Air War Research 1939-1945

Air War Research 1939-1945 Hans Nauta doet onderzoek naar de achtergronden van de luchtoorlog van 1939-1945 boven Noord-Holland en geeft lezingen daarover aan organisaties.

Archiefonderzoek en collectieIn de afgelopen 25 jaar is mijn collectie gegroeid tot 170.000 documenten en foto's. Het ma...
25/10/2013

Archiefonderzoek en collectie

In de afgelopen 25 jaar is mijn collectie gegroeid tot 170.000 documenten en foto's. Het materiaal is onder andere afkomstig uit:

Groot Brittanië
-The National Archives, London
-The Photo and Film Archive, Imperial War Museum, Londen
-Air Historical Branche, Hendon
-The Aerial and Reconnaissance Archives, Edinburgh
-Sikorsky Institute, Londen

Canada
-National Canadian Archives, Ottawa
-Directorate of History, Ottawa

Australië
-National Australian Archives, Canberra

Verenigde Staten
-The National Archives and Record Administration, Washington
-Air Force Historical Research Agency, Maxwell Air Force Base

Frankrijk
-Établissement de Communication et de Production Audiovisuelle de la Défense, Parijs

Duitsland
-Bundes Archiv/Militär Archiv, Freiburg
-Deutsche Dienststelle, Berlijn
-Bildarchiv Bundesarchiv Koblenz
-Luftbilddatenbank, Würzburg

Nederland
-Nationaal Instituut voor Oorlogsdocumentatie, Amsterdam
-Nederlands Instituut voor Militaire Historie, Den Haag
-Rode Kruis, Den Haag
-Nationaal Archief Den Haag
-Noord-Hollands Archief, Haarlem
-Regionaal Archief, Alkmaar
-Westfries Archief, Hoorn
-Waterlands Archief, Purmerend
-Stadsarchief Amsterdam
-Universiteit Wageningen, Wageningen
-Topografische Dienst, Zwolle

Foto: één van de gangen van kilometers archiefmateriaal in The National Archives, London. De grote vraag is wat hier nog allemaal verborgen ligt...

Lezing watervliegtuigbasis SchellingwoudeOp het Zeeburgereiland bij Amsterdam verrees in 1916 een eenvoudige watervliegt...
24/10/2013

Lezing watervliegtuigbasis Schellingwoude

Op het Zeeburgereiland bij Amsterdam verrees in 1916 een eenvoudige watervliegtuigbasis. Toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak had Schellingwoude een ondergeschikte functie en werd hoofdzakelijk gebruikt voor de eindmontage van Fokker watervliegtuigen.

De basis viel onbeschadigd in Duitse handen en al in juni 1940 landden de eerste eenheden met watervliegtuigen. Deze werden voornamelijk ingezet voor verkenningen en om zeemijnen te leggen langs de Engelse kust. Schellingwoude zou ook de thuisbasis worden van de Seenotdienst die tijdens de oorlog meer dan 100 drenkelingen uit zee oppikte met watervliegtuigen.

Tijdens de lezing komen bovenstaande onderwerpen aan bod en worden geïllustreerd met bijzonder en veelal niet eerder gepubliceerd beeldmateriaal.

Foto: een Heinkel 115 watervliegtuig afgemeerd aan een boei in het Buiten-IJ nabij Schellingwoude, zomer 1940

Lezing voedseldroppingenNa de mislukte luchtlanding bij Arnhem in september 1944 zou het nog meer dan een half jaar dure...
24/10/2013

Lezing voedseldroppingen

Na de mislukte luchtlanding bij Arnhem in september 1944 zou het nog meer dan een half jaar duren voordat West-Nederland werd bevrijd. De daarop volgende winter zou de geschiedenis ingaan als de Hongerwinter. Er was aan alles een gebrek; elektriciteit, gas, brandstof en voedsel, vooral in de grote steden.

Na veel onderhandelingen werd een unieke operatie opgezet waarbij eind april en begin mei 1945 West-Nederland door geallieerde bommenwerpers vanuit de lucht werd bevoorraad met voedsel op speciaal aangewezen droppingsterreinen. De Engelsen zouden voornamelijk de Zuid-Hollandse droppingsterreinen bevoorraden onder de naam Operation Manna, de Amerikanen de Noord-Hollandse velden onder de naam Operation Chowhound.

Tijdens de lezing wordt aandacht geschonken aan het opzetten en uitvoeren de Amerikaanse operatie op het droppingsterrein Vliegveld Bergen. De lezing wordt ondersteund door uniek beeldmateriaal en filmfragmenten vanuit de lucht en vanaf de grond van de voedseldroppingen.

