Nwsstc

17/10/2024

संवेदनहीनताका बीच अमिलिएको मनले मनाईएको दशैं समाप्त भयो !
_______________________________________________
दशैंको संघारमा आएको बर्षा र बाढीले मुलुकको आधा जनसंख्या प्रभाबित भनिएको छ। बाँकी जनसंख्याले नमज्जा मानीमानी संघारमा आईपुगेको चाड मनाए, आजबाट सकियो। तर पछिल्ला बर्षहरुमा राज्य-संयन्त्रले देखाएको अकर्मण्यता र संवेदनहीनताका निम्न ४ घटनाहरु हज्जारौं बर्ष पछीसम्म पनि नेपालीहरुले धिक्कारीरहने छन्, ति अकर्मण्य संवेदनहीनहरुका सन्ततीले नै लज्जित बनीरहनु पर्ने छ:
प्रकरण१:
प्रकोपहरु घटित हुन्छन्, जनधनको क्षेति हुन्छ तर राजधानीको माझमा ४ घण्टा सम्म एक परिबार अचानकको बाढीले घेरिएर आबासको छानामा उक्लेर हार-गुहार गरिरहँदा र अन्तत: बाढीले बगाउँदै गर्दाको हृदयविदारक दृष्य प्रत्यक्ष प्रशारित भईरहँदा राज्यसंयन्त्रको बेवास्ता, एक साहसी युवा चाणिक तामाङद्वारा भेलबाट २को उद्धार, १ जना बगेर बेपत्ता,
प्रकरण२:
मोफसलबाट मिटरब्याजी पिडितहरुको राजधानी सम्मको १०-११ दिने पैदल गुहार-मार्च, राज्यसंयन्त्रबाट कानून बनाउने फोस्रो आश्वाशन पछी निराश भई फिर्ता, तरकारी बेच्नेलाई २०% बढी नाफा खाएको भनेर कार्बाही तर दशैंको छेकोमा ३००% बढी भाडा लिने हवाई व्यापारीलाई? यो २०% माथिको नाफाको कानून बलियालाई नलाग्ने??
प्रकरण३:
दक्षिणी संधियारको अतिक्रमणमा घर-जमिन गुमाएपछी राज्य भेट्नका लागि पैदलै राजदानी आईपुगेका सुस्ताबासीले राज्य भेट्न नपाएपछी रुँदै घर फिर्ता,
प्रकरण४:
कोरोनाकालमा स्वदेश फर्किएकाहरुलाई सिमामा प्रबेश रोकेपछी भोक-भोक्कै सिमानामै अकाल ज्यान फालेका र राजधानी देखि पैदलै घर फर्किन कैलाली पुगीसकेकाहरुलाई समतेर पुन: थानकोट ल्याई छाड्दाको राज्य-संवेदनहीनताको पराकाष्टा ! सत्ता वर्गीय हुन्छ तर यतिसम्म? अब यस्तो कहिल्यै नहोस् !

29/09/2024

आजको प्रकोपजन्य हरिबिजोगबाट केही पाठ सिकिएला?
++++++++++++++++++++++++++++++
हुनत हामी पाठ सिक्नेवाला प्रजातिका होइनौ, लत्तो छाडीरहने अनि आपत परेपछी रोइलो गर्ने। यद्यपि केही त गर्नु आबश्यक छ:
१) अदालतको हालैको आदेश उपत्यका मात्र हैन मुलुकभर कार्यान्वयन गराउने यो उपयुक्त मौका हो,
२) नदी-उखेडा शहरी जमीनको अधिकतम लाभप्रद उपयोगको बैकल्पीक योजना एबम टेवा पुर्‌याउने,
३) नदीको बहाब क्षेत्रलाई साँघुर्‍याउनेगरी भवन वा अन्य संरचना बनाइएमा माथिल्तिर पानीको सतह बढ्नु स्वाभाबिक हो (afflux water ponding)। यसबाट नदीको बहाब गति बढ्न गई कटान वा क्षेति बढाउने मात्र नभई माथल्लो किनाराका जमिनहरु डुबान हुने हुँदा कसैले नदी साँघुर्‍याउने गरी आफ्नै जमिनमा किन नहोस्, निर्माण कार्य गर्नलागेमा पनि प्रश्न गर्ने,
४) केन्द्रको मुख नताकी पालिकाहरुले नीति, कानून र योजना निर्माण तर्फ तत्काल लागिहाल्ने ।

