13/05/2026
CMI在2024年至2025年期间共管理71个项目，通过CMI及槟州秘书署机构（SSI）所取得的租金与租约收入，截至去年9月30日已高达830万令吉。然而，如此庞大的公款收入，却长期缺乏透明及有效的议会监督，这才是真正令人民担忧的地方。
Pengerusi Gerakan Pulau Pinang, Oh Tong Keong, mengkritik keras Perbadanan Ketua Menteri Pulau Pinang (CMI) yang sekian lama dilihat berada di luar pengawasan audit Dewan Undangan Negeri (DUN), seolah-olah “kebal undang-undang”, dan mempersoalkan berapa banyak lagi aset awam yang akan terus diurus secara “kotak hitam” oleh kerajaan negeri.
Beliau meminta Ketua Menteri Pulau Pinang, Chow Kon Yeow, menggesa kerajaan negeri memberi penjelasan terhadap persoalan berkaitan ketelusan CMI yang dibangkitkan oleh Ketua Pembangkang dalam sidang DUN semalam (11 Mei), dan juga menetapkan tempoh supaya kerajaan negeri mengemukakan sepenuhnya “Kertas Putih Aset Awam CMI” bagi menjelaskan kepada rakyat Pulau Pinang berhubung dengan aset awam negeri.
Beliau berkata, kontroversi ini bukan sesuatu yang timbul tanpa asas, sebaliknya merupakan isu ketelusan yang telah lama terpendam dan akhirnya meletus secara rasmi di DUN. Ketua Pembangkang Pulau Pinang merangkap ADUN Sungai Bakap, Muhammad Fauzi Yusoff, ketika membahaskan titah ucapan Yang di-Pertuan Agong di DUN semalam, secara terbuka membidas ketidaktelusan akaun CMI sepanjang masa ini.
Beliau berkata, berdasarkan pendedahan Muhammad Fauzi Yusoff di DUN, sehingga kini CMI masih gagal membentangkan akaun beraudit secara lengkap, manakala penyata kewangannya juga tidak dibentangkan secara rasmi di DUN mengikut peraturan, walaupun pindaan Enakmen Perbadanan Ketua Menteri Pulau Pinang dengan jelas menetapkan bahawa akaun dan rekod CMI wajib dikemukakan kepada DUN pada setiap tahun kewangan untuk semakan.
“Lebih membimbangkan, CMI telah mengurus sebanyak 71 projek sepanjang tahun 2024 hingga 2025. Hasil pendapatan sewaan dan pajakan yang diperoleh melalui CMI dan Pejabat Setiausaha Kerajaan Negeri (SSI) sehingga 30 September tahun lalu telah mencecah RM8.3 juta. Namun sejumlah besar hasil wang awam ini terus beroperasi tanpa ketelusan dan pengawasan Dewan dengan berkesan. Inilah yang benar-benar membimbangkan rakyat.”
Beliau berkata, Muhammad Fauzi turut mendedahkan bahawa CMI menghadapi masalah ketelusan serius dalam aspek pengurusan tanah negeri, pajakan strategik serta kerjasama dengan pihak swasta melalui syarikat tujuan khas (SPV). Sehingga kini, rakyat masih gagal memperoleh gambaran jelas mengenai struktur pegangan saham sebenar, hubungan pemilikan dan mekanisme pembahagian keuntungan syarikat-syarikat di bawah CMI.
Oleh itu, beliau mengkritik Chow Kon Yeow hanya memberi jawapan bahawa “CMI memainkan peranan strategik penting dalam pembangunan ekonomi negeri”, kenyataan ini langsung tidak meyakinkan dan lebih menyerupai usaha mengelak daripada menjawab isu pengawasan DUN.
Beliau menegaskan bahawa tindakan Chow mempertahankan CMI atas alasan “kecekapan pentadbiran” dan “strategi ekonomi” adalah satu pendekatan yang mengalih perhatian daripada isu sebenar.
“Ketua Menteri berkata CMI diwujudkan untuk memecahkan birokrasi dan meningkatkan kecekapan pengurusan aset. Kita tidak menafikan niat asal itu. Namun persoalannya, kecekapan tidak boleh mengatasi ketelusan dan akauntabiliti. Aset yang diurus CMI bukan milik syarikat persendirian, tetapi aset awam milik seluruh rakyat Pulau Pinang, termasuk tanah kerajaan, bangunan dan warisan sejarah. Hasil sewaan dan pajakan sahaja sudah melebihi RM8.3 juta sehingga September tahun lalu, dan itu mungkin hanya sebahagian kecil daripada keseluruhannya.”
