19/08/2026
Unsay mga regulasyon isip usa ka opisyal ug myembro sa Homeowner's Associations? Mao kana ang atong gihisgutan sa Episode 8 sa atong programa sa Radyo Kidlat DXSW 87.9. Atong nahimong resource speaker si Engr. Danilo D. Jumaguin, HHRO III, gikan sa Homeowner's Association and Community Development Division (HOACDD), DHSUD Regional Office 13.
Nagsilbing anchorman sa unang higayon mao ang atong kauban sa RAB XIII nga si Marlon C. Lidasan, nga mas naka hatag ug dugang kadasig sa atong pakighinabi.
Ang hisgutanan nagtutok sa Section 22 sa Republic Act No. 9904 o ang Magna Carta for Homeowners and Homeownersโ Associations, nga naglatid sa mga gidili nga buhaton sa mga opisyal ug miyembro sa Homeownersโ Association (HOA).
๐๐ ๐ ๐๐๐ ๐ฎ๐ฅ๐๐ฌ๐ฒ๐จ๐ง ๐ฌ๐ ๐๐๐ ๐ค๐๐ฆ๐ข๐ฒ๐๐ฆ๐๐ซ๐จ ๐ฌ๐ ๐๐๐
โจBoluntaryo o Kinahanglanon: Ubos sa Section 22A ug Section 102 sa Revised IRR, ang pagkamiyembro sa Homeownersโ Association kasagaran boluntaryo alang sa regular nga mga subdivision.
โจMga ๐ฌ๐๐๐๐๐๐๐๐๐: Mahimong mandatory o kinahanglanon ang pagkamiyembro alang sa mga benepisyaryo sa government housing projects, o kung klarong gilatid kini sa purchase contract nga gipirmahan uban sa developer.
๐๐๐ญ๐ฎ๐ง๐ ๐จ๐ ๐ฌ๐ ๐ฆ๐ ๐ ๐๐๐ซ๐๐ข๐ฌ๐ฒ๐จ ๐ฎ๐ ๐๐๐ฌ๐ข๐ฅ๐ข๐๐๐
โจProteksyon sa Pag-access: Ubos sa Section 22B, dili mahimong pugngan sa asosasyon ang usa ka miyembro nga in good standing sa yano nga serbisyo sa komunidad o paggamit sa mga pasilidad sama sa basketball court.
โจDue Process: Dili mahimong tangtangon ang katungod sa paggamit sa mga pasilidad tungod lamang sa personal nga panaglalis o dili pagsinabtanay. Kung adunay silot, kinahanglan nga sundon ang hustong proseso (due process) ug kini dumalahon sa Board of Directors.
๐๐ซ๐๐ง๐ฌ๐ฉ๐๐ซ๐๐ง๐๐ฒ ๐ฎ๐ ๐๐๐ง๐ฎ๐๐๐ ๐ฌ๐ ๐๐๐ง๐๐ฅ๐๐ฉ๐ข
โจKatungod sa Pagsusi sa mga Rekord: Ubos sa Section 22C ug sa 2024 Revised IRR, ang tanang miyembro, lakip na ang mga miyembrong ideklarang delinquent, adunay katungod sa pagsusi sa mga libro, rekord, ug financial records sa asosasyon sulod sa office hours.
โจPagkalkula sa Monthly Dues: Ang Board of Directors adunay responsibilidad sa pagpasabot kung giunsa pagkalkula ang monthly dues. Kini kinahanglan ibase sa gibanabanang kinatibuk-ang gasto sa asosasyon sulod sa usa ka tuig, bahinon sa 12 ka bulan ug sa gidaghanon sa mga miyembro.
โจBank Account: Ubos sa Section 17, ang kwarta sa asosasyon kinahanglan ibutang sa bank account nga nakapangalan sa asosasyon, ug dili sa personal nga account sa bisan kinsang opisyal. Kinahanglan usab kini adunay labing menos duha hangtod tulo ka awtorisadong signatories, sumala sa mga lagda.
๐๐ ๐ ๐๐ข๐ฆ๐ข๐ญ๐๐ฌ๐ฒ๐จ๐ง ๐ฌ๐ ๐๐๐ก๐ฎ๐ฆ ๐ฌ๐ ๐๐จ๐๐ซ๐
โจDesisyon pinaagi sa Kadaghanan: Ang mga opisyal sa HOA walay walay kinutuban nga gahum. Ang dagkong mga desisyon, ilabina kadtong may kalabotan sa dagkong kantidad sa kuwarta o pag-amendar sa bylaws, nagkinahanglan sa kadaghanan nga pag-uyon o 50% + 1 sa General Assembly.
โจResponsibilidad sa Maintenance: Ubos sa Section 22G, dili mahimong dili makatarunganong mapakyas ang asosasyon sa pagmintinar o pag-ayo sa mga pasilidad sa komunidad. Dili lamang pagkolekta sa dues ang ilang responsibilidad; kinahanglan nilang hatagan og prayoridad ang kaluwasan, kalimpyo, ug kahapsay sa komunidad.
๐๐๐ง๐ฌ๐๐ก๐ ๐๐ฅ๐๐ง๐ ๐ฌ๐ ๐ฆ๐ ๐ ๐๐ข๐๐๐ซ ๐ฌ๐ ๐๐๐
โจSa pagtapos sa diskusyon, gipasiugda nga ang epektibong pagpangulo sa HOA kinahanglan nakabase sa transparency, pagkamatarong, ug accountability. Ang pagkahimong lider dili lamang mahitungod sa paggamit sa gahum, kundili labaw sa tanan, usa kini ka responsibilidad sa pag-alagad ug pagpanalipod sa kaayohan sa tibuok komunidad.