05/08/2024

के अन्य देशमा पनि विदेशी टिभी च्यानल प्रत्यक्ष प्रशारण गर्ने गरिन्छ?
‍--------------------------------------------------------------------------
हिजोबाट विदेशी टिभी च्यानलहरुले नेपालमा प्रशारण बन्द गर्ने भएछन्, तिनले नेपालीलाई ठूलो गूण लगाएको मान्नुपर्छ। विदेशीपनि के भन्नु? अधिकाँश त ताँई न तुँईका हिन्दी च्यानल नै हुन्। अर्बौंरुपैयाँ बराबरको विदेशी मुद्रामा शुल्क तिरेर नेपाली दर्शकले चाहीं के पाउँछन्? पैसा तिरी-तिरी विदेशी सामानका बिज्ञापनको बाढी? स्तरीय समाचार वा जानकारीमूलक च्यानल हेर्ने कति होलान? १% पनि नहोलान! अधिकांशले हेर्ने तिनै गोदी-मिडियाका सफेदझुट र नेपाल लगायत सबै छिमेकीलाई हेपेर, हियाएर प्रशारित समाचार र बेफ्वाँकमा समय बर्बाद पार्ने सिरियलहरु जहाँ नेपालीहरु भनेका दर्बान, भाडाका सिपाही (सच्चाइ पनि त्यही हो), बहादुर, भाँडामाझ्ने कान्छाका रुपमा प्रस्तुत गरिन्छ। नेपाल सम्बद्ध समाचारमा यहाँका कुनै सरकारलाई आफ्नो अह्रोट मान्ने तावेदारका रुपमा प्रस्तुत गरिरहेका हुन्छन् भने अर्कोलाई चीनले काँधमा बोकेको भनेर चिच्याइरहेका हुन्छन, यहि न हो ति विदेशी च्यानलमा हेर्ने भनेको? लत लागेकालाई केही समय कठीन होला, धैर्य गरौं, समयले सबै ठिक पार्छ।

हिन्दी च्यानल नहेर्नेका दिमाग भुट्नकालागि ‘नेपाल’ नाम जोडिएका कतिपय च्यानलका ढोक्सा पनि यहाँ थापिएकै छन्, अन्यथा यति सानो दर्शकयुक्त नेपाली जनसंख्यालक्षित १०० को हाराहारी संख्यामा टिभी च्यानल कसरी चल्न संभव छ? विकसित र ठूलै जनसंख्याका मुलुकमा पनि विदेशी च्यानल त प्रत्यक्ष र सहज प्रशारण कतै हुने गरेको देखिन्न, VPN subscription मार्फत IP address access गर्नु पर्ने हुन्छ, स्वदेशी च्यानल पनि १ दर्जन भन्दा बढी कमै मुलुकमा मात्र देखिन्छन।

विदेशी र खासगरी प्रभुत्वशाली मुलुकको प्रशारण यति सहज हुँदा सानो कमजोर मुलुकको साँस्कृतिक, मौलिक पहिचान र राष्ट्रिय अस्मिताको क्षेय कसरी हुन्छ भन्ने उदाहरण आजभोली ‘इण्डियन आइडल’मा सहभागी हुन असंख्य नेपालीको ख्वाबबाट देखिन्- यो कति उचित हो? आजभोलि त ‘बाबा’ वा ‘स्वामिजी महाराज’ नामधारी फुस्रा पाखण्डिहरु खुलेआम धार्मिक प्रबचनका नाममा नेपालको स्वाभिमान र अस्तित्व कै तेजोबध हुनेगरी यहाँ आएर वाक्य-बमन गर्न थालेका छन तर यताकालाई यस्ता कुराको पर्बाह देखिन्न, त्यस्ता पाखण्डिहरुलाई निम्त्याउने यताकाहरुको हौसला झन् बढ्दो देखिनु चिन्ताको बिषय हो। तर के गर्ने, जस्ता यजमान, त्यस्तै पुरोहित!