Beliau berkata, sehingga kini rakyat masih tidak mengetahui syarikat swasta mana yang menandatangani perjanjian dengan CMI, bagaimana kadar sewaan tanah ditentukan, serta bagaimana pegangan saham dan keuntungan SPV diagihkan. Banyak keputusan besar dibuat tanpa pengetahuan rakyat, malah wujud budaya “buat dahulu, lapor kemudian” atau langsung tidak dilaporkan.
“Ini bukan lagi soal kemudahan pentadbiran, tetapi pencabulan serius terhadap Terhadap hak pembayar cukai untuk mendapatkan maklumat.”
Beliau turut menyatakan bahawa CMI kini mengawal 17 Syarikat Berkaitan Kerajaan Negeri (GLC), dengan struktur pemilikan dan aliran kewangan yang amat kompleks sehingga bukan sahaja rakyat biasa, malah ADUN sendiri mungkin tidak mampu memahami keseluruhan operasinya.
“Apabila kuasa terlalu tertumpu tanpa semak dan imbang institusi, niat yang baik sekali pun akhirnya boleh bertukar menjadi lubuk rasuah.”
Beliau berkata, struktur tadbir urus CMI pada masa ini telah meletakkan kuasa membuat keputusan terhadap sejumlah besar aset awam di tangan Ketua Menteri dan segelintir pengarah yang dilantik, tanpa semak dan imbang yang mencukupi daripada DUN, audit bebas dan pengawasan awam.
“Mekanisme CMI hari ini ibarat sebuah kereta sport tanpa sistem brek. Dalam keadaan tiada audit bebas, tiada kewajipan tender terbuka dan tiada pemantauan masa nyata oleh DUN, setiap keputusan yang melibatkan wang awam berisiko tinggi membawa kepada penyelewengan dan penyalahgunaan kuasa.”
Beliau berkata, perkara yang lebih membimbangkan ialah CMI menggunakan status “entiti korporat persendirian” untuk memiliki dan melupuskan aset awam, sekali gus mengelakkan diri daripada tertakluk kepada syarat audit seperti yang dikenakan terhadap jabatan kerajaan yang lain.
“Ini bukan lagi satu kemudahan pentadbiran yang wajar diteruskan, tetapi satu kelemahan sistem yang mesti diperbetulkan segera.”
Justeru, beliau mewakili Gerakan Pulau Pinang mengemukakan tiga tuntutan rasmi dan memberi amaran bahawa sekiranya kerajaan negeri terus mengelak daripada melaksanakan reformasi ketelusan, Gerakan berkemungkinan untuk menggesa pihak pembangkang lain membawa usul di DUN bagi memaksa semakan terhadap operasi CMI.
1) Pelaksanaan dengan segera mekanisme pengawasan DUN. Kerajaan negeri mesti mematuhi pindaan Enakmen Perbadanan Ketua Menteri Pulau Pinang dengan membentangkan akaun penuh CMI setiap tahun di DUN untuk semakan. Semua urusan melibatkan pertukaran guna tanah kerajaan dan pajakan melebihi lima tahun juga wajib mendapat kelulusan DUN terlebih dahulu dan tidak lagi boleh disembunyikan atas alasan “rahsia komersial”.
2) Mendedahkan secara menyeluruh struktur pegangan saham dan kewangan semua SPV serta GLC di bawah CMI. Kerajaan negeri mesti mengumumkan struktur pegangan saham penuh, syarat kerjasama, rekod keuntungan dan kerugian tahunan serta aliran dana bagi memastikan tiada unsur penyelewengan atau pelupusan aset awam pada harga rendah secara tersembunyi.
3) Kerajaan negeri mesti mengemukakan “Kertas Putih Aset Awam CMI” secara terbuka sebelum 31 Disember 2026. Kandungannya mesti merangkumi senarai lengkap tanah dan bangunan kerajaan yang dimiliki CMI, nilai pasaran aset, butiran pajakan jangka panjang, maklumat penyewa, serta aliran sebenar hasil sewaan dan pajakan sejak bertahun-tahun lalu supaya rakyat Pulau Pinang dapat mengetahui sama ada nilai aset milik rakyat sedang meningkat atau menyusut secara senyap.
“Rakyat mahukan sebuah CMI yang tahan diuji oleh sejarah, tahan terhadap semakan juruaudit, dan terbuka kepada pengawasan awam, bukannya sebuah ‘akaun persendirian’ yang ditentukan oleh segelintir pihak sahaja. Chow Kon Yeow, bentangkanlah akaun itu kepada rakyat Pulau Pinang.”
