Haags Gemeentearchief

16/06/2026

Sea Life op de Boulevard van Scheveningen is sinds vorig jaar tijdelijk dicht vanwege een grootse verbouwing, zodat we bij de heropening nog meer onderwatermoois kunnen ervaren. In 1960 was het zee-aquarium aan de Palacestraat 4-a nog wat bescheidener van opzet. Daar kon je acht verschillende vissen en schaaldieren bekijken. We weten niet wat een grotere attractie was, de achtarmige inktvis, de hondshaai of de kommer-aal. Overzichtelijk was het in ieder geval wel.

16/06/2026

Kortgeleden trakteerden we jullie op een foto van een sproeitram van de gemeentereiniging. Toen we nog wat dieper onze beeldcollectie indoken, kwamen we deze prachtige film tegen die cineast W***y Mullens in 1931 in opdracht van de Haagsche Reinigingsdienst maakte. Zo leuk, die moesten we gewoon delen!
https://haagsgemeentearchief.nl/beeld-en-geluid/beeldcollectie?mivast=59&mizig=317&miadt=59&miview=ff&milang=nl&misort=last_mod%7Cdesc&mid=1&mizk_alle=reinigingsdienst%20tram&micode=8500-01&minr=21247273&miaet=14&utm_source=facebook&utm_medium=content&utm_campaign=Haagsche%20Reinigingsdienst

F0119-3 Haagsche Reinigingsdienst in zijn ontwikkeling deel 1 - akte 3, 1931

15/06/2026

𝗔𝗻𝘁𝘄𝗼𝗼𝗿𝗱 𝗩𝗿𝗶𝗷𝗱𝗮𝗴 𝗞𝘄𝗶𝘀𝗱𝗮𝗴! in de 15e eeuw werd aan het Westeinde het Agnietenconvent gebouwd, dat in 1564 plaats maakte voor het Burgerweeshuis. Amicitia is op 23 september 1929 geopend als zalencomplex. Na een verbouwing in 1954 bleven er drie zalen over. Al spoedig werd de kleinste ingericht tot bioscoop en kreeg de naam Kriterion. De andere twee zalen werden gebruikt voor vergaderingen, modeshows, cabaret, bokswedstrijden, feesten, amateur- en beroepstoneelvoorstellingen. De Nieuwe Komedie gebruikte deze locatie voor zijn voorstellingen. In de jaren 1980 en 1990 dansten we in Aozora - voorheen Kriterion - waar DJ Jen Min Lau de sterren van de hemel draaide. In 1992 is het complex gesloten. De foto is door de Dienst voor de Stadsontwikkeling gemaakt in 1954.

14/06/2026

𝗕𝗿𝗲𝗻𝗴 𝗵𝗲𝘁 𝗶𝗻 𝗸𝗮𝗮𝗿𝘁! In 2024 werd deze kaart van landerijen in de ambachten Schoonderloo, Cool en Beukelsdijk herontdekt bij een standplaatscontrole in een van onze depots. De kaart is afkomstig uit het archief van Maria Duyst van Voorhout dat is opgenomen in het archief van de Fundatie van Renswoude en het Burgerweeshuis van Den Haag. Hij lag deze met drie andere kaarten in een map met de summiere beschrijving: kaarten.

We hadden direct door dat dit een bijzonder object betreft. Links van het midden staat Delfshaven afgebeeld. Rechts zien we een van de oudst bekende cartografische afbeeldingen van Rotterdam. Wel is al tijden terug aangetoond dat de invulling van de stad niet overeenkwam met de werkelijkheid, maar daar was deze kaart ook niet voor bedoeld.

Ondanks de beschadigingen is linksonder nog net de datering en vervaardiger te ontwaren: Coenraet Oelensz., anno 1560. Oelensz. was vanaf 1552 landmeter van Schieland en zou die functie nog tot 1572 bekleden. Eén van de redenen dat we deze kaart vandaag met jullie delen, is dat deze kortgeleden op verzoek van een bezoeker is gedigitaliseerd. Wat verder voor ons zeer relevant is: Oelensz. zou de stichter worden van een kaartenmakers- en landmetersdynastie van vier generaties. Met de herontdekking van deze kaart hebben wij van alle vier deze kaartenmakers een origineel, handgetekend object in onze collectie.

