Centrale Medezeggenschapscommissie Defensie

02/04/2026

Vandaag is het Nationale Collegadag. 💪 Een mooi moment om stil te staan bij de kracht van samenwerken en waardering uit te spreken voor al onze Defensiecollega's!

Binnen Defensie werken we met meer dan 80.000 collega’s – van militairen tot burgers en reservisten – allemaal met één gezamenlijke missie: bijdragen aan vrede, veiligheid en stabiliteit, nationaal én internationaal.

Bij de CMC zien we elke dag hoe belangrijk die samenwerking is. Medezeggenschap en goede samenwerking is binnen Defensie van grote waarde: een sterke krijgsmacht vraagt om betrokkenheid, inspraak en een constructieve dialoog.

In 2026 bouwen we verder aan een toekomstbestendige krijgsmacht. Met ambitieuze doelen, zoals het verder laten groeien van Defensie richting 100.000 collega’s in 2030, het aantrekken van nieuw talent en het versterken van cruciale domeinen zoals IT, techniek, logistiek en zorg.

Maar uiteindelijk draait het niet alleen om aantallen, maar om mensen. Om collega’s die op elkaar kunnen rekenen, juist wanneer het ertoe doet.

Dus vandaag: dank aan al onze collega’s. Voor jullie inzet, betrokkenheid en fijne samenwerking!

Wil jij ook jouw collega bedanken? Download en print onderstaand complimentenkaartje, schrijf jouw boodschap op en geef het aan je collega 🤝

26/03/2026

Hoe wil Defensie hun grote vastgoedopgave aanpakken?

Tijdens een toelichting aan de CMC deelden Cees van Boven en Gerja Koldenhof namens de Commandopost Vastgoed (CPV) hoe Defensie wil versnellen in de manier van bouwen en ontwikkelen.

De kern van hun aanpak:
• Programmatisch werken in plaats van per locatie en per gebouw
• Meer standaardiseren met inzet van herhaalbare gebouwtypen (zoals legering, kantoren en lesruimtes)
• Grotere volumes aanbesteden om sneller op te schalen
• Meer parallel werken en eerder schakelen met marktpartijen
• Minder lang optimaliseren, eerder starten en gaandeweg bijsturen
• Praktische oplossingen zoeken om vertraging (bijvoorbeeld door energievoorziening en netcongestie) te voorkomen

Gerja Koldenhof: “We hebben niet meer de luxe om alles eerst perfect uit te werken. We moeten bouwen waar het kan en onderweg verbeteren.”

Tegelijkertijd blijft de opgave complex. Niet overal kan gebouwd worden door belemmeringen zoals stikstof, PFAS, netcongestie en vergunningprocedures. Daarom wordt op circa 30 locaties onderzocht wat mogelijk is, en wordt prioritering onvermijdelijk.

De CMC benadrukte dat deze keuzes transparant moeten zijn, juist omdat verschillende defensie onderdelen allemaal een groot eigen belang hebben en vastgoedbesluiten de werk- en leefomgeving van medewerkers raken.

“Juist bij dit soort grote veranderingen moet de medezeggenschap tijdig en goed worden betrokken. De opgave is groot. Juist daarom is het van belang dat snelheid, realisme en zorgvuldigheid in balans zijn.“ aldus Dorine Bakker, Voorzitter CMC.

08/03/2026

Steeds meer vrouwen zijn zichtbaar binnen Defensie op de werkvloer, in leidinggevende functies én in het bestuur. Zo staat er momenteel met Dilan Yesilgöz - Zegerius opnieuw een vrouw aan het hoofd van het Ministerie van Defensie.

Sinds november 2025 heeft ook de Centrale Medezeggenschapscommissie Defensie voor het eerst in haar 15-jarig bestaan een vrouwelijke voorzitter: Dorine Bakker.

Dorine Bakker:
"Internationale Vrouwendag is een mooi moment om stil te staan bij de positie van vrouwen binnen Defensie. Niet alleen om zichtbaar te maken wat al is bereikt, maar ook om te blijven werken aan een organisatie waarin iedereen de ruimte krijgt om talent te benutten.”

Met de ambitie om in 2030 te groeien naar 30% vrouwen binnen Defensie is dit geen symbolisch streven, maar een strategische opgave. Divers talent en verschillende perspectieven versterken de slagkracht van de organisatie.

