig 2026, atong itatak sa atong utok ug dughan nga 136 na ka tuig ang pakigbisog para sa sakto-saktong panginabuhian β nga mabuhi ang tao sa iyang lakas-pamuo ug palambuon ang iyang papel sa paghulma sa kaugmaon. Gipalanog ang Fuente OsmeΓ±a Circle hantod sa kalsada sa P. Del Rosario para hinumduman nga ang pakigbisog sa mga hut-ong sa katalingban, sama sa mamumuo ug maguuma, kay dili muundang: hangtod dili mawagtang ang pangbarat sa mga mamumuo, paglikum sa dagkong kita sa mga dagkong praybeyt na negosyante ug ilang alyadong mga burukratang kapitalista sa gobyerno, ug pagpadayong militarisasyon para kuhaon ang yutang umahan, idebelop ug subdivision, resort, minahan, ug unsa pang pwede pangwartahan.
Sa niining adlawa pud, atong ilhon atong mga kadaugan, sama sa pagsaka ug 20 pesos nga sweldoan sa mga mamumuo sa Kowloon House, human ang 6-ka-adlaw nga welga kauban ang unyon sa Glowhrain-KMU ug mga progresibong organisasyon. Pero pag-niaging Abril 24, gibantaan sa tagi-ya sa Kowloon House ang mga membro sa unyon na tangtangon sa trabaho β busa dili pa human ang pakigbisog ug mugana jud ang pakighiusa sama sa mga unyon.
Busa pa, ang mga tigpamaligya sa Carbon Public Market, Cebu β nga gipanalipdan sa Carbon Alyansa ug sa mga residente sa Sitio Bato β kay nakigbisog kontra sa pagpadayong pribitisasyon duot ni Cebu2World, usa ka subsidiary sa Megawide Construction Corp. Gihimong rason sa Megawide ang βredevelopmentβ pero gipagamyan ra niini ang lugar ug oras-pamaligya sa mga tigpamaligya, gipamahal ang buwis nga niabot doble hantod 12x ang umento, ug sa planong himuong komersyal na mga building ang dakong parte sa nabilin na yuta.
Sama kini sa sitwasyon sa Baguio Public Market nga ipribado unta sa SM Prime Holdings, para kuhaag kumpetisyon ang ilang mahal na baligya, ug himuong rason ang βredevelopmentβ para ipalapad ang kalisod sa mga kabus, sama sa mga tigpamaligya ug mga masang tigpamalit. Karon, gaatubang ang Carbon Public Market ang pagbalibad sa injunction nga gipasa niini, maong nagpadayon ang operasyon sa Megawide sa pagpaghimong praybeyt sa pampublikong merkado.
Gi-ila pud ni Cassandra, chairperson sa Anakbayan Cebu, ang atong mga daog sa kabatan-unan sama sa pag-mando sa Commision on Higher Education na ihunong ang Tuition and Other Fees Increase (TOFI), sa pagkahiusa sa kabatan-unan sa Carbon ug Sitio-Bato, ug sa suporta sa lihok-protesta labi na sa karong mga krisis. Busa, gipahinumduman pud niya na ang mga krisis na giatubang sa mga estudyante β nga atong mamumuo puhon β sama sa kakulangan ug pagkaltas sa badyet sa mga State Universities and Colleges (SUCs), pagbalewala sa praybeyt na tun-anan sama sa University of San Carlos (USC) ug Cebu Institute of Technology - University (CIT-U) sa TOFI kay walay moratorium gipasa ang CHED sa iyang mando, ug sa pagsalig sa matapobre ug dili-epektibong βonline classesβ.
Padayon nga gi-abaga sa masa ang kalisod duot sa krisis kay palpak ang burukrata kapitalista sa atong gobyerno na sulbaron ang krisis β maong padayon kani sila gasalig sa mga di sustenableng βayudaβ programs, pagpasa sa 4-ka adlaw sa sinemanang trabaho, kulang na regulasyon sa mga presyo, pagpadaghan sa mga puwedeng buwisan, ug sa βSafer Citiesβ na inisyatiba nga gadala lang ug samok sa kainit sa panahon.
