09/05/2026
Hoe komen we van een economie die werkt voor de wensen van de rijksten, naar een economie voor gewone mensen? Statenlid Julia Matser schreef daar het volgende over.
Laatst gingen we met provinciale politici op economie werkbezoek. Alhoewel ik ook goede groene en gezonde ambities zag, stak het me dat de provincie een bedrijf steunt dat een geneesmiddel ontwikkelt en zoekt naar een manier om uiteindelijk het bedrijf te kunnen verkopen. Het medicijn staat me niet tegen, maar het doel om te verkopen wel: dan raakt het medicijn dat met ons provinciale geld is gerealiseerd in handen van de aandeelhouders die als belangrijkste doel hebben om winst te maken.
In mijn speurtocht naar hoe ik in de provinciale politiek kan bijdragen aan een economie voor een betere toekomst, las ik het boek van Mirjam de Rijk, Gekaapt door het kapitaal. Haar analyse maakte veel indruk. Ze schrijft over hoe de tandartsstoelen niet van de tandarts zijn, hoe de kindopvanglocaties worden opgekocht om door te verkopen met winst en huizen worden gebruikt als investeringsobject in plaats van om in te wonen.
Private equity, passief inkomen, founder-made-exit: het zijn de verhullende woorden van het late-stage-kapitalisme, de fase van onze economie waarin alles wordt overnemen door enkelen. Voor de winst van een kleine groep, verliezen we grip op de samenleving, betaalbaarheid van alledaagse benodigdheden zoals tandartsstoelen, kinderopvang en huizen. Dit is de economie die enkel draait om de winst, en een fikkende planeet met schrijnende armoede voor velen en bizarre rijkdom voor velen. In provincie Utrecht wil ik graag dat we het anders doen.
Ik heb daarom een motie ingediend om de focus van het provinciale beleid te verleggen naar bedrijven die niet als hoogste doel hebben om te verkopen voor de winst. De provincie moet ook focussen op coöperaties (bedrijven in handen van de leden, mogelijk van de werknemers zelf), op steward-owned bedrijven (bedrijven die zijn opgericht met als doel de missie van het bedrijf) en circulair gefinancierde bedrijven (bedrijven die gebruik maken van de logica dat afval een grondstof is en producten hergebruikt en repareerbaar moeten zijn). Daarnaast moet de provincie inkoop vooral bij het mkb doen en niet bij de grote bedrijven.
Het is nog niet het einde van de aandeelhouderseconomie, maar hoop hiermee een klein stukje te hebben bijgedragen. De motie is inmiddels aangenomen 🥳