Als CMC zetten wij ons in voor een organisatie waarin talent leidend is en medewerkers daadwerkelijk worden betrokken bij besluiten die hen raken.

Wil je daar zelf aan bijdragen?
Sluit je aan bij de medezeggenschap binnen jouw eenheid of bij één van onze CMC-werkgroepen.

Lees de blog van voorzitter Dorine Bakker via onderstaande link:
https://www.cmc-defensie.nl/nieuws/internationale-vrouwendag-bouwen-aan-een-defensie-waarin-talent-leidend-is/

12/01/2026

“Echte invloed begint vóórdat beleid vastligt.” Die overtuiging brengt Hans Berding mee sinds hij in november 2025 toetrad tot de Centrale Medezeggenschapscommissie Defensie (CMC).

In een interview vertelt hij over zijn loopbaan en wat hem drijft, en legt uit waarom medezeggenschap volgens hem vooral impact heeft als je er vroeg bij bent: aan de voorkant van het proces, waar keuzes worden gevormd en invloed daadwerkelijk telt. Met een lange loopbaan als reservist en een stevige civiele achtergrond in IT-, IV- en informatiemanagement, kijkt Hans met een dubbele bril naar Defensie. Juist die combinatie zet hij nu in binnen de CMC.

“Medezeggenschap moet gaan over richting, keuzes en samenhang.”

Lees het interviewartikel met Hans Berding: https://www.cmc-defensie.nl/interview/hans-berding-echte-invloed-begint-voordat-beleid-vastligt/

10/12/2025

𝗖𝗠𝗖 𝘃𝗼𝗼𝗿𝘇𝗶𝘁𝘁𝗲𝗿 𝗠𝗶𝗰𝗵𝗶𝗲𝗹 𝗕𝘂𝘀𝘀𝗶𝗻𝗸 𝗱𝗿𝗮𝗮𝗴𝘁 𝘀𝘁𝗼𝗸𝗷𝗲 𝗼𝘃𝗲𝗿 𝗮𝗮𝗻 𝗗𝗼𝗿𝗶𝗻𝗲 𝗕𝗮𝗸𝗸𝗲𝗿

Dorine Bakker Msc is met ingang van 9 december de nieuwe voorzitter van de Centrale Medezeggenschapscommissie Defensie (CMC) Zij volgt daarmee kolonel-arts Michiel Bussink MSc MBA op, die de afgelopen twee jaar het CMC voorzitterschap heeft ingevuld.

Dorine Bakker: “Het is een eer om op dit niveau onze mensen te mogen vertegenwoordigen.”

Dorine is al langere tijd actief op alle lagen van medezeggenschap binnen Defensie. Zij combineerde dit met haar functie als Hoofd Onderwijs & Vorming bij de Nederlandse Defensie Academie (NLDA). Vanuit haar achtergrond, onder meer als universitair docent Organisatiekunde & Management brengt zij een brede blik op organisatieontwikkeling, leiderschap en medewerkersbetrokkenheid mee.

Michiel Bussink blijft actief als lid binnen de CMC en als voorzitter van de CMC-werkgroep Gezondheid Defensie. De CMC spreekt haar grote waardering uit voor de inzet van Michiel in een complexe periode waarin Defensie volop in ontwikkeling is. Onder zijn voorzitterschap heeft de CMC - middels o.a. het tekenen van het convenant tussen de Secretaris-generaal en de CMC - de stevige basis voor centrale medezeggenschap uitgebouwd. Dit met behoud van aandacht voor veiligheid, gezondheid en welzijn van de mensen bij Defensie.

Met de komst van Dorine als voorzitter wordt het Dagelijks Bestuur van de CMC opnieuw samengesteld. Lees hierover meer op de website van de CMC: https://www.cmc-defensie.nl/nieuws/dorine-bakker-nieuwe-voorzitter-van-de-centrale-medezeggenschapscommissie-defensie-cmc/

Met ingang van 9 december 2025 is Dorine Bakker MSc benoemd tot voorzitter van de CMC (Centrale Medezeggenschapscommissie Defensie). Zij volgt daarmee kolonel-arts Michiel Bussink MSc MBA op.

03/12/2025

Het Dienjaar Defensie heeft zich ontwikkeld van experiment tot een vaste pijler in de personeelsketen. Wat levert het Dienjaar op, waar zitten de grenzen van het systeem en welke rol kan de medezeggenschap spelen?