13/06/2026

Deze lieve jongedame is Maria Duyst van Voorhout. Zij leefde van 1662 tot 1754. Maria was de dochter van Hendrik Duyst van Voorhout, burgemeester van Delft, en Cornelia Doublet. Haar moeder stierf toen ze drie was; haar vader toen ze twaalf was. Ze erfde een aanzienlijk vermogen van haar ouders en van haar grootouders.
Maria hield van het Haagse gezelschapsleven. Ze was lid van "De Haegsche Societeyt" en ze was bevriend met Anthonie van Leeuwenhoek. Tot 1730 woonden ze aan het Lange Voorhout in Den Haag. Daarna verhuisde ze met haar echtgenoot Frederik Adriaan van Reede van Renswoude naar Utrecht, waar ze in 1754 overleed.
Maria had geen kinderen. Ze liet haar enorme vermogen van ruim 1,5 miljoen gulden na aan drie instellingen voor weeskinderen in Utrecht, Delft en Den Haag. In deze drie steden werden drie Fundaties van de Vrijvrouwe van Renswoude opgericht. Deze stichtingen moesten intelligente, begaafde weesjongens een onderkomen verschaffen, waarin zij konden verblijven en zij kregen een opleiding in technische beroepen, vrije kunsten en wetenschap.
In Den Haag bouwde het Burgerweeshuis aan het Westeinde een vleugel aan het gebouw om aan de voorwaarden van de Fundatie te voldoen. Later verhuisden deze weeskinderen naar het Jozef Israëlsplein 36 (het Renswoudehuis).
Tot op de dag van vandaag kunnen jonge mensen van tussen de 15 en 29 jaar die het echt nodig hebben, een studiebeurs aanvragen bij de stichting Fundatie van Renswoude.

12/06/2026

Gisteren hebben we de beschikking gekregen over een nieuw depot en daar zijn we heel erg blij mee! Depot N (de N van Noodzetel) is speciaal voor het Haags Gemeentearchief gemaakt in de voormalige atoomschuilkelder aan de Schedeldoekshaven. Depot N bestaat uit vijf depots die allemaal voorzien zijn van een zuurstofreductiesysteem. Dit betekent dat de depots continu onder de brandgrens van 17 procent zuurstof op 100 procent recirculatielucht gehouden worden.

Vier van de vijf depots worden constant op een temperatuur van 19 graden Celsius gehouden met een luchtvochtigheid van 50 procent; de ideale omstandigheden om papier in te bewaren. Het vijfde depot is de filmkluis. Hier is de constante temperatuur vijf graden Celsius bij 35 procent luchtvochtigheid. In dit depot is ook een acetaatzuurfilter geplaatst met speciale, actieve koolfilters. Dit koude depot is speciaal voor filmmateriaal, dat om andere bewaarcondities vraagt dan papier.

In de depots die we al hadden, onder het stadhuis, hebben we 20 kilometer plankruimte en die is vrijwel helemaal gevuld. Nu hebben we er vier kilometer plankruimte bijgekregen. Zo kunnen we de geschiedenis van Den Haag blijven bewaren, behouden en doorgeven aan toekomstige generaties.

12/06/2026

𝗩𝗿𝗶𝗷𝗱𝗮𝗴 𝗞𝘄𝗶𝘀𝗱𝗮𝗴! Afgelopen maandag hebben we in De Galerij op station Spui in de tramtunnel een nieuwe tentoonstelling met als titel 'Filmblik' gehangen. Foto's van Haagse bioscopen, posters en programmaboekjes uit de periode 1925 - 1980. Op de foto zien we een 18e eeuws pand, het Burgerweeshuis en de Fundatie van renswoude. Van 1950 tot 1976 was in het linkerdeel van dit pand een Haagse studentenbioscoop gevestigd. Hoe heette deze bioscoop? Hint: het is nu een appartementencomplex, maar de gevel is nog min of meer hetzelfde...

11/06/2026

Vandaag begint het WK voetbal. In 1955 daagden 10 Haagse gemeenteraadsleden de verslaggevers van hun raadsvergaderingen uit voor een potje voetbal op het terrein van Houtrust. Burgemeester Schokking trapte de wedstrijd af. Al gauw bleek dat de journalisten jonger en sterker waren. Het eerste doelpunt werd gemaakt door het 62-jarige raadslid Damme, helaas wel in eigen doel. Dankzij raadslid-doelverdediger Dankelman (oud-keeper H.V.V.) wonnen de journalisten 'slechts' met 3-0. Fotograaf Stokvis maakte de foto. Wij durven niet met zekerheid te zeggen wie de raadsleden zijn en wie de journalisten.

10/06/2026

In 1980 bestaat de Leidschendamse Speeltuinvereniging 25 jaar en dat wordt gevierd met een feest en een nieuwe grote schommel. De leden van de showband '75 mogen hem als eerste uitproberen. Links zitten de kleintjes braaf op hun b***t te wachten. De foto is gemaakt door Wim Bouwens.

09/06/2026

Verschillende plannen voor uitbreiding en nieuwbouw van overheidsgebouwen is niet iets dat alleen maar van deze tijd is. Voor het Vredespaleis werd begin 20ste eeuw een architectuurwedstrijd uitgeschreven en voor het huidige stadhuis aan het Spui was dat aan het einde van de 20ste eeuw ook het geval.

Deze tekening is gemaakt door architect Jan Frederik Lodewijk Lohwein en het is zijn visie op de aanbouw van een nieuwe Raadzaal aan het oude stadhuis aan de Groenmarkt in 1910. Nooit uitgevoerd dus en op die plek staat nu het gebouw met de bijnaam 'de koektrommel', tegenover het Gouden Hooft.