KOMPETENCAT
Gjykata Themelore në Tetovë është gjykatë e shkallës së parë me kompetenca të zgjeruara, e cila krahas kompetencave të parapara për gjykatat themelore me kompetenca themelore për territoret për të cilat janë të themeluara:
1. në shkallë të parë për vepra penale dhe kundërvajtje:
- vendos për vepra penale për të cilat me ligj si dënim kryesor është caktuar dënim me burg deri në pesë v
jet, nëse për disa vepra penale nuk është paraparë kompetencë e ndonjë gjykate tjetër.
- vendos për vepra penale për të cilat me ligj të veçantë është përcaktuar kompetencë e Gjykatës me kompetenca themelore,
- zhvillon hetime ose veprime hetuesie për vepra penale nga kompetencat e veta,
- vendos për të gjitha llojet e kundërvajtjeve, përveç kundërvajtjeve të cilat me ligj janë vënë në kompetencë të organit të administratës shtetërore ose organizatës ose organi tjetër i cili kryen autorizime publike, dhe
- për ankesa dhe kundërshtime për procedurat për të cilat janë kompetente këto gjykata.
2. në shkallë të parë vendos për konteste civile:
- për konteste pronësore – juridike dhe marrëdhënie tjera civile – juridike, vlera e të cilave është deri në 15.000 euro në kundërvlerë të denarit, nëse me ligj nuk është paraparë kompetencë e ndonjë gjykate tjetër,
- për konteste për vërtetim dhe kontestim të atësisë dhe amësisë, vërtetim të ekzistencës, prishjes, dhe shkurorëzimit të martesës,
- për alimentacion ligjore,
- për ruajtje dhe edukim të fëmijëve,
- për pengim posedimi,
- për përmbajtje jetësore,
- për kompensim të dëmit i cili nuk tejkalon 15.000 euro në kundërvlerë të denarit,
- për procedurat për sigurim dhe përmbarim,
- për marrëdhënie pune,
- për konteste nga marrëdhëniet trashëgimore – juridike,
- për punë jashtë kontestimore dhe trashëgimore,
- të mbajnë tapi dhe
- për punë tjera të caktuara me ligj.
Është kompetente:
1. në lëmin penal
- të vendos për veprat penale për të cilat me ligj është parapa dënim me burg mbi pesë vjet dhe për vepra penale e kundërvajtje të kryera nga personat e mitur,
- të veproj për lëndët për ekstradim,
-të vendos për ankesa dhe kundërshtime për procedurat për të cilat është kompetente dhe
- të vendos për procedurat për ndihmë juridike ndërkombëtare të përcaktuara me ligj.
2. për kontestet civile:
- për konteste pronësoro – juridike dhe marrëdhënie tjera civile – juridike të personave fizik dhe juridik, vlera e të cilave është mbi 15.000 euro në kundërvlerë të denarit, nëse me ligj nuk është paraparë kompetencë e gjykatës tjetër,
- për konteste tregtare ku të dy palët janë persona juridik ose organe shtetërore, si dhe për konteste për të drejtat e autorësisë dhe të ngjashme dhe të drejta për pronësi industriale,
- të mbajnë regjistër gjyqësor për partitë politike,
- për procedurat për falimentim dhe likuidim,
- për konteste për vërtetimin dhe sigurimin e përmbarimit të dhunshëm dhe
- për konteste të persona juridik të vendit dhe të huaj të cilat dalin nga marrëdhëniet e tyre të ndërsjella ekonomike përkatësisht tregtare. Me Ligjin e ri për gjykata të shpallur në “Gazetën zyrtare të Republikës së Maqedonisë” nr. 58/06 të datës 11.05.2006, është paraparë formimi i seksionit gjyqësor të specializuar kompetent për gjykimin e veprave të lëmit të krimit të organizuar. Kompetencat e këtij seksioni do të shtrihen në territorin e Gjykatës Themelor të Gostivarit , Gjykatës Themelore të Dibrës, Gjykatës Themelore të Kërçovës dhe Gjykatës Themelore të Tetovës.
ОСНОВЕН СУД ТЕТОВО - НАДЛЕЖНОСТИ
Надлежност
Основниот суд во Тетово е првостепен суд со проширена надлежност кој покрај надлежноста утврдена за основните судови со основна надлежност за подрачјата за кои се основани и тоа да одлучуваат:
1. во прв степен по кривичните дела и прекршоци, и тоа:
- за кривичните дела за кои со закон како главна казна е определена казна затвор до пет години, ако за некои кривични дела не е предвидена надлежност на друг суд,
- за кривични дела за кои со посебен закон е определена надлежност на суд со основна надлежност,
- да спроведува истрага или истражни дејствија за кривични дела од својата надлежност,
- за сите видови на прекршоци, освен за прекршоци кои со закон се ставени во надлежност на орган на државна управаили организација или друг орган што врши јавни овластувања и
- за жалби и пригивори за постапките за кои се надлежни овие судови
2. во прв степен по граѓанските спорови, и тоа:
- за спорови во имотно-правните и други граѓанско правни односи на физички и правни лица, чија вредност е 15.000 евра во денарска противвредност, доколку со закон не е предвидена надлежност на друг суд,
- за спорови за утврдување и оспорување на татковство и мајчинство, утврдување на постоење на брак, поништување на брак и развод на брак,
- за законска издршка,
- за чување и воспитување на деца,
- за смеќавање на владение,
- за доживотна издршка,
- за надоместок на штета која не надминува 15.000 евра во денарска противвредност,
- за постапка за обезбедување и извршување,
- за работни односи,
- за спорови од наследно-правни односи,
- во вонпарнични о оставински работи,
- да водат тапии и
- за други работи утврдени со закон,
Надлежен е да одлучува и тоа:
1. по кривичните дела, и тоа:
- за оние за кои со закон е предвидена казна затвор над пет години и за кривични дела и прекршици извршени од малолетни лица,
- да постапува по предмети за екстрадиција,
- по жалби и приговори за постапките за кои е надлежен и
- да решава за постапки за меѓународна правна помош утврдена со закон.
2. по граѓанските спорови, и тоа:
- за спорови од имотно-правните и други граѓанско правни односи на физички и правни лица, чија вредност е над 15.000 евра во денараска противвредност, доколку со закон не е предвидена надлежност на друг суд,
- во трговски спорови во кои двете странки се правни лица или државни органи, како и спорови од авторски и други сродни права и права од индустриска сопственост,
- водат судски регистар за политички партии,
- во постапка за стечај и ликвидација,
- во спорови за утврдување и обезбедување за присилно извршување и
- за спорови на домашни правни и странски лица кои произлегуваат од нивните меѓусебни стопански односно трговски односи.
Со новиот "Закон за судови" објавен во службен весник на Република Македонија бр.58/06 од 11.05.2006 година предвидено е формирање на специјализирано судско одделение надлежно за судење на дела од областа на организираниот криминал. Надлежноста на ова одделение ќе се протега на подрачјето на Основниот суд Гостивар, Основниот суд Дебар, Основниот суд Кичево и Основниот суд Тетово.