De CMC sprak hierover met projectleider Erik Noordam. De waardering voor het programma is inmiddels groot. Het aantal aanmeldingen voor het Dienjaar groeit, deelnemers zijn positief en de lessen uit het Dienjaar vormen de basis voor nieuwe concepten zoals de Nationale Weerbaarheidstraining.

De komende jaren wordt het Dienjaar structureel ingebed in de organisatie. Tegelijkertijd is er ruimte voor verbeteringen: keuringscapaciteit, opleidingsplaatsen en doorstroom vragen extra aandacht.
Juist daarbij kan de medezeggenschap van betekenis zijn: de CMC kan helpen het denken binnen Defensie te verschuiven: niet alleen focussen op instroom, maar vooral op doorstroom, benutting en behoud.

Hoe halen we het maximale uit het systeem dat we aan het bouwen zijn?

CMC en DMC’s kunnen:
• Knelpunten in de keten zichtbaar maken en die gericht bespreken met de commandanten;
• Stimuleren dat talentmanagement daadwerkelijk wordt toegepast op de werkvloer, door leidinggevenden te ondersteunen in het voeren van talentgesprekken en het delen van goede voorbeelden.

Wil je meer weten over wat het Dienjaar bij Defensie voor de organisatie en de mensen bij Defensie betekent? Lees verder over het gesprek met Erik Noordam: https://www.cmc-defensie.nl/nieuws/dienjaar-defensie-van-experiment-naar-vaste-pijler-in-de-personeelsketen/

Wat levert het Dienjaar bij Defensie op en welke rol kan de medezeggenschap spelen? De CMC sprak met projectleider Erik Noordam.

13/11/2025

Hoe maken we het meldlandschap bij Defensie eenvoudiger, eerlijker en menselijker? 💬

Bij Defensie willen we dat iedereen weet waar je terecht kunt als er iets misgaat. In de praktijk blijkt dat niet altijd duidelijk: er zijn meerdere loketten en procedures, en dat maakt melden soms ingewikkeld.

Daarom sprak de CMC met Roger Bos, directeur van de Centrale Organisatie Integriteit Defensie (COID). Het gesprek ging over één centrale vraag: Hoe maken we het meldlandschap eenvoudiger, eerlijker en menselijker?

Veel medewerkers weten niet goed waar ze moeten zijn — bij de vertrouwenspersoon, COID, de Commissie Ongewenst Gedrag of ergens anders. Dat moet beter. COID en CMC zijn het erover eens dat het aantal routes omlaag moet. Medewerkers moeten vanaf het begin begeleid worden naar de juiste plek.

“Als we het systeem eenvoudiger maken, helpt dat iedereen: melders, leidinggevenden én onderzoekers.”

COID en CMC blijven in gesprek over vervolgstappen. Het doel is helder: een betrouwbaar, onafhankelijk en lerend meldlandschap dat werkt voor iedereen binnen Defensie.

Lees het volledige artikel 👉 https://www.cmc-defensie.nl/nieuws/meldlandschap-bij-defensie-duidelijker-eenvoudiger-en-mensgerichter/

10/11/2025

💡 Tijdens het lustrumcongres gaven meer dan 100 deelnemers hun input op de vraag:
“Wat zijn de opbrengsten van 15 jaar centrale medezeggenschap?”

Wat blijkt: in 15 jaar hebben we als medezeggenschappers veel grote stappen gezet voor medezeggenschap en de Defensieorganisatie. Enkele van de antwoorden:
· Op de voorgrond zijn
· Inspraak
· Klankbord
· Waardering
· Invloed
· Verbinding
· Samen
· Samenwerking

Deze inzichten laten zien hoe betrokken onze mensen zijn en hoe belangrijk betrokkenheid, inspraak en een constructieve dialoog zijn voor een sterke krijgsmacht.

Wil je meer weten over wat er is gedeeld tijdens het lustrumcongres? Lees het verslag over de dag: https://www.cmc-defensie.nl/nieuws/15-jaar-centrale-medezeggenschap-bij-defensie-een-krachtig-partnerschap-tussen-zeggenschap-en-medezeggenschap/

23/10/2025

Precies over een week viert de Centrale Medezeggenschapscommissie Defensie (CMC) haar 15-jarig bestaan met het lustrumcongres ‘Medezeggenschap in een veranderende wereld’.