21/07/2024

'एउटा गाई र दाजु-भाइहरु’ बीचको छिनाझप्टीको नीतिकथा
----------------------------------------------------------------
प्रम नियुक्तिको प्रसंगले अहिले ‘एउटा गाई र दाजु-भाइहरु’बीचको छिनाझप्टीको नीतिकथाको याद दिलाइरहेको छ। बाबु-आमाले बनाइदिएको दाजु-भाइ बीचको मतमा आधारित श्लोक ७६ र १०० सहितको ‘गाईपालन संहिता’ बमोजिम गाई साइँलोको भागमा रहँदै गर्दा जेठो र माइलो मिलेर तँ मात्रै कति गोरसपान गर्ने? अब हाम्रो पालो भनेर चतुर जेठोले गम्यो, रोलक्रममा साइँलोपछि माइलो हुँदै आउँदा अर्को पटकमा त गाई मेरै घर आइहाल्छ, साइँलाबाट काइँलातिर जानदिने हो भने त जेठोको पालो कहिले? जेठो-माइलो दुईभाइले साइँलोको गोठको गाई लगेर माइलोकोमा बाँधे। त्यस पछिको साइँलोको सपरिबारको रोइलो अचम्मको छ- गाई आफ्नो वा माहिलोको मा हैन जेठोकोमा बाँध्‍नु पर्थ्यो।

लोकले हेर्दा यि बन्धुहरुको कपट के देखिन्छ भने ‘गाई पुराँण’का श्लोक र छन्दहरुको दुबै पक्षले बेलाबेलामा कू-ब्याख्या गर्नाले आफ्नै बोलीका बन्दी हुनपुगेका देखिन्छन्। गाई पुराँण’मा गाईको बटवारा बारे ७६(१-५) औं र १००औं श्लोकमा प्रष्ट व्याख्या छ। साइँलोको रोइलो ७६(३) हुनु पर्ने भन्ने र ज्येष्ठ २ भाइको भनाइ ७६(२)। सामान्य गाउँलेले बुझेको संहिताको मर्म के हो भने श्लोक ७६(४) पार गरी वा १०० टेकिसकेपछी यसअघि कुन श्लोक मुताबिक गाई कस्को घरमा थियो भन्ने कुराको अर्थ शून्य हुने र पुन: श्लोक ७६(१) देखि प्रकृया शुरु हने हो, किनभने त्यस बीचमा दाजु-भाइका समिकरण बदलिसकेको पनि हुनसक्छ, ७६(२) पछी ७६(१) हुने संभावना नकार्न मिल्छ? ७६(१) बमोजिम हुँदासम्म कुन मुर्ख ७६(३) वा (५) मा जान्छ?

बिवाद भएपछी मुद्दा कोट-कचहरीमा पुग्‍ने नै भयो। तर प्रष्ट लिखित संहिता र हरेक सानातिना मुद्दामा कोटकचहरी बस्नुपर्नेहो भने अरु अहम सवालमा कहिले समय मिल्छ, क्यू-मा रहेका मुद्दाका न्याय निरोपण कहिले हुने? नहुने सन्तानका गन्हाउने मुख!

18/07/2024

Today I saw a fb-post from a gentleman challenging to solve this simple looking arithmetical calculation. Responses were different. What do you think your answer would be and why?
9 ÷ 3 (3-2) = ?

17/07/2024

अस्पतालहरुमा बिरामीहरुले लाइन बस्नु नपर्ने सर्बोत्तम उपाय कुनचाहिँ होला?
१) मूलगेट बाट सबैलाई प्रवेश दिई पछाडिपट्टीको जस्केलोबाट बाहिर पठाउने, बाँकी ढोकाहरु बन्द राख्ने
२) हृदयकेन्द्रले शुरु गरेझैं सबै टिकट अनलाइन गरी हरेक युनिटमा ५५ बिरामी मात्रको कोटा तोक्ने
३) रास्टे पर्चे पत्र अनिबार्य गरिदिने
४) माथिका सबै
५) तपाईंको मौलिक सुझाव भए डबल अङ्क दिइनेछ।

12/07/2024

.... another day of national shame!

