Wat zijn de openingstijden?

Dinsdag 09:30 - 17:00 Woensdag 09:30 - 17:00 Donderdag 09:30 - 17:00

Drents Archief

Startpagina
Nederland
Assen
Drents Archief

Het Geheugen van Drenthe Ontdek in het Drents Archief het Drenthe van toen. De geschiedenis van de plek waar je woont. Het leven van je voorouders.

In de sfeervolle Digilounge kunnen bezoekers reizen door de tijd via de site annodrenthe.nu, hun woonplaats bekijken op een interactieve tafel of een spel spelen om hun kennis van het Drentse verleden te testen. Zoeken in de databases kan natuurlijk ook. De Studiezaal is voor het raadplegen van originele documenten. Voor groepen biedt het Drents Archief een leuk en interactief programma in de Studio. Je leest er meer over op onze website.

16/09/2026

JOHAN PICARDT - Hunebedden gemaakt door reuzen? Geen mest gebruiken omdat het zo stinkt? Voorstander van slavernij? Het Bourtanger Moor ontstaan als straf voor de bewoners? Dit zijn voorbeelden van denkbeelden van dominee Johan Picardt uit de zeventiende eeuw. Picardt schrijft het eerste grote geschiedenisboek van Drenthe, dat twee eeuwen lang als ‘het’ boek over Drenthe geldt, maar een groot deel van de inhoud is op zijn zachtst gezegd discutabel.

Over wie Johan Picardt was, hebben we het vanmorgen om 11.40 uur in Koffie&Keuvelen op Drenthe. Luister je mee?

📜 Ets van de reuzen uit Picardt's boek: Korte Beschryvinge van eenige Vergetene en Verborgene Antiquiteten Der Provintien en Landen gelegen tusschen de Noord-Zee, de Yssel, Emse en Lippe

15/09/2026

VEEN - Zo'n honderd jaar geleden zag Nieuw-Schoonebeek er nog heel anders uit! Op deze foto, gemaakt in de periode 1930 - 1940, zie je Berend Hendrik Berens aan het werk op zijn eigen veenafgraving aan de Europaweg.

De foto is gemaakt door schoolmeester Ben Schöer. Hij maakte veel foto's in Nieuw-Schoonebeek en omgeving. Wil je meer over hem weten? Lees dan zijn biografie op Het Geheugen van Drenthe: https://www.geheugenvandrenthe.nl/encyclopedie-drenthe/johannes-bernardus-schroeer

📸collectie J.B. Schröer, Drents Archief

13/09/2026

EEN LASTIG KARAKTER – Het Drents Archief heeft veel kleurrijke rijksarchivarissen gekend. Een van hen was Jan Gualtherus Christiaan Joosting. Hij werd op 17 april 1866 geboren in Purmerend als zoon van de Nederlands Hervormde predikant Jan Theodorus Joosting en predikantsdochter Sara Gerarda Lagerwey. In eerste instantie zou Joosting net als zijn vader predikant worden, maar hij mistte het talent om overtuigend te preken. Zijn keuze viel uiteindelijk op een beroep waarbij dat niet nodig was; hij werd archivaris.

Na een verblijf in Groningen, een promotie in Utrecht en een aanstelling bij het Utrechtse Rijksarchief, kwam Joosting in 1897 terecht op het Rijksarchief in Drenthe. Daar volgde hij rijksarchivaris Seerp Gratama op, die veel werk had gestoken in een nieuwe ordening van het archief. Vrijwel onmiddellijk na zijn aanstelling begon Joosting het werk van Gratama over te doen. De trotste, maar vooral ook invloedrijke Gratama, was hier allerminst blij mee. Dat Joosting ook wel eens een betweter kon zijn, viel ook niet in goede aarde bij het provinciale bestuur. Gedurende zijn hele ambtsperiode had Joosting dan ook oneindigheid met het bestuur.

Ondanks de spanningen en zijn lastige karakter, heeft Joosting wel veel betekend voor het archief. Zo heeft hij vrijwel van alle (destijds beschikbare) archieven een inventaris gemaakt. De bekendste zijn die van de kloosterarchieven, de Etstoel en de Schultengerechten. Daarnaast werkte hij mee aan verschillende bronnenpublicaties, waaronder De ordelen van de Etstoel van Drente 1518-1604 (1893), Bronnen voor de geschiedenis der kerkelijke rechtspraak in het bisdom Utrecht in de Middeleeuwen (1906-1924) en de Geschiedkundige atlas van Nederland (1920-1923).

