Nederlands Instituut voor Militaire Historie

Nederlands Instituut voor Militaire Historie Het NIMH is een kennis- en onderzoekscentrum over de Nederlandse militaire geschiedenis. Het verzorgt o.a. publicaties, onderwijs en beheert collecties.

Op 26 oktober 1974, rond 19.05 uur, verandert de kerkzaal van de Scheveningse strafgevangenis abrupt in een gijzelingsru...
13/06/2026

Op 26 oktober 1974, rond 19.05 uur, verandert de kerkzaal van de Scheveningse strafgevangenis abrupt in een gijzelingsruimte. Tijdens een kerkmis met optreden van het koor Ut Captivi Gaudeant (“opdat gevangenen zich verblijden”) springt gevangene Jan Brouwers op en lost twee schoten in het plafond. “Dit is een gijzeling”, roept hij. Daarmee begint een gijzelingsactie die uiteindelijk 105 uur zal duren.

In de ruimte zitten 25 mensen vast: pater Anton de Bot, vijftien koorleden, zeven familieleden (waaronder vier kinderen) en twee bewakers. Vier gedetineerden nemen de controle over, onder wie Jan Brouwers en de Palestijnse vliegtuigkaper Adnan Nuri. De andere gevangenen mogen vertrekken.

De zaal ligt half ondergronds in het gevangeniscomplex, met slechts één zwaar gepantserde toegangsdeur. Dit maakt een directe bestorming risicovol. Een in allerijl geformeerd crisisteam kiest voor vertragen en onderhandelen, met als doel het vrijlaten van vrouwen en kinderen, en het winnen van tijd. Ondertussen wordt de Bijzondere Bijstandseenheid Mariniers (BBE-M) in stelling gebracht.

Na het mislukken van de onderhandelingen volgt in de vroege ochtend van 31 oktober 1974, om ongeveer 04.00 uur, de bevrijdingsactie. Mariniers dringen de kapel binnen met Uzi’s in de aanslag. Binnen enkele minuten is de situatie onder controle. Geen van de gijzelaars komt om het leven.

Vandaag, op de dag dat het Wereldkampioenschap Voetbal begint, herinneren we ons een bijzondere Nederlander die zowel op...
11/06/2026

Vandaag, op de dag dat het Wereldkampioenschap Voetbal begint, herinneren we ons een bijzondere Nederlander die zowel op het voetbalveld als in het verzet zijn naam vestigde: Reinder (Rein) Boomsma.

Boomsma, geboren in Schagen, maakt in 1895 zijn debuut als aanvaller bij Sparta. Al snel combineert hij zijn sportcarrière met een militaire loopbaan. Als vrijwillig soldaat bij het 1e Regiment Infanterie verplaatst hij zich naar Assen. Vervolgens wordt hij in Kampen tot officier opgeleid en in 1898 benoemd tot tweede luitenant. Op 30 april 1905 staat Boomsma als aanvoerder op het veld tijdens de allereerste interland van het Nederlands elftal – in en tegen België. Op de foto zit Boomsma in het midden. Nederland wint met 1-4.

Zijn militaire carrière verloopt eveneens voorspoedig. In 1936 bereikt Boomsma de rang van kolonel en wordt hij garnizoenscommandant in Apeldoorn. Tijdens de Duitse inval van mei 1940 voert de Noord-Hollander het commando over Groep Lek. Na de capitulatie wordt hij een sleutelfiguur in het verzet als medeoprichter en commandant van de Ordedienst op de Veluwe. Zo verzamelt hij inlichtingen en helpt hij bij vluchtpogingen naar Engeland.

Zijn verzetswerk kost hem uiteindelijk zijn leven. Na de zoveelste arrestatie belandt hij in Kamp Neuengamme, waar hij op 27 mei 1943 overlijdt. Hij is dan 63 jaar oud. Zijn doodsoorzaak blijft onzeker en Boomsma wordt naamloos begraven. Een vreselijk einde voor deze sportieve en dappere Nederlander.

Hendrikus (Hein) Ferwerda staat bekend als een uitgesproken marineofficier. Toch geeft hij nooit zomaar zijn mening. Ste...
09/06/2026

Hendrikus (Hein) Ferwerda staat bekend als een uitgesproken marineofficier. Toch geeft hij nooit zomaar zijn mening. Steeds vraagt hij zich af wat het beste is voor het schip waarop hij dient, voor de marine en voor het vaderland. Ferwerda wordt op 1 oktober 1885 geboren in het Friese Heeg, onderdeel van de gemeente Wymbritseradeel. Een groot deel van zijn loopbaan brengt hij door in Nederlands-Indië. In 1906 vertrekt hij voor zijn eerste plaatsing in de kolonie, kort nadat hij zijn opleiding als adelborst aan het Koninklijk Instituut voor de Marine in Den Helder afrondt. Vier jaar lang dient hij op verschillende vaartuigen, onder meer als hydrografisch opnemer aan boord van het pantserschip Hr.Ms. De Ruyter.

