कृषि विकास शाखा - कटारी नगरपालिका

17/03/2026

फल कुहाउने औसा किराको लागि प्रयोग हुने मोहनी पासो (pheromone trap)

16/03/2026

फलफुल र लहरे तरकारीको लागि उपयुुक्त मोहनी पासो

22/02/2026

** किरा नियन्त्रणका लागि पहेलो पासो (Yellow Sticky Trap) र निलो पासो (Blue Sticky Trap) बारे जानकारी ।

१. #पहेँलो पासो (Yellow Sticky Trap)
- पहेँलो रङले धेरैजसो उड्ने कीराहरूलाई आकर्षित गर्छ।

- कुन कीराका लागि?
- सेतो झिँगा (Whiteflies), लाही (Aphids), फालुवा (Leaf miners), र फलफूल कुहाउने झिँगाहरू।

कहाँ प्रयोग गर्ने?
- गोलभेंडा, काँक्रो, करेला, र अन्य तरकारी बालीहरूमा।

२. #नीलो पासो (Blue Sticky Trap)
केही विशेष कीराहरू पहेँलोभन्दा नीलो रङतर्फ बढी आकर्षित हुन्छन्।

कुन कीराका लागि?
- मुख्यतया थ्रिप्स (Thrips) कीराको नियन्त्रणका लागि यो अचुक मानिन्छ।

कहाँ प्रयोग गर्ने?
- खुर्सानी, सिमी, र फूल खेतीमा जहाँ थ्रिप्सको प्रकोप बढी हुन्छ।

यी पासोहरू किन प्रयोग गर्ने? (फाइदाहरू)

- विषादीरहित: यसमा कुनै हानिकारक रसायन हुँदैन, त्यसैले अर्गानिक खेतीका लागि यो सर्वोत्तम छ।

अनुगमन (Monitoring): खेतमा कुन कीराको संख्या कति छ र कहिलेदेखि लाग्न थाल्यो भन्ने कुरा सजिलै थाहा पाउन सकिन्छ।

सस्तो र सजिलो: यसलाई राख्न र व्यवस्थापन गर्न धेरै खर्च र मेहेनत लाग्दैन।

#प्रयोग गर्ने सही तरिका
उचाइ: पासोलाई बिरुवाको टुप्पोभन्दा केही इन्च माथि (करिब १०–१५ सेमी) झुण्ड्याउनुपर्छ। बिरुवा बढ्दै जाँदा पासोको उचाइ पनि बढाउँदै लैजानुपर्छ।

संख्या: सामान्यतया १ रोपनी जग्गामा १० देखि १५ वटा पासो राख्नु उपयुक्त हुन्छ।

11/02/2026

आलुमा Blackheart समस्या

Blackheart भनेको के हो ?
आलुको गाठाभित्र (ट्युबरको बीच भाग) अक्सिजनको कमी हुँदा भित्री भाग कालो वा खैरो हुने शारीरिक समस्या Blackheart हो। यो रोग होइन, तर भण्डारण वा खेतको प्रतिकूल अवस्थाका कारण हुने समस्या हो।

हुने कारण
आलुमा अक्सिजन कम हुनु
अत्यधिक पानी जम्नु वा खराब निकास
धेरै तापक्रम (तातो भण्डारण कोठा)
धेरै समयसम्म आलु थुपारेर राख्नु
ढुवानी गर्दा धेरै थिचिनु

लक्षण
बाहिरबाट आलु सामान्य देखिन्छ
काट्दा बीच भाग कालो/खैरो देखिन्छ
आलु कुहिन सक्छ
स्वाद र गुणस्तर घट्छ

नियन्त्रण तथा व्यवस्थापन
खेतमा राम्रो पानी निकास व्यवस्था गर्ने
आलु खनेपछि छायाँमा सुकाएर मात्र भण्डारण गर्ने
भण्डारण तापक्रम 4–10°C र हावापास हुने ठाउँमा राख्ने
धेरै थुपारेर नराख्ने
ढुवानी गर्दा हावा जाने व्यवस्था गर्ने

यसरी उचित भण्डारण र हावापासको व्यवस्था गरेमा आलुमा Blackheart समस्या कम गर्न सकिन्छ।

11/02/2026

टमाटरमा Cat Face

लक्षण:
फल विकृत र दागदार
ठूला चिरा

कारण:
चिसो मौसममा फूल लाग्नु
हार्मोन असन्तुलन

नियन्त्रण:
सही समयमा रोपाइँ
तापक्रम 20–25°C राख्ने

छोटो टिप्स
सन्तुलित NPK मल प्रयोग
नियमित सिँचाइ
मल्चिङ
माटो परीक्षण

08/02/2026

Dehaulming भनेको के हो?

