19/06/2026
June 19,2026
IWAS BUDOL/ SCAM SAFETY
Sa panahon ngayon na laganap ang digital transactions at online interactions, mahalagang maging mapanuri at maingat upang maiwasan ang mga budol at scam. Ang mga scammer ay gumagamit ng iba't ibang taktika, kabilang ang pangako ng madaling pera, agarang hiling para sa tulong, at pagpapanggap bilang awtoridad upang makuha ang tiwala ng biktima at makuha ang kanilang pera o personal na impormasyon.
Narito ang ilang mahahalagang tips para makaiwas sa mga scam:
1. Maging Maingat sa mga Unsolicited Communications.
Mag-ingat sa mga tawag sa telepono, email, o text message na hindi mo inaasahan. Madalas ginagamit ito ng mga scammer para makahanap ng biktima. Mas mainam na maging mapanuri bago sagutin o buksan ang mga ito, lalo na kung hindi ka pamilyar sa nagpadala.
2. I-verify ang Pagkakakilanlan.
Kung may nagpakilalang kinatawan ng isang kumpanya o ahensya ng gobyerno, hingin ang kanilang contact information at i-verify ito gamit ang opisyal na website o numero ng telepono ng organisasyon. Huwag basta-basta magtitiwala sa mga nagpapanggap. I-cross-check ang impormasyon sa pamamagitan ng pagtingin sa mga opisyal na channel o pagtawag sa direktang linya ng kumpanya.
3. Huwag Magbigay ng Personal na Impormasyon.
Tandaan na hindi mo dapat ibigay ang iyong mahahalagang impormasyon tulad ng bank account details, credit card numbers, Social Security number, o mga password sa sinumang hindi mo pinagkakatiwalaan. Hindi hihingin ng mga lehitimong institusyon ang mga sensitibong impormasyong ito sa pamamagitan ng email, text, o tawag.
4. Maging Skeptikal sa mga "Too Good to Be True" na Alok.
Ang mga scammer ay kadalasang gumagamit ng mga kaakit-akit na alok o deal na mahirap tanggihan upang akitin ang mga biktima na ibigay ang kanilang pera o personal na impormasyon. Kung ang isang bagay ay tila masyadong maganda para maging totoo, malamang ay scam ito. Huwag magmadali sa paggawa ng desisyon hangga't hindi mo nakukumpirma ang lehitimo ng alok.
5. Mag-ingat sa Paunang Bayad Kapalit ng Pangako.
Mag-ingat sa mga sitwasyon kung saan hinihingan ka ng paunang bayad bago pa man makatanggap ng serbisyo o produkto, lalo na kung online transfer ang mode of payment. Huwag magbibigay ng bayad sa hindi kilalang tao na nangangako ng instant produkto o serbisyo.
6. Suriin ang Credibility ng Seller o Offer Online.
Para sa online shopping, siguraduhing lehitimo ang seller bago mag-add to cart o mag-checkout. Tumingin sa mga comments at reviews. Mag-ingat sa mga account na puro positibong komento mula sa mga tila "dummy accounts" na maaaring pag-aari ng scammer. Ugaliing mag-imbestiga at i-search ang pangalan ng tao o organisasyon sa social media para makita kung may mga negatibong pahayag mula sa ibang biktima.
7. Huwag Mag-click ng Kahit Anong Link na Hindi Inaasahan.
Payuhan din ang publiko na huwag maengganyo sa mga bagay na hindi naman sinalihan, tulad ng mga raffle kuno na tatawag sa inyo at hihingian kayo ng pera, OTP, o anumang personal information.
Sa pamamagitan ng pagiging mapagmatyag at maingat, mapoprotektahan natin ang ating sarili mula sa mga budol at scam.