In 1910 keert Ferwerda terug naar Nederland, waar hij trouwt met zijn verloofde Jo van de Poll. Samen krijgen zij een zoon en twee dochters. Wanneer Ferwerda in de jaren daarna opnieuw koers zet naar Nederlands-Indië, blijft zijn gezin, zoals in die tijd vaak gebruikelijk is, achter in Nederland. De Fries, inmiddels bevorderd tot luitenant-ter-zee der eerste klasse, groeit uit tot een ervaren officier met een toenemende belangstelling voor het marinebeleid. Zijn intellectuele ambitie brengt hem naar de Hogere Krijgsschool en later naar de staf van het Ministerie van Marine, waar hij actief meedenkt over de toekomst van de vloot. Regelmatig schrijft hij, soms onder pseudoniem, scherpe betogen in Marineblad, het tijdschrift van de Vereniging van Marineofficieren.

Zijn enorme werklust (Ferwerda werkt dag en nacht), open leiderschap en menselijke benadering leveren hem veel waardering op. Zo vervult hij onder meer de functies van commandant van het marinevliegkamp Morokrembangan nabij Soerabaja en van het marinevliegkamp De Kooij. Eind 1935 volgt een grote promotie: per 3 maart 1936 wordt Ferwerda benoemd tot Commandant der Zeemacht in Nederlands-Indië. Daarmee is hij de hoogste marineautoriteit in de kolonie. Bovendien volgt op 1 januari 1938 zijn benoeming tot viceadmiraal. Ook privé is de marine nadrukkelijk aanwezig in zijn leven: zijn zoon Auke en zijn schoonzoon Louis Jarman, die sneuvelt aan boord van de onderzeeboot K XVI, dienen eveneens als marineofficier.

Ondanks aanhoudende gezondheidsklachten blijft Ferwerda hoge eisen aan zichzelf stellen. Maar op een gegeven moment wil het lichaam niet meer. Op 8 april 1940 moet hij noodgedwongen de marine verlaten. Tweeënhalf jaar later overlijdt hij, thuis in Wassenaar, op 57-jarige leeftijd.

De door Chevrolet geproduceerde Staghound pantserwagen wordt tijdens de Tweede Wereldoorlog vooral door de Britten en Ca...
07/06/2026

De door Chevrolet geproduceerde Staghound pantserwagen wordt tijdens de Tweede Wereldoorlog vooral door de Britten en Canadezen gebruikt. Na de bevrijding in mei 1945 krijgt ook de Nederlandse landmacht zijn eerste drie exemplaren.

De Staghound is een zwaar verkenningsvoertuig. Hij weegt bijna 14 ton en is ruim vijf meter lang. Twee GMC-motoren geven hem een topsnelheid van zo’n 89 kilometer per uur en een indrukwekkend bereik van ongeveer 725 kilometer op de weg. In de draaibare koepel zit een 37 mm kanon. Daarnaast beschikt het voertuig over twee Browning-mitrailleurs. Soms is een derde mitrailleur toegevoegd aan de toren. De bemanning telt vier tot vijf man. Opvallend zijn de grote banden, oorspronkelijk ontworpen voor operaties in de woestijn van Noord-Afrika.

Het aantal Staghounds van de Koninklijke Landmacht groeit gestaag tot boven de honderd. Tot 1963 blijft de pantserwagen in Nederlandse dienst. Sommige afgeschreven Staghounds krijgen een opmerkelijke nieuwe bestemming: ze worden ontmanteld, in beton gestort en als bunker gebruikt rond vliegvelden.

Geerard Hoekman, geboren op 6 september 1848 in Goes, is onbuigzaam. Als wachtmeester bij de Marechaussee belandt de Zee...
05/06/2026

Geerard Hoekman, geboren op 6 september 1848 in Goes, is onbuigzaam. Als wachtmeester bij de Marechaussee belandt de Zeeuw in 1886 in Oss – een plek die op dat moment geteisterd wordt door een bonte verzameling van criminelen en criminele families. Hoekman maakt er veel vijanden.

Rond 1890 treedt Hoekman daar als buitenstaander hard tegen op. Wie in Oss een baan wil, heeft bovendien een bewijs van goed gedrag nodig – en dat loopt via hem. Maar dat bewijs krijgt men niet zomaar. Hoekman eist in ruil informatie over misdadigers. Wie zwijgt, krijgt niets.

De spanningen tussen Hoekman en de onderwereld van Oss lopen almaar verder op. In de nacht van 26 op 27 maart 1893 slaat het noodlot toe. Hoekman is op weg naar de kazerne wanneer hij vanuit een hinderlaag wordt beschoten. Hij wordt geraakt, schiet nog terug en verwondt één van zijn aanvallers. Maar een tweede schot wordt hem fataal.