Dit jaar is het precies 200 jaar geleden dat de eerste archivaris in Drenthe werd aangesteld. Bij dit heugelijke feit staan we dan ook heel 2026 stil! Elke week vind je hier op zondag een foto die te maken heeft met twee eeuwen Drents Archief. Van onze collectie tot het bijzondere gebouw. Reis met ons mee door de tijd!

📸Jan Gualtherus Christiaan Joosting

12/09/2026

TAART BAKKEN 🍰 - Als je naar deze film kijkt, krijg je toch spontaan honger? In Nijeveen worden appeltaart en koekjes gebakken. En daarna natuurlijk opgegeten. Je kunt je goed voorstellen hoe lekker het daar in huis rook.

Dit jaar bestaat het Drents Archief 200 jaar. Daarom zoeken we voor onze tweewekelijkse filmrubriek de bijzonderste films voor jullie op. Deze week is het de b***t aan de lekkerste film!

🎥 AV1877: De Gooyer, Nijeveen, 1974

11/09/2026

OPEN MONUMENTENDAG – Dit weekend openen tal van monumenten door heel Nederland hun deuren tijdens Open Monumentendag. Het Drents Archief is morgen tussen 11:00 en 16:00 uur geopend. Kom je ook?

Een kijkje nemen in ons gebouw alleen al is de moeite waard! Het is dan ook een pareltje op het gebied van architectuur uit het eind van de negentiende eeuw. Wist je dat hier in de middeleeuwen een klooster heeft gestaan? De glas-in-loodramen en de bakstenen boogconstructies zijn een verwijzing naar dit klooster.

Je kan een kijkje nemen in de Digilounge, vragen stellen aan onze experts en de Laarwoudzaal bekijken. Ook laten we zien welke gevaren archiefstukken bedreigen. Papier kan bijvoorbeeld aangetast worden door insecten en schimmel. Ook bij oude films en audiotapes liggen de gevaren om de hoek. Hoe wordt die schade hersteld? Of nog beter: hoe kun je de schade voorkomen?

TIP - om 13:30 en 14:30 is restaurator Anniek Anninga aanwezig om je alles te vertellen over haar werk: het restaureren van archiefstukken.

Praktisch
Datum: zaterdag 12 september 2026
Tijd: 11.00 tot 16.00 uur
Locatie: Drents Archief, Brink 4, Assen
Toegang: gratis, aanmelden is niet nodig

📸Bob de Vries

10/09/2026

OPEN MONUMENTENDAG – Op 12 en 13 september worden duizenden monumenten door het hele land opengesteld tijdens Open Monumentendag. In Assen zijn dat onder meer het Drents Archief, de Rechtbank en voormalig bioscoop Diana (ja, echt!).

Ook andere plekken in Drenthe zijn geopend, zoals de Begraafplaats ‘Het Vierde Gesticht', te zien op deze foto. In Veenhuizen stonden drie gestichten ten behoeve van de Maatschappij van Weldadigheid. Kwam een inwoner te overlijden, dan werd hij of zij hier begraven. De begraafplaats, die op een cynische manier het Vierde Gesticht werd genoemd, is opgedeeld in verschillende delen: zo werden bijvoorbeeld katholieken, protestanten en gedetineerden apart van elkaar begraven. Tijdens Open Monumentendag zijn er vrijwilligers aanwezig om de verhalen van de bewoners met je te delen.

In 2026 delen we iedere week een foto van fotograaf Harry C**k. Het Drents Archief bewaart 5.000 foto's die door Harry zijn gemaakt vanaf de jaren negentig tot nu. Veel van deze foto's zijn gepubliceerd in het tijdschrift Noorderbreedte. De hele collectie is te vinden in de beeldbank van het Drents Archief en op Geheugen van Drenthe.

09/09/2026

BUS 🚌- Als het openbaar vervoer niet staakt, reis je nu met de trein en bus de hele provincie door. Maar een betrouwbaar OV-netwerk stond in Drenthe in de jaren 30 zwaar onder druk. De trams hadden het moeilijk en steeds meer lijnen verdwenen. Daarnaast werden steeds meer treinstations tussen Assen en Meppel opgeheven. Hierdoor kon de reislustige Drent moeilijk uit zijn of haar woonplaats vertrekken. De autobussen brachten hier verandering in en maakten vanaf de jaren dertig een opmars.