06/07/2024

संबिधान संशोधनको प्रसंग?
*************************
(१) आशङ्का र चुनौतिहरु:
• अघिल्लो निर्बाचनमा कुनै दलकोपनि संबिधान संशोधनको मुद्दा नरहेकोले बैधानिकताको प्रश्न
• बृहत्तर राष्ट्रिय हित भन्दा दलगत स्वार्थले प्रश्रय पाउन सक्ने संभावना
•
(२) सामान्य पूर्वशर्तहरु:
• २०७२ को संबिधान सुझाव प्रतिवेदनलाई संशोधनको आधार मान्ने
• सबिधान संशोधन मण्डलमा संलग्न ब्यक्ति शासकीय पदमा जान नपाउने
• सबिधान एकपक्षीय र सिमित स्वार्थसमुह केन्द्रित र क्लिष्ट हुननहुने
• समाज सापेक्ष, भबिष्यमुखी र स्पष्ट हुनुपर्ने
• धर्मसंप्रदाय सापेक्षता वा निरपेक्षता बारे बोल्नु आबश्यक छैन (तर परम्परागत सनातन अनुशरण गर्दै आएको आस्थाको अभ्यास बाहेक कसैलाई धर्म-परिबर्तन कानून द्वारा बर्जित गर्न सकिने)
• जनजिबन र समाजब्यबस्था खल्बलिने बाहेक सबै किसिमका राजनैतिक कृयाकलाप गर्न हुने
• सार्बभौमिकता-संवेदी बाहेक संबिधानका कुनैपनि धारा असंशोधनीय नमानिने
• संबेदनशील अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाहरुमा ३/४ संसदीय अनुमोदन
• सेबभौमिकता र सामाजिक सद्भाव बाहेकका शर्तयुक्त मौलिकहकहरु नराख्ने
• हालको राजधानीको बास्तु मिलेको नदेखिएकाले बास्तुसम्मत स्थान्तर गर्ने (बिस्तृत पछी आउने)
• अतिराजनैतिक प्रभाव र अन्यौलता न्यूनिकरण, प्रशासनको निष्पक्षता र प्रभावकारिताका लागि सार्बजनिक सेवाहरु केन्द्रिय रुपमै सञ्चालन गर्ने तर स्थानीय प्रहरी सेवा सञ्चालन गर्न सकिने
• सरकारी सेवाहरुमा शुरु प्रबेशबिन्दुमा मात्र आरक्षण कायम गर्ने
• नागरिकताको कटअफ डेट घरिघरि थप्ने कार्य सदाकालागि निषेध गर्ने
(३) शासकीय स्वरुप:
• २०६५ सालमा सहमति गरिएको तर कार्यान्वयनमा नल्याइ लुकाइएको भनिएको ५ बुँदे प्रबन्ध बमोजिमको राष्ट्राध्यक्ष संबन्धी ब्यबस्था स्थापित गर्ने
• दुई सदनात्मक संसद र तल्लो सदनले चयन गरेको प्रम र निजले चयन गरेको १ उप-प्रम सहित २० सदस्यीय मप गठन हुने
(४) व्यबस्थापिका र निर्बाचन प्रणाली:
• मितब्ययी र मौलिक निर्बाचन प्रणाली मार्फत हरेक ५ बर्षमा हुने आम निर्बाचनमा फरक लैंगिकता सहित मेर र उप-मेर, वडाध्यक्ष, बडासदस्य तथा महिला र पुरुष गरी थप २ बिशेष प्रतिनिधि सहित ‘जनप्रतिनिधिमण्डल’को चयन। सबै निर्बाचित प्रतिनिधिहरु पालिकासभाको सदस्य हुने
• जिल्लाभित्रका जनप्रतिनिधिमण्डलहरुबाट बिशेष प्रतिनिधिहरु मध्ये निर्धारित संख्यामा (३३% महिला सहित) जिससमा संयोजक र सदस्यहरु चयन
• प्रदेश भित्रका जनप्रतिनिधिमण्डलहरुबाट बिशेष प्रतिनिधिहरु मध्ये आरक्षण सिद्धान्तका आधारमा प्रदेशपाल सहित ७ जनालाई प्रदेशपाल मण्डलमा र निर्धारित संख्यामा केन्द्रिय प्रतिनिधिसभा सदस्य चयन, कूल १६५ सदस्यीय प्रतिनिधीसभा गठन