Het onderzoek naar de moord verloopt moeizaam door de beruchte zwijgcultuur in Oss. Tot twee weken later. Dan openen criminelen uit overmoed het graf van de wachtmeester, met het plan zijn lijk in stukken te snijden. Deze grafschennis leidt tot enorme verontwaardiging, zowel in Oss als ver daarbuiten. Nu beginnen mensen wél te praten. En uiteindelijk worden vier verdachten veroordeeld tot zware straffen.

Hoekmans dood laat diepe sporen na. Hij laat een vrouw en vijf kinderen achter. Na de moord op Hoekman is het een tijdje relatief rustig in Oss. Dat verandert aan het begin van de jaren dertig. Vanaf dat moment laat de beruchte ‘Bende van Oss’ een spoor van geweld achter.

Van 17 september tot 1 oktober 1983 vindt de NAVO-oefening Atlantic Lion plaats, verspreid over Nederlands en Duits gron...
03/06/2026

Van 17 september tot 1 oktober 1983 vindt de NAVO-oefening Atlantic Lion plaats, verspreid over Nederlands en Duits grondgebied. Het is de grootste oefening van het Nederlandse leger in vijf jaar tijd, met ongeveer 40.600 deelnemers, 2.350 pantserwagens en bijna 9.800 andere voertuigen. Aan de oefening nemen Nederlandse, Duitse, Britse en Amerikaanse eenheden deel, zoals de Amerikaanse 1st Cavalry Division.

Atlantic Lion start met massale overgangen per veer en over een geniebrug over de Maas en de Rijn. Ondanks het herfstweer verloopt de inzet van materieel goed. Zelfs oudere tanks en DAF 616 takelwagens functioneren naar behoren dankzij goede planning en logistieke ondersteuning. De oefening test niet alleen manoeuvres en gevechtsvoering, maar ook het functioneren van de staf en commandostructuren.

De aansturing van de oefening vindt plaats vanuit een hangar op de Duitse luchtmachtbasis Rheine-Bentlage. Koninklijke belangstelling is er ook: koningin Beatrix bezoekt de troepen en krijgt een warm welkom van de lokale bevolking.

Zijn lange loop springt meteen in het oog. Oorspronkelijk verschijnt dit Amerikaanse 155 mm-kanon als de M1 tijdens de T...
01/06/2026

Zijn lange loop springt meteen in het oog. Oorspronkelijk verschijnt dit Amerikaanse 155 mm-kanon als de M1 tijdens de Tweede Wereldoorlog. Al snel krijgt het de bijnaam ‘Long Tom’. In 1943 wordt het voor het eerst ingezet in Noord-Afrika, waarna tientallen Amerikaanse artilleriebataljons ermee vuren in Europa en Azië.

Het geschut is indrukwekkend. De loop alleen al weegt meer dan 4.000 kilo; het totale systeem bijna 13.500 kilo. Met een bereik van bijna 25 kilometer treft het doelen ver achter de frontlinie. De bemanning – een commandant, minstens tien kanonniers en een chauffeur – werkt in een strak tempo: één schot per minuut in de eerste fase. Het affuit zakt stevig in de grond om de enorme terugslag op te vangen.

In 1952 neemt de Koninklijke Landmacht de Long Tom in gebruik bij de 106e Afdeling Veldartillerie. Het wapen blijft echter niet lang in Nederlandse dienst. Vanaf 1959 volgt afbouw en in 1966 neemt de M107 het over.

Jan Tjassens is een echte Koude Oorlog-militair. Hij wordt geboren op 1 september 1933 in Ridderkerk en bouwt een indruk...
30/05/2026

Jan Tjassens is een echte Koude Oorlog-militair. Hij wordt geboren op 1 september 1933 in Ridderkerk en bouwt een indrukwekkende carrière op binnen de Koninklijke Landmacht.

Het bekendst is hij als Hoofd Operatiën en commandant van de Nederlandse troepen binnen de United Nations Interim Force in Lebanon (UNIFIL). In 1979 vertrekt Tjassens, dan in de rang van kolonel, naar het missiegebied in Zuid-Libanon. Daar wacht hem een onoverzichtelijke situatie. Verschillende Libanese milities, Palestijnse vrijheidsstrijders en het Israëlische leger opereren door elkaar heen. De Nederlanders patrouilleren er in onherbergzaam gebied. Over zijn eenheid is Tjassens duidelijk: die kan de taak aan.