Foto: een formatie Amerikaanse B-17's met voedsel vliegt begin mei 1945 over Alkmaar.

Lezing luchtoorlog IJmuidenIJmuiden was in de Tweede Wereldoorlog een belangrijke plaats voor de Duitse bezetter en werd...
24/10/2013

Lezing luchtoorlog IJmuiden

IJmuiden was in de Tweede Wereldoorlog een belangrijke plaats voor de Duitse bezetter en werd daarom zwaar verdedigd. De havenstad werd herhaaldelijk vanuit de lucht aangevallen. In het begin van de oorlog waren de Hoogovens en haven nog een voornaam doelwit, later ook de grote betonnen onderkomens voor de Duitse motortorpedoboten.

In de lente van 1944 kende de luchtaanvallen een hoogtepunt toen op één dag 390 bommenwerpers meer dan 1.400 bommen afwierpen. Later zouden de betonnen Schnellbootbunkers met speciaal ontworpen bommen worden gebombardeerd.

Tijdens de lezing zullen minder bekende achtergronden van de geallieerde luchtaanvallen en de Duitse luchtverdediging worden toegelicht.

De lezing wordt ondersteund door een grote hoeveelheid beeldmateriaal in de vorm van unieke (lucht)foto’s en stukjes filmmateriaal van bombardementen op IJmuiden die nooit eerder op televisie of internet vertoond zijn.

Foto: een Amerikaanse B-26 Marauder keert terug van de massale aanval op 26 maart 1944. De haven is bedekt door opstijgende rookwolken van inslaande bommen.

Lezing Vliegveld De KooyVliegveld De Kooy is één van de oudste vliegvelden in Nederland en  werd in 1918 in gebruik geno...
24/10/2013

Lezing Vliegveld De Kooy

Vliegveld De Kooy is één van de oudste vliegvelden in Nederland en werd in 1918 in gebruik genomen. Tijdens de eerste oorlogsdagen werden hangaars en lestoestellen vernield. De Kooy werd echter al weer snel opgebouwd door de Duitsers en zelfs uitgebreid. De daar gestationeerde Duitse jagers hadden tot taak de haven van Den Helder en voor de kust varende konvooien te beschermen en wisten diverse vliegtuigen neer te schieten.

De Kooy werd vooral in de beginjaren van de oorlog regelmatig door de geallieerden gebombardeerd, waarbij de bommen tot in ver in de omgeving neerkwamen. Vlak na de invasie in Normandië maakten de Duitsers uit voorzorg het vliegveld onklaar en was de rol van De Kooy uitgespeeld.

De lezing wordt ondersteund door divers nooit eerder gepubliceerd beeldmateriaal en een kort filmpje uit 1941.

Lezing luchtoorlog Noord-KennemerlandHet voormalig Vliegveld Bergen staat centraal in de luchtoorlog boven Noord-Kenneme...
24/10/2013

Lezing luchtoorlog Noord-Kennemerland

Het voormalig Vliegveld Bergen staat centraal in de luchtoorlog boven Noord-Kennemerland. Dit van origine Nederlands Vliegveld werd al heel snel in gebruik genomen door de Duitse Luftwaffe voor dagjagers, maar vooral ook voor nachtjagers. Deze zouden nog veel slachtoffers maken onder de Britse bommenwerpers die in deze omgeving neerkwamen.
Dit werd mede mogelijk gemaakt door de snel ontwikkelende radartechnologie, waarvan langs de kust diverse apparaten voor verschillende doeleinden stonden opgesteld.

In Noord-Kennemerland werden ook tijdens de oorlog diverse doelen gebombardeerd en beschoten. Dit ging lang niet altijd goed om achteraf verklaarbare redenen.
Tenslotte zou de luchtoorlog voor de inwoners van Noord-Kennemerland verlossend eindigen: de voedseldroppingen bij Bergen begin mei 1945.

Al deze verschillende facetten van de luchtoorlog zullen in de lezing aan bod komen. De lezing wordt ondersteund door een grote hoeveelheid beeldmateriaal in de vorm van unieke (lucht)foto’s en stukjes niet eerder uitgezonden filmmateriaal van onder andere de beschieting van de gasfabriek van Alkmaar in 1944 en de voedseldroppingen in 1945.

