13/12/2025
वि.सं. २०८२ मंसिर १७
ने.सं.११४५ थिंलाथ्व त्रयोदशी
अन्तर्राष्ट्रिय अपाङ्गता दिवसको शुभकामना
'अपाङ्गता समावेशी समाजको प्रवर्द्धन, सामाजिक उन्नतिको संवर्द्धन' भन्ने मूल नाराका साथ मनाउन लागिएको ३४ औं 'अन्तर्राष्ट्रिय अपाङ्गता दिवस’ को अवसरमा स्वदेश तथा विदेशमा रहनुभएका सम्पूर्ण विशेष क्षमता भएका दाजुभाइ, दिदीबहिनी तथा अभिभावकहरूमा हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछौं।
अपाङ्गता भएका नागरिकहरूको हक अधिकार प्रवर्द्धनका लागि विश्वभर संयुक्त राष्ट्रसंघको पहलमा सन् १९९२ देखि हरेक वर्ष डिसेम्बर ३ तारिखका दिन अन्तर्राष्ट्रिय दिवस मनाउन थालिएको हो। दिवसको औपचारिकतासँगै राज्यले अपाङ्गता भएका नागरिकहरूप्रति गरेको व्यवहार, प्रदान गरेको सेवा–सुविधा र सुनिश्चित गरेको अधिकारको समीक्षा गर्ने महत्त्वपूर्ण दिन पनि हो यो।
नेपालको संविधानले अपाङ्गता भएका नागरिकलाई विविधताको पहिचानसहित मर्यादा र आत्मसम्मानपूर्वक जीवनयापन गर्न पाउने र सार्वजनिक सेवा तथा सुविधामा समान पहुँचको हक सुनिश्चित गर्नुका साथै समानुपातिक, समावेशी र सहभागितामूलक सिद्धान्तका आधारमा विभेदरहित आर्थिक रुपले समान, समृद्ध र न्यायपूर्ण समाजको निर्माण गर्ने लक्ष्य लिएको छ । अपाङ्गताको आधारमा गरिने विभेदलाई निषेध गर्दै उहाँहरूलाई पनि अन्य नागरिक सरह राज्यका निर्णय प्रक्रियामा अर्थपूर्ण सहभागिता गराउने संविधानको मर्म हो। तर, व्यवहारिक कार्यान्वयनको पाटो अझै फितलो छ।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) विश्वास गर्दछ कि, अपाङ्गता हुनु भनेको असक्षमता होइन, बरु यो मानव विविधताको एक पाटो हो। अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई दया वा सहानुभूति होइन, अवसर, अधिकार र आत्मसम्मानको खाँचो छ। सार्वजनिक यातायात, सरकारी कार्यालय, सडक पेटीदेखि लिएर सूचना प्रविधिसम्मको पहुँचलाई ‘अपाङ्गता मैत्री’ बनाउनु राज्यको दायित्व हो।
हामी चाहन्छौं– राज्यका हरेक नीति-निर्माण तहमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको अर्थपूर्ण सहभागिता होस्। शिक्षा, स्वास्थ्य र रोजगारीमा उहाँहरूको सहज पहुँच स्थापित गर्न र उहाँहरूमा अन्तर्निहित प्रतिभालाई राष्ट्र निर्माणमा उपयोग गर्न हाम्रो पार्टी सदैव प्रतिबद्ध छ। विशेष गरी प्रविधिको प्रयोगमार्फत् अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको जीवनलाई सहज बनाउन र उहाँहरूलाई आर्थिक रूपमा आत्मनिर्भर बनाउन राज्यले विशेष कार्यक्रम ल्याउनुपर्नेमा हामी जोड दिन्छौं।
अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूप्रति समाजमा विद्यमान विभेदकारी दृष्टिकोण परिवर्तन गर्दै समतामूलक, समावेशी र न्यायपूर्ण समाज निर्माण गर्न आजको यस दिवसले हामी सबैलाई प्रेरणा प्रदान गरोस् भन्ने कामना गर्दछौं ।
डोल प्रसाद अर्याल
कार्यवाहक सभापति