• अबिश्वासको प्रस्ताव र प्रत्याह्वानको अधिकार सबैतहका निर्बाचकमण्डललाई रहने
• राष्ट्रिय जीबनका बिभिन्न लब्धप्रतिष्ठ व्यक्तित्वहरुको प्रतिनिधित्व रहने गरी राष्ट्रिय सभा गठन:
o राष्ट्राध्यक्षबाट मनोनित ३ महिला सहित ५ जना
o विश्वविद्यालयहरुबाट १/१ जना
o तोकिएका राष्ट्रिय स्तरका व्याबसायिक संघसंस्थाहरुबाट १/१ जना
o तोकिएका प्राचीन सनातन धार्मिक प्रतिष्ठानहरु मध्येबाट ३ जना
o पिछडिएको समुदायबाट मपको सिफारिसमा ५ महिला सहित १० जना
• ‘जनप्रतिनिधिमण्डल’को निर्बाचनका लागि हुने आम निर्बाचनको प्रचार सामग्रीका रुपमा निर्बाचन आयोगले नमुनामतपत्र छापी सबै उम्मेदवारलाई निशुल्क उपलब्ध गराउने, अन्य सामग्री प्रयोग गर्न नपाइने
• राष्ट्रियदलको सिमा ३%, दल बिभाजनको सिमा ४०% संबिधान मै तोकिने
• मेर, उप-मेर तथा वडाध्यक्षहरु सहित पालिकास्तरीय कार्यपालिका गठन
• हरेक प्रदेशमा प्रमको सिफारिसमा जिल्लास्तरीय जनप्रतिनिधिमण्डल’ सदस्यहरु मध्येबाट एक कार्यकारी प्रदेशपाल नियुक्त हुने
• जिल्लास्तरीय जनप्रतिनिधिमण्डलबाट निर्बाचित भइआएका १६५ सदस्यीय प्रतिनिधीसभाले प्रमको चयन गर्ने
• प्रमले निर्धारित कार्यबिधि बमोजिम १ उप-प्रम सहित २० मन्त्रीहरु सम्मिलित मप गठन गर्ने, सांसदहरु मपमा नियुक्त भएमा सांसद पद संसदको पूर्णकाल नै खाली रहने
(५) न्यायपालिका:
• तल्लो तहको अदालतको रुपमा जिल्ला अदालत रहने, त्यहाँबाट दक्षता र क्षेमताका आधारमा ८०% र बरिष्ठ अधिवक्ताहरुमध्येबाट २०% न्यायाधिश उच्चअदालतमा नियुक्त हुने
• आचार संहिता र न्यायिक स्वच्छता कायम राख्ने संयन्त्र स्थापना
• न्यायिक बिचलनमा सबै तहका न्यायाधीश उपर महाभियोग लाग्न सक्ने
(६) अन्य संबैधानिक अङ्गहरु:
• हालका जाति-सम्प्रदाय केन्द्रित आयोगहरुको सट्टा एक प्रभावकारी ‘समाज कल्याण आयोग’ रहने
• सबैधानिक अङ्गहरुमा पूर्वकर्मचारी नियुक्ति प्रथा बन्द गर्ने
• सबै उच्चपदस्थहरुको सेवा-सुबिधाहरुको पुनराबलोकन, पुनर्परिभाषा गरी राज्यले धान्ने स्तरको मापदण्ड लागू गर्ने
• राज्यहित बिपरित र फौजदारि अपराध क्षेम्य हुनेगरी समयसिमा तोक्नेगरी कानून निर्माणमा प्रतिबन्ध

03/07/2024

पश्चिम अफ्रिकी शाहिल क्षेत्रका मुलुकमा पनपिंदो सैन्य तख्तापलट, Military Junta को बढ्दो जनसमर्थन र हामिले सिक्नुपर्ने पाठ In Focus: Burkina Faso

हेर्नै पर्ने केही भिडियो क्लिपहरु:
https://youtu.be/wlCxue_WSys
https://youtu.be/tJqaGdf5OLc

Burkina Faso 🇧🇫 Leader, Captain Ibrahim Traore led government distributed a total of 400 tractors, 239 tillers and 710 motor pumps and were made available...