Historisch Centrum Leeuwarden

Historisch Centrum Leeuwarden Het Historisch Centrum Leeuwarden is de plek met info over de geschiedenis van de Gemeente Leeuwarden Er kunnen geen stukken uit de depots aangevraagd worden.

Het HCL heeft zich de laatste jaren ontwikkeld tot hét centrum voor het Leeuwarder historische erfgoed. Het takenpakket is in 2005 uitgebreid met het beheer van de omvangrijke kunstcollectie van de gemeente Leeuwarden en vanaf 1 januari 2007 met het beheer van het Pier Pander Museum en de Pier Pander Tempel, beiden in de Prinsentuin gelegen. Daarnaast spant het HCL zich ook geregeld in voor het behoud van het Liwwadders, onder meer door de organisatie van een Liwadder Dag en een cursus in dit Stadsfriese dialect. Sinds juli 2020 is het gebouw opnieuw ingericht en de tentoonstelling vernieuwd. Het HCL houdt naast de vaste expositie 'Verhalen van Leeuwarden' doorlopend wisselende exposities in eigen huis, over onderwerpen die met Leeuwarden te maken hebben. De stad kent zo’n rijke geschiedenis, dat het aantal thema’s onuitputtelijk is. De exposities zijn zowel boeiend voor de Leeuwarders zelf, omdat zij het verleden van hun eigen omgeving tot leven gebracht zien, als voor cultuurtoeristen. Er komen dan ook duizenden bezoekers per jaar op af.

*N.B.: Studiezaalbezoek kan van di t/m vrijdag van 13:00-17:00. Reserveer uw bezoek via mail [email protected]

(Op zaterdag en zondag is de studiezaal open op basis van zelfbediening. Gewenste stukken kan men, onder voorbehoud, uiterlijk vrijdagochtend per e-mail reserveren)

Programma Uit in Huis zaterdag 12 septemberHet culturele seizoen van Leeuwarden start met het Uit in Huis festival. In d...
11/09/2026

Programma Uit in Huis zaterdag 12 september
Het culturele seizoen van Leeuwarden start met het Uit in Huis festival. In de Oldehove, het Pier Pander Museum en de Pier Pander Tempel zijn tal van activiteiten. Er is van alles te beleven, voor jong en oud.

Oldehove

Ga mee op avontuur door de scheefste toren van Leeuwarden: de Oldehove! Tijdens deze puzzeltocht duik je in de geheimen van dit historische bouwwerk. Door raadsels op te lossen, treden te tellen en goed om je heen te kijken, verzamel je aanwijzingen die leiden naar een welverdiend certificaat en een leuke beloning. Word jij een Officiële Oldehove-Ontdekker?

Pier Pander Museum

Bezoek tijdens Uit in Huis gratis het Pier Pander Museum en laat je inspireren door de kunst van Pier Pander én de tijdelijke tentoonstelling 'How Fragile We Are' van kunstenaar Eveline van der Pas.

Naast haar expositie geeft Eveline deze middag gratis workshops modeltekenen. Iedereen is welkom om aan te schuiven en zelf aan de slag te gaan. Aanmelden vooraf is niet nodig.

Pier Pander Tempel

Tijdens Uit in Huis is ook de Pier Pander Tempel gratis te bezoeken. Dit unieke gebouw, verscholen in de Prinsentuin, vormt een bijzondere plek waar kunst, architectuur en rust samenkomen.

Benieuwd naar het verhaal achter de tempel? De aanwezige gidsen vertellen je graag meer over de geschiedenis, de architectuur en de bijzondere betekenis van deze unieke locatie.

📷 Annemarie Seunnenga

Aanstaande zaterdag 12 september presenteert William Lord tussen 13.00 en 17.00 uur een selectie uit zijn omvangrijke Le...
10/09/2026

Aanstaande zaterdag 12 september presenteert William Lord tussen 13.00 en 17.00 uur een selectie uit zijn omvangrijke Leeuwarder collectie in het HCL. Deze werken en boeken zijn ook te koop!

Door de jaren heen verzamelde William boeken, schilderijen, tekeningen en bijzondere objecten die verbonden zijn met de geschiedenis van Leeuwarden.

Kom gerust langs en ontdek wat William heeft verzameld!

09/09/2026

In 1870 werd de Prins Hendrikstraat verbreed om als toegangsweg van en naar het station te dienen. De woningen aan de westkant van de Prins Hendrikstraat moesten daarvoor worden afgebroken. Dit ging niet zonder slag of stoot: de Tweede en Eerste Kamer moesten er aan te pas komen. Na de sloop werd de westzijde van de Prins Hendrikstraat opnieuw bebouwd. De panden op nummer 6, 8 en 10 zijn toen als gezamenlijk ontwerp in neoclassicistische stijl gebouwd. Tegenwoordig zit Planbureau Fryslân op nummer 8. Bezoekers zijn hier zaterdag van harte welkom.

