27/08/2026
Langeidsverdet.
Av Setesdal Næringsforening.
Laurdag 29.8 vert installasjonen av Langeidsverdet avduka i rundkøyringa ved Bygland kyrkje. Det er eit viktig tiltak i arbeidet for å profilere Bygland og Setesdal som ein destinasjon med rike kulturhistoriske tradisjoner.
Kultur og kulturminne er av stor betydning for innbyggjarane, men og ein stor drivar i internasjonal turisme, der kulturturismen utgjer meir enn 40 % av allle reiser.
Innovasjon Norges Reiselivsundersøking 2025 syner at historiske stader og bygningar, kulturminne, UNESCO-relaterte attraksjonar og opplevingar trekkjer reisande i øvre prissegment og fordelt utover i årskalenderen. Dette er viktig for økonomien i reiselievet.
Oslo Economics har i ei analyse for Kulturhistorisk Museum vist at Vikingtida er ein av de sterkeste kulturelle drivarane for internasjonal turisme i Norden og Noreg. Dette er også drive av globale populærkulturelle fenomen som TV-seriar, filmar, dataspel og virale trender i sosiale medier, slik som no sist under VM i fotball i USA, der Vikingprofileringa resulterte i ein auke på 80 % besøk på nettsidene til Visit Norway.
NHO Reiseliv og lokale destinasjonsselskap har over tid påpekt at potensialet i merkevaren Viking fortsatt er underutnytta. Med Langeidsverdet i rundkøyringa ved kyrkja på Bygland har Bygland teke ein viktig posisjon i eit arbeid som kan føre til vidare profilering av Setesdal, med alle sine mulegheiter og tilbod når det gjeld historiske opplevingar og kultur.
Det bør ligge til rette for å vidareutvikle og binde saman heile dalføret i slike opplevingar. I Evje og Hornnes er Mineralparken eit moderne opplevingssentrum, med utgangspunkt i dei gamle steinsamlingane, ved Fennefossen ligg fornminneparken med replica av Galtelandsteinen, ein av landets mest kjende runesteinar frå Vikingtida og ved eit av Noregs flottaste fossestyrk, den ikoniske Syrtveitsfossen, har Troll Aktiv sine tilbod om naturopplevingar. Alt frå Byglandsfjord er det synlege vikinggraver ved vegen, og på Bygland ligg dei store kongegravene på Hanehaug og eit 60-tals andre i eit stort sentrumsområde, der ein kan ta turar med den vedfyrte dampbåten Bjoren og besøke Byglands Tun og Vikingtidsutstillinga. Saman med natur- og kulturopplevingane på Ose og Austad kan dette bindast saman med Setesdalsmuseet sitt hovudsete på Rysstad, med deira kvalitetsfylte utstillingar og deira museumstilbod elles i Valle. Den vakre Munnharpa i rundkøyringa i Valle symboliserer UNESO-listinga av musikk- og dansetradisjonane i Setesdal. Bykle med det kyrkjebygget frå Middelalderen og andre historiske bygningar og Hovden som ein leidande opplevingsdestinasjon, også med fornminneattraksjonar, vil utgjere det nordlegaste ledd i ei rekkje av opplevingar innanfor kultur og natur som bør tele med når ein skal vurdere mulegheitene for at RV 9 kan få status som Nasjonal Turistveg.
Til neste år opnar Vikingtidsmuseet på Bygdøy, etter ein byggeperiode på 4 år. Då skal originalen av Langeidssverdet plasserast på ei høgde ved sida av Gokstadskipet som ein av Museets 10 fremste gjenstander. Det er venta opptil 1 million besøkjande i året. Der blir det viktig å informere om funnstaden i Bygland og dei omfattande tradisjonane alt frå Vikingtida.
Eit målretta samarbeid om å utnytte Vikingprofilen, kulturminne, handverk og opplevingar med UNESCO-status vil vere viktig for å skape effektive drivarar og impulsar for vekst i heile Setesdalsregionen. Ei målretta satsing kan bidra til fleire besøkande, lengre opphald, auka omsetning for lokale verksemder, fleire arbeidsplassar og heilårsturisme i dalføret.
Setesdal Næringsforening