Foto: bij Bergen aan Zee werd vanuit een laagvliegende Mosquito de Wassermann Anlage gefotografeerd op 23 augustus 1944

Lezing luchtoorlog Noord-HollandNoord-Holland is in de jaren 1940-1945 vooral toneel geweest van de luchtoorlog. Al dire...
24/10/2013

Lezing luchtoorlog Noord-Holland

Noord-Holland is in de jaren 1940-1945 vooral toneel geweest van de luchtoorlog. Al direct op de vroege ochtend van 10 mei 1940 werden de vliegvelden De Kooy, Bergen en Schiphol aangevallen, die in de maanden erna al weer snel door de Luftwaffe in gebruik werden genomen. De Duitse jagers, ondersteund door nieuwe technieken zoals grond- en boordradar, zouden nog hun tol eisen onder de geallieerde bommenwerpers
De Geallieerden waren bijzonder goed op de hoogte van de Duitse activiteiten en zouden nog een aantal gewaagde aanvallen uitvoeren, zoals van lage hoogte op de konvooien in het Marsdiep bij Den Helder. In de latere fase van de oorlog zouden de massieve Schnellbootbunkers van IJmuiden aangevallen worden met speciale zware bommen. Tenslotte zou de luchtoorlog eindigen met de voedseldroppingen op de diverse velden.

Deze onderwerpen, maar ook watervliegtuigbasis Schellingwoude, de aanvallen op de Fokkerfabrieken in Amsterdam en opmerkelijkheden rondom het luchtafweer, schijnvliegvelden en sommige crashes zullen aan de orde komen.

De lezing wordt ondersteund met een grote hoeveelheid beeldmateriaal inclusief enkele filmfragmenten van luchtaanvallen op onder andere IJmuiden en Den Helder die nog nooit eerder vertoond zijn op TV of internet.

Foto: getroffen huizen in Amsterdam-Noord na een mislukt Amerikaans bombardement op de Fokkerfabrieken op 17 juli 1943.

LezingenVanaf 2005 geef ik regelmatig lezingen over de luchtoorlog voor archieven, musea, historische verenigingen, bibl...
24/10/2013

Lezingen

Vanaf 2005 geef ik regelmatig lezingen over de luchtoorlog voor archieven, musea, historische verenigingen, bibliotheken en andere organisaties. De lezingen betreffen thema's van de luchtoorlog boven Noord-Holland zoals:

- Noord-Holland
- Noord-Kennemerland
- Den Helder
- Texel
- IJmuiden
- West Friesland
- Vliegveld Bergen
- Vliegveld De Kooy
- Watervliegtuigbasis Schellingwoude
- Voedseldroppingen

De lezingen worden ondersteund door een grote hoeveelheid en veelal niet eerder gepubliceerd beeldmateriaal uit buitenlandse archieven en eigen collectie.

De diverse thema's zijn elders op deze pagina kort beschreven. Voor verdere informatie kunt U altijd contact met mij opnemen.

Foto: lezing op Marinevliegkamp De Kooy, november 2010

Lezing Vliegveld BergenVliegveld Bergen neemt een belangrijke plaats in tijdens de luchtoorlog van 1940 tot 1945 boven d...
23/10/2013

Lezing Vliegveld Bergen

Vliegveld Bergen neemt een belangrijke plaats in tijdens de luchtoorlog van 1940 tot 1945 boven deze omgeving. Dit van oorsprong Nederlandse vliegveld werd door de Duitse Luftwaffe gebruikt als dag- en vooral nachtjagerbasis.
Vanaf het vliegveld werden gedurende de oorlog diverse geallieerde toestellen neergeschoten en omgekeerd werd vliegveld Bergen meerdere malen met wisselend succes gebombardeerd.

Ondanks dat het vliegveld in 1944 onklaar werd gemaakt voor verder gebruik zou dit veld nog een belangrijke rol gaan spelen tijdens de voedseldroppingen in mei 1945.

Tijdens de lezing komen alle bovenstaande aspecten uitgebreid aan de orde. De lezing wordt ondersteund door een grote hoeveelheid nooit eerder gepubliceerd beeldmateriaal in de vorm van unieke (lucht)foto’s en stukjes filmmateriaal van onder andere de voedseldroppingen in 1945 op Vliegveld Bergen.

Foto: Vliegveld Bergen na het Duitse bombardement op 10 mei 1940. Bij de hangaars liggen de wrakken van Fokker G-1's.