Ginatahod pud sa Anakbayan Cebu ang tinuod na makamasang serbisyo sa Toboso 19 β sama nila Alyssa Alano, RJ Ledesma, Maureen Santuyo, Errol Wendel, Kai Sorem, ug Lyle Prijoles β sa ilang matinud-anon na pagsusi sa katilingban, labi na sa pirmi-barat na sitwasyon sa pyudal sa Negros kung asa ang mga maguuma nagsweldoβg 300-500 pesos sa usa ka semanahan. Bisan risgo sa mga engkwentro-operasyon sa militar, nagpadayon sila sa pagpaminaw sa istorya sa masa, gatudlo sa mga kabus sa ilang nakat-unan sa tunghaan, ug gipraktika ang kinabuhi sa masang ilang tumong na tun-an. Kining mga butanga, magamit kini para sa mga pagtuki pabalik sa mga tunghaan, pagmugna ug makamasang polisiya, ug sa pagkondenar sa βhamlettingβ nga operasyon sa militar para tabangan ang mala-pyudal nga yutaan ug ang mga kurap nga burukrata kapitalista nga ipadayong mahiubos ang mga kabus.
Daghang pagpadayag ang kahimtang sa atong mga kabus ang mga nagkainit nga krisis sa atong nasod ug sa kalibutan β nga nagkagamay atong mapalit sa sweldoan ug nagkadato ang mga gakupot sa bahandi. Busa pa, ang mga aktibista nga tinuod nga gaalagad ug nagtrabaho para sa mga kabus, mao pay giinitan sa militar ug pulisya: imbis ang mga gakupit sa buwis nga mga burukrata kapitalista, nga alagad sa mga imperyalistang monopolyo, mala-pyudal na dagkong yutaan, ug dagkong burgesya komprador.
Ang Adlaw sa mga Mamumuo ang pahinumdom nga ang papel sa masang kabus kay ipalingkawas ang iyang kaugalingon β kung asa magmugna kini ug sistemang pabor sa kadaghanan kay iya kining gipagbisogan. Ang kining gibating krisis sa βmiddle classβ kay mao pud ang krisis na dugay nang giatubang sa atong mga mamumuo kung asa ang buwis na gibayran kay dili para sa kadaghanan β maong parte kamo sa βworking classβ para kontrahan ang βruling classβ, dili para unayon ang kauban ninyong kabus. Ato pa kining ipalapad ang atong pagtuki, pagorganisa, ug pakigbisog kontra sa mga nagpalisod pa sa atong kahimtang para masalba ang ilang kaugalingon. Batukan nato ang mga ugat sa atong kalisdanan β Imperyalismo, Burukrata Kapitalismo, ug Pyudalismo (IPBK).
Ang Anakbayan Cebu kay nagpadayon sa pagpasabot sa mga kabatan-unan sa mga tunghaan ug sa kalasangan nga ang problema sa atong nasud kay gihulma sa sistemang gi-ugatan sa IPBK ug na ang pagtuki dili lang kini muundang sa eskwelahan, kundi mulapad pa kini sa mga hut-ong sa katilingban kung asa pud ta padulong.
KABATAN-UNAN, IPADAYON ANG PAKIGBISOG UG PAGORGANISA. IPADAYON ANG PAGTUKI SA KATILINGBAN UG PAGSUPORTA SA MGA KALIHUKAN PARA SA MGA MAMUMUO UG MAG-UUMA!
URING MANGAGAWA! HUKBONG MAGPAPALAYA!
IPAKUSOG, IPALAPAD, UG IPADAYON ANG PAKIGBISOG. SALMOT SA ANAKBAYAN!