Kijk voor het complete programma op www.openmonumentendag.nl/leeuwarden

Op de foto: gezicht op de Prins Hendrikbrug en de Prins Hendrikstraat, gezien vanaf de Sophialaan. (J.F. Lomans, circa 1895)

09/09/2026
Leovardia 81 is los verkrijgbaar bij ons. Word lid van Aed Levwerd  en je ontvangt drie keer per jaar de Leeuwarder glos...
09/09/2026

Leovardia 81 is los verkrijgbaar bij ons. Word lid van Aed Levwerd en je ontvangt drie keer per jaar de Leeuwarder glossy in de bus.

08/09/2026

Zondag 13 september Mata Hari-wandeling
14.00 uur.

In 2026 is het 150 jaar geleden dat Mata Hari, Margaretha Geertruida Zelle, op 7 augustus het levenslicht zag in het winkelhuis Kelders 33. De danseres en spionne werd geboren boven de hoeden-en-pettenwinkel van haar ouders. Ga mee op pad langs de voetsporen van Mata Hari in het Leeuwarden van haar jeugd.

Deze wandeling kan ook als groep geboekt worden op iedere dag van de week.

Aanmelden Leeuwardentour.nl

08/09/2026
08/09/2026

'Dan liever de lucht in' is het thema van de Open Monumentendag Leeuwarden dit jaar. En de bijbehorende gratis brochures liggen klaar!
Vanaf nu af te halen bij Het Historisch Centrum Leeuwarden (HCL) en op de dag zelf, zaterdag 12 september, in alle opengestelde panden.
Centraal staan de ontwerpen van stadsarchitect Thomas Romein (1811-1881) en ir. Abe Bonnema (1926-2001). Hierdoor is een mooie mix ontstaan van oud en nieuw.
In het kader van de OMD is het HCL woensdagavond 9 september een lezing door voormalig architect Jan van der Leij. Hij was werkzaam bij architectenbureau Bonnema en werkte mee aan het ontwerp van de Achmeatoren. Deze bijeenkomst is vrij toegankelijk. Aanvang: 20.00 uur.

Op de foto enkele OMD-werkgroepleden tijdens voorbereidende werkzaamheden. V.l.n.r.: Gerk Koopmans, Fokke Hofman, Pieter van der Ende, Aukje Mulder, Gerard Hendriksma (foto Marga Renkema)
Voor alle informatie kijk op www.openmonumentendag.nl/leeuwarden

Zondag 20 september - GroenwandelingIn het midden van de negentiende eeuw kon Leeuwarden een van de groenste steden van ...
08/09/2026

Zondag 20 september - Groenwandeling

In het midden van de negentiende eeuw kon Leeuwarden een van de groenste steden van Nederland genoemd worden. De binnenstad was toen vrijwel geheel omvat door een fraaie groene gordel waarvan de Prinsentuin midden in het noordelijke deel van die gordel het hoogtepunt vormde. Vanaf die tijd is er veel veranderd. Vroeger waren de meeste parken en tuinen alleen overdag open. Hekken, muren of sloten schermden de parken af en 's avonds gingen ze op slot. In 1819 droeg Koning Willem I de Prinsentuin over aan de stad met de wens dat de tuin wandelplaats voor alle ingezetenen zou worden.

Helaas zijn er ook veel oude bomen verdwenen ten gevolge van stedelijke druk en ziekten. Het groen moet nu vooral gezocht worden in het noorden van de binnenstad. Maar elders in de stad is ook interessant groen te vinden.

Op zondag 20 september kun je op ontdekking samen met een gids van Leeuwardentour tijdens de Groenwandeling langs monumentaal groen.
Aanmelden kan direct via: https://leeuwardentour.nl/.../wandeling/groenwandeling-02/

Start 14:00 uur HCL Groeneweg 1.
Op de foto zie je de ingang naar het Pier Pander Museum in de Prinsentuin. Het museum en de tempel aan de Noorderplantage zijn elk weekend open van 13:00-17:00 uur (t/m 26 sept). Dit seizoen tref je daar ook de tijdelijke kunstexpositie 'How Fragile we are' van Eveline van der Pas naast het werk van Pier Pander. Op zaterdag 26 september voor het laatst te zien tijdens Museumnacht FRL.

📷 Mitch de Pon, Gemeente Leeuwarden.

Adres

Groeneweg 1
Leeuwarden
8911EH

Openingstijden

Maandag 13:00 - 17:00
Dinsdag 11:00 - 17:00
Woensdag 11:00 - 17:00
Donderdag 11:00 - 17:00
Vrijdag 11:00 - 17:00
Zaterdag 13:00 - 17:00
Zondag 13:00 - 17:00

Telefoon

+31582332350

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Historisch Centrum Leeuwarden nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Snelkoppelingen

Delen