Al vijftien jaar zet de CMC zich defensiebreed in als gesprekspartner en belangenbehartiger van medewerkers én organisatie. In een tijd waarin Defensie versnelt richting Hoofdtaak 1, vraagt dat ook iets van de manier waarop we samenwerken, besluiten nemen en medezeggenschap vormgeven.

Tijdens het congres blikken we terug én kijken we vooruit:
Hoe houden we medezeggenschap professioneel, wendbaar en zichtbaar in een moderne krijgsmacht?

Met:
• Bijdragen van o.a. Commandant der Strijdkrachten Generaal Onno Eichelsheim, Staatssecretaris van Defensie Gijs Tuinman, Secretaris Generaal Maarten Schurink, Luitenant Generaal Jan-Willem Maas, Tessa Huisman - de Kort, directeur Personeelsbeleid & Management, en CMC-voorzitter Michiel Bussink MD MSc MBA;
• Plenaire sessie over samenwerking en werkgeluk;
• Een walking lunch met stands;
• Interactieve workshops over o.a. tempo & invloed (Hoofdtaak 1), participatiemodellen en beleidskwaliteit.

Een dag om te leren, inspireren en verbinden.

📅 Donderdag 30 oktober, Nationaal Militair Museum, Soesterberg.
Het CMC Lustrum event is op uitnodiging.

Meer weten? 🔗https://www.cmc-defensie.nl/nieuws/cmc-viert-15-jarig-lustrum/

20/10/2025

𝗗𝗮𝗻𝗸𝗷𝗲𝘄𝗲𝗹 𝘃𝗼𝗼𝗿 𝗷𝗼𝘂𝘄 𝗷𝗮𝗿𝗲𝗻𝗹𝗮𝗻𝗴𝗲 𝗶𝗻𝘇𝗲𝘁 𝘃𝗼𝗼𝗿 𝗱𝗲 𝗺𝗲𝗱𝗲𝘇𝗲𝗴𝗴𝗲𝗻𝘀𝗰𝗵𝗮𝗽, 𝗝𝗲𝗳𝗳𝗿𝗲𝘆!

Vorige week nam vicevoorzitter Jeffrey de Freitas tijdens de overlegvergadering afscheid van de CMC. Daarmee sluit hij een periode af waarin hij het Commando Zeestrijdkrachten vertegenwoordigde en uitgroeide tot een inhoudelijk sterke en verbindende kracht binnen de commissie.

Secretaris-Generaal Maarten Schurink stond stil bij Jeffrey’s jarenlange inzet voor de medezeggenschap en zijn kenmerkende manier van werken: zorgvuldig, analytisch en altijd gericht op samenwerking.

“Jeffrey, jij staat bekend als iemand die mensen weet te verbinden en complexe vraagstukken weet terug te brengen tot de essentie. Je zoekt liever naar gezamenlijke oplossingen dan naar procedures, maar zorgt er vervolgens wel voor dat dingen zorgvuldig en volgens de regels verlopen,” aldus Schurink.

Jeffrey blijft binnen Defensie actief in een andere rol bij de Hoofddirectie personeel.

Lees meer over het afscheid van Jeffrey de Freitas: https://www.cmc-defensie.nl/nieuws/jeffrey-de-freitas-neemt-afscheid-van-de-cmc/

18/09/2025

De CMC verwelkomt deze maand een nieuw lid: Ed Onink, plaatsvervangend voorzitter van de DMC (AMC) en nu dus ook lid van de CMC. Wie is hij en wat drijft hem? In een interview vertelt Onink over zijn visie en waarom werken voor de medezeggenschap zo goed bij hem past.

Twintig jaar geleden schoof Ed voor het eerst aan in een overlegorgaan van de medezeggenschap, niet omdat het moest, maar omdat hij vond dat het beter kon. Wat hem drijft, is samenwerking: zorgen dat alle betrokkenen elkaar begrijpen, en samenwerking aan de voorkant van beleid. Samen met HR en de commandant organiseerde hij vaste overlegmomenten, waarbij alles met elkaar besproken kan worden.

“Niet om op schoot bij de commandant te zitten, maar om te begrijpen wat er achter een voorstel zit en samen tot betere besluiten te komen.”

En polderen? Dat is niet heilig, vindt Ed. Lees het interview verder: https://www.cmc-defensie.nl/nieuws/maak-kennis-met-cmc-lid-ed-onink/

Maak in dit interview kennis met Ed Onink, plaatsvervangend voorzitter van de DMC (AMC) en lid van de CMC Defensie.