आलुमा बोटको माथिल्लो हरियो भाग (haulm/टप) काट्ने वा सुकाउने कार्यलाई dehaulming भनिन्छ। यो काम आलु खन्नु अघि गरिन्छ।

Dehaulming गर्ने सही समय (नेपालमा)
आलु खन्नु भन्दा 10–15 दिन अगाडि
बोटको पात पहेंलो भएर बुढ्यौली देखिँदा
tuber को छाला कडा भइसकेको बेला
तराइ क्षेत्र: रोपाइँपछि करिब 90–100 दिन
मध्य पहाड: रोपाइँपछि करिब 100–120 दिन

किन Dehaulming गर्ने?
आलुको छाला कडा बनाउन
टप काटेपछि आलुको छाला कडा हुन्छ, जसले
खन्ने बेला घाउ कम लाग्छ
भण्डारणमा सड्ने कम हुन्छ

रोग नियन्त्रण
लेट ब्लाइट जस्ता रोग बोटबाट आलुमा सर्न नदिन
टप काटेर रोगको फैलावट रोकिन्छ।

आकार समान बनाउन
टप काटेपछि आलु बढ्न रोकिन्छ र
सबै आलु लगभग समान आकारका हुन्छन्।
भण्डारण क्षमता बढाउन
छाला कडा र रोग कम हुँदा
लामो समय भण्डारण गर्न सजिलो हुन्छ।

Dehaulming कसरी गर्ने?
हँसिया/कैंचीले बोट जमिनबाट 2–3 से.मि. माथि काट्ने
काटेको टप खेतबाट हटाउने
त्यसपछि 10–15 दिनपछि आलु खन्ने

मुख्य टिप
यदि खेतमा लेट ब्लाइट रोग देखियो भने
आलु खन्नु भन्दा अलि चाँडै dehaulming गर्नु राम्रो हुन्छ।

04/02/2026

आँप फुल्ने समय र फुल्ने बेला किसानले गर्नुपर्ने मुख्य कामहरू

नेपालमा प्रायः माघ–फागुन (जनवरी–फेब्रुअरी) महिनामा आँपमा फुल आउन थाल्छ।ठाउँ, जात (लङ्गडा, दशहरी, माल्दा आदि) र मौसमअनुसार समय अलि अगाडि–पछाडि हुन सक्छ।

आँप फुल्ने बेला गर्नुपर्ने कामहरू
सिंचाइ व्यवस्थापन
फुल आउनु अघि धेरै पानी नदिनुहोस्।
फुलिसकेपछि हल्का सिंचाइ आवश्यक पर्छ, तर पानी जम्न नदिनुहोस्।

पोषण व्यवस्थापन
फुल आउनु भन्दा अगाडि:
बोरोन (Boron) ०.२%
जिंक सल्फेट (ZnSO₄) ०.५%
पोटास (KNO₃ / SOP) हल्का मात्रा
यसले फुल मजबुत बनाउँछ र फल सेट राम्रो हुन्छ।

कीरा–रोग नियन्त्रण
मुख्य समस्या:
म्यान्गो हपर (Mango hopper)
थ्रिप्स
पाउडरी मिल्ड्यू (सेतो ढुसी)
एनथ्राक्नोज

उपाय:
जैविक: नीम तेल ३–५ मि.लि./लिटर पानी
रासायनिक (आवश्यक भए मात्र):
इमिडाक्लोप्रिड / थायमेथोक्साम (हपरका लागि)
सल्फर / हेक्साकोनाजोल (ढुसीका लागि)

बगैंचा सरसफाइ
झरेका पात, सुक्खा हाँगा हटाउनुहोस्।
रोग लागेको भाग काटेर नष्ट गर्नुहोस्।

हावाहुरी र चिसोबाट जोगाउने
अत्यधिक चिसो वा तुसारो पर्ने क्षेत्रमा:
धुवाँ (smoking) गर्ने
हावा अवरोध (windbreak) प्रयोग गर्ने

परागसेचनमा सहयोग
मौरी संरक्षण गर्नुहोस् (मौरी मार्ने विषादी प्रयोग नगर्ने)
मौरी भए फल लाग्ने दर बढ्छ

29/01/2026

ढुसी तथा ब्याक्टेरिया जन्य रोगको नियन्त्रणका लागि आवश्यक बोर्डो मिश्रण तयार गर्ने तरिका

08/01/2026

कटारी नपा.वडा न. ०७ मा तोरि खेती प्रविधी सम्बन्धी दुई दिने तालिम अन्तर्गत आज पहिलो दिन सैद्धान्तिक कक्षा संचालन सम्पन्न भएको छ।भोलि प्रयोगात्मक कक्षा अन्तर्गत बारी निरिक्षण रहनेछ ।

05/01/2026

राष्ट्रिय उत्कृष्ट कृषक पुरस्कार कार्यक्रमका लागि आवेदन पेश गर्ने सम्बन्धी सूचना

27/12/2025