Eenmaal terug op Nederlandse bodem volgen promoties tot commandant van de Eerste Divisie ‘7 December’ en daarna zelfs tot commandant van het Eerste Legerkorps. Tjassens gaat in de rang van luitenant-generaal met eervol ontslag. Na zijn actieve dienst mengt hij zich meermaals in militair-politieke debatten over de toekomst van de krijgsmacht. Zijn onvrede richt zich voornamelijk op het afschaffen van de dienstplicht. Volgens Tjassens dreigt een beroepsleger los te raken van de samenleving.

Op 5 maart 2007 overlijdt Jan Tjassens in Rheden. Hij wordt herinnerd als een generaal die niet alleen plannen maakt, maar vooral oog houdt voor de mensen die ze moeten uitvoeren.

𝗔𝗰𝘁𝗶𝗲 𝘁𝗲𝗴𝗲𝗻 𝗱𝗲 𝗿𝗶𝗷𝘇𝗲𝗻𝗱𝗲 𝘇𝗼𝗻In 1853-1868 wordt Japan, na honderden jaren afzondering, door het Westen gedwongen zijn gren...
27/05/2026

𝗔𝗰𝘁𝗶𝗲 𝘁𝗲𝗴𝗲𝗻 𝗱𝗲 𝗿𝗶𝗷𝘇𝗲𝗻𝗱𝗲 𝘇𝗼𝗻
In 1853-1868 wordt Japan, na honderden jaren afzondering, door het Westen gedwongen zijn grenzen te openen. Conservatieve partijen in Japan blijven zich hier echter tegen verzetten en in 1863 wordt het Nederlandse korvet Zr.Ms. Medusa in de Straat van Shimonoseki door kustbatterijen van de vorst van Nagato onder vuur genomen. Hoewel zwaar gehavend, weet het schip zich te redden. Het maakt het jaar daarop met nog drie Nederlandse oorlogsbodems deel uit van een strafexpeditie door een internationaal vlootverband. De kustbatterijen bij Shimonoseki worden op 5 september 1864 veroverd, waarna de opstandige vorst zich neerlegt bij de openstelling van Japan.

Deze opname is de oudste foto van een Nederlands marineschip dat direct aan militair optreden kan worden gekoppeld. Het toont een van de deelnemende schepen, het raderstoomschip Zr.Ms. Amsterdam, kort na de actie in de baai van Nagasaki.

Bent u geïnteresseerd in meer beeldmateriaal over de Nederlandse zeemacht? Bekijk dan de onlangs uitgegeven publicatie 'Het Marineboek': https://www.nimh.nl/onderwerpen/h/het-marineboek.

In de jaren 1970 en 1980 gaat Ethiopië gebukt onder een burgeroorlog. De provincie Tigray probeert onafhankelijk te word...
24/05/2026

In de jaren 1970 en 1980 gaat Ethiopië gebukt onder een burgeroorlog. De provincie Tigray probeert onafhankelijk te worden van het marxistische regime van dictator Mengistu, en dat gaat gepaard met extreem geweld. In het noorden van het land wemelt het van de vluchtelingenkampen, die eind 1984 ook nog eens getroffen worden door een hongersnood. De omstandigheden zijn er rampzalig.

Nederland zet op verzoek van Terre des Hommes een kleinschalige maar doelgerichte missie op. De Koninklijke Landmacht levert 20.000 dekens, 180 tenten – waaronder hospitaaltenten – en ruim 300.000 rantsoenen. Alles wordt gewassen, gecontroleerd, hersteld en strak verpakt.

Het materieel vertrekt per schip, trein en vliegtuig naar hoofdstad Addis Abeba. Twee militairen, een kapitein en een sergeant, reizen mee om de zending te begeleiden. Zij komen op 8 januari 1985 aan in de Ethiopische hoofdstad. Ter plaatse blijkt de logistiek ontregeld: pallets zijn verdwenen, tenten liggen op één hoop, er zijn geen instructies. De twee Nederlanders herstellen orde in de chaos. Ze sorteren, instrueren en zetten de eerste hospitaaltenten operationeel neer. “Honderden vermagerde kinderen stonden te dansen toen de tenten werden opgezet”, aldus de kapitein.

De Nederlandse tenten functioneren als onderkomen, noodhospitaal en distributiepunt. Meer dan 80 procent staat bij vertrek overeind. De rest kan dankzij overgedragen kennis zelfstandig door de Ethiopiërs worden opgebouwd.

Adres

Frederikkazerne, Van Alkemadelaan 786
The Hague
2597BC

Openingstijden

Maandag 09:00 - 17:00
Dinsdag 09:00 - 17:00
Woensdag 09:00 - 17:00
Donderdag 09:00 - 17:00
Vrijdag 09:00 - 17:00

Telefoon

070-316 58 36

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Nederlands Instituut voor Militaire Historie nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Contact De Organisatie

Stuur een bericht naar Nederlands Instituut voor Militaire Historie:

Delen