Lezing luchtoorlog West-FrieslandHet verloop van de luchtoorlog van 1940 tot 1945 boven de regio West-Friesland werd voo...
23/10/2013

Lezing luchtoorlog West-Friesland

Het verloop van de luchtoorlog van 1940 tot 1945 boven de regio West-Friesland werd vooral gedomineerd door Vliegveld Bergen. Dit van oorsprong Nederlandse vliegveld werd door de Duitse Luftwaffe gebruikt als dag- en vooral nachtjagerbasis. Ter ondersteuning daarvan werd een grondradarstation bij Medemblik gebouwd. De omgeving werd al snel het toneel van neergestorte toestellen. Later in de oorlog werd de regio West-Friesland gebruikt om wapens vanuit vliegtuigen te droppen voor het verzet.

Tijdens de lezing wordt ook nog aandacht besteed aan andere luchtoorlogincidenten in de regio West-Friesland, zoals bombardementen en ontsnapte geallieerde bemanningsleden.

Foto: staartstuk van een Boeing B-17 bij Bobeldijk. Deze was op 7 juli 1944 met een andere B-17 in botsing gekomen boven Hoorn.

Lezing luchtoorlog TexelBoven het eiland Texel woedde in de jaren 1940-1945 de luchtoorlog. Texel lag op één van de rout...
23/10/2013

Lezing luchtoorlog Texel

Boven het eiland Texel woedde in de jaren 1940-1945 de luchtoorlog. Texel lag op één van de routes van geallieerde bommenwerpers richting de noordwest Duitse havens en ook Roergebied. Op het eiland lagen relatief veel doelwitten zoals vliegveld De Vlijt en watervliegtuigbasis De Mok. Ook de Duitse zware luchtafweerbatterijen en zoeklichtstellingen trokken regelmatig de aandacht van de geallieerde vliegers die de bommen niet konden afwerpen op doelwitten in Duitsland.

In het latere stadium van de oorlog zou Texel nog een belangrijke rol spelen in de luchtverdediging van de konvooien in het Marsdiep en de lancering van V-1’s vanuit de lucht.

Tijdens de lezing zullen de minder bekende en ook nooit gepubliceerde achtergronden van de luchtoorlog boven Texel worden toegelicht. Daarbij komen uiteraard het vliegveld en watervliegtuigbasis aan bod, maar ook enkele bijzonderheden over neergestorte toestellen, Duitse radar en vermeende oorlogsmisdaden tegen geallieerde vliegers.

De lezing wordt ondersteund door een grote hoeveelheid beeldmateriaal in de vorm van unieke (lucht)foto’s en stukjes Engels filmmateriaal van aanvallen op konvooien in het Marsdiep die nooit eerder op televisie of internet vertoond zijn.

Foto: een Messerschmitt Bf 109 voor een gecamoufleerd onderkomen op Vliegveld Texel in mei 1941

Lezing luchtoorlog Den HelderIn de geschiedenis van Den Helder neemt de Tweede Wereldoorlog en dan met name de luchtaanv...
23/10/2013

Lezing luchtoorlog Den Helder

In de geschiedenis van Den Helder neemt de Tweede Wereldoorlog en dan met name de luchtaanvallen een prominente plaats in. Daarbij was Marinewerf Willemsoord het belangrijkste doelwit en later in de oorlog ook de konvooien die in het Marsdiep voor anker lagen.
De bombardementen troffen ook de binnenstad en leidden al direct in de eerste oorlogsmaanden tot een massale evacuatie van de bevolking. Na de oorlog zou blijken dat Den Helder de meest gebombardeerde stad was in Nederland. Tot nu toe is aangenomen dat er 117 luchtaanvallen hebben plaatsgevonden, maar na onderzoek blijken dat er 155 te zijn.

Tijdens de lezing zullen minder bekende en nooit gepubliceerde achtergronden van deze luchtaanvallen worden toegelicht. Ook vliegveld De Kooy, de luchtafweer, radarstellingen en enkele bijzonderheden rondom neergestorte toestellen komen aan bod.

De lezing wordt ondersteund door een grote hoeveelheid beeldmateriaal in de vorm van unieke (lucht)foto’s en stukjes Duits en Engels filmmateriaal van onder andere De Kooy en aanvallen op konvooien in het Marsdiep die nooit eerder op televisie of internet vertoond zijn.

Foto: het brandende Marinehospitaal gezien vanaf het dak van de Zeevaartschool tijdens een bombardement op 21 juni 1940.

Adres

Dom Huybenlaan 12
Egmond-Binnen
1935BB

Website

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Air War Research 1939-1945 nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Contact De Organisatie

Stuur een bericht naar Air War Research 1939-1945:

Delen