De DABO (Drentsche Autobus Onderneming) liet tussen 1933 en 1963 bussen in onze provincie rijden. Hun eerste bussen reden tussen Meppel en Assen, een reis van ongeveer twee uur. Deze kaart met daarop de dienstregeling laat zien welke route de bussen redenen hoe laat de bus vertrok. Maar de dienstregeling was zo te zien mager: door de week vertrokken er slechts vier bussen per dag.

📜 Collectie Drentsche Autobus-Onderneming (DABO), inv.nr. 0907

09/09/2026

SCHIMPNAMEN - Vrijwel ieder dorp had wel een bijnaam of schimpnaam voor zijn of haar inwoners. Soms gebaseerd op een beroep of lokale gewoonte, soms op een sterk verhaal en soms gewoon bedoeld om de buren eens flink op de hak te nemen. In sommige dorpen waren er zelfs speciale bijnamen voor mannen én vrouwen.

Waarom heten Meppelers eigenlijk Muggenspuiters? En wie waren de Koekoeksdieven van Elp? En waar woonden de Straotlikkers en Zoepenbreibekken? Luister om 11.40 uur naar Koffie & Keuvelen op Radio Drenthe, dan komen ze (bijna) allemaal voorbij!

08/09/2026

WC - Heb je je wel eens afgevraagd hoe mensen vroeger naar de wc gingen? Ze hadden bijvoorbeeld een buiten-wc. Waarschijnlijk is die op deze foto rechts naar de plaggenhut zien.

De persoon voor de plaggenhut is Klaas Buist, oud-veenarbeider en zelf geboren in een plaggenhut. Deze foto is in 1957 gemaakt in het kort daarvoor opgerichte openluchtmuseum Ellert en Brammert in Schoonoord en komt uit een serie foto’s over de Drentse veenderijen.

Tijdens de Maand van de Geschiedenis is er speciale 'P**p- en Piesrondleiding' voor kinderen. Hier wordt bijvoorbeeld verteld over de tonnetjes met p**p die vroeger bij elk huis werden opgehaald en over archiefstukken die als wc-papier gebruikt werden. Meer informatie vind je op onze website.

📸 Collectie Knigge, Drents Archief

07/09/2026

MAAND VAN DE GESCHIEDENIS – Heb je het al gezien? Het programma voor de Maand van de Geschiedenis staat online! We organiseren allerlei activiteiten rondom het thema van dit jaar: Lichaam & Geest. Meld je nu aan! 🤩

🖋Zaterdag 3 oktober |
In de jaren vijftig en zestig vielen veel moeders en huisvrouwen uit, vaak kregen zij de diagnose ‘overspannen’. Het medicijn was: ontspannen in een rusthuis. Ook in Drenthe stonden deze huizen, zoals de Berkenhof in Zuidlaren. Suzanna Jansen heeft brieven gelezen en gesproken met kinderen van vrouwen die hier hebben gezeten. Deze verhalen vormden de basis voor het essay van de Maand van de Geschiedenis: Project Rust. Jansen vertelt op zaterdag 3 oktober over deze rusthuizen in de jaren vijftig en zestig.

💩Dinsdag 13 en zaterdag 24 oktober | De grote p**p- en piesrondleiding
Speciaal voor kinderen (en hun ouders😉). Tijdens de rondleiding gaan we samen naar het depot en kom je op plekken waar bijna niemand mag komen! Eeuwenoude papieren vertellen bijzondere verhalen. Bijvoorbeeld over de tonnetjes met p**p die vroeger bij elk huis werden opgehaald.

📜Woensdag 14 oktober | Lezing signalementskaarten Veenhuizen
Is het lichaam meten, de geest weten? Daar kom je misschien wel achter tijdens de lezing over signalementskaarten in Veenhuizen. In het Drents Archief bewaren we een collectie van 5.000 van deze kaarten, bedoeld om bedelaars te identificeren die naar Veenhuizen werden gestuurd. Hier werden allerlei lichamelijke kenmerken op genoteerd. Niet alleen de lengte van de persoon bijvoorbeeld ook die van iemands pink of de vorm van een neus.

Na de lezing kan je in onze Digilounge zelf aan de slag en signalementskaarten bekijken. Wie weet staat er wel een voorouder tussen? Je ontdekt het op woensdag 14 oktober.

Bekijk het hele programma van de Maand van de Geschiedenis op onze website en meld je nu aan!

Adres

Brink 4
Assen
9401HS

Openingstijden

Dinsdag	09:30 - 17:00
Woensdag	09:30 - 17:00
Donderdag	09:30 - 17:00

Telefoon

+31592313523

Website

http://www.drentsarchief.nl/

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Drents Archief nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.