20/05/2026
📌Үйлестіру кеңесінің көшпелі отырысы Тараз қаласында өтті
20 мамыр күні Тараз қаласында Адам құқықтары жөніндегі уәкіл жанындағы Үйлестіру кеңесінің көшпелі отырысы өтті.
Омбудсмен Артур Ластаевтың төрағалығымен өткен отырыс барысында азаптауға, қатыгез, адамгершілікке жатпайтын немесе ар-намысты қорлайтын қарым-қатынас пен жазаға қарсы іс-қимыл туралы арнайы баяндама таныстырылды.
Баяндамада елдегі азаптаудың алдын алу жүйесіне объективті баға беріліп, ұлттық нормалар мен құқық қолдану тәжірибесінің халықаралық стандарттарға сәйкестігі, сондай-ақ осы жағымсыз құбылыстың алдын алу тетіктерін одан әрі дамыту мен жетілдіру перспективалары қарастырылған.
Артур Ластаев атап өткендей, Қазақстан азаптаудың алдын алудың тиімді жүйесін қалыптастыру бағытында үлкен жұмыс атқарды: негізгі халықаралық ұсынымдар іске асырылды, Ұлттық алдын алу тетігі (ҰАТ) құрылып, табысты жұмыс істеуде, азаптауға қарсы күрестің заңнамалық және институционалдық негіздері жетілдірілді, азаптау жасаған тұлғалар татуласу, рақымшылық немесе шартты түрде мерзімінен бұрын босату арқылы жауапкершіліктен құтыла алмайды, сондай-ақ азаптау қылмыстарына ескіру мерзімі қолданылмайды.
Пенитенциарлық жүйедегі корпоративтік ынтымақтастықты болдырмау мақсатында азаптау фактілерін тергеу прокуратураның құзыретіне берілді, ал сотталғандарды медициналық қамтамасыз ету Денсаулық сақтау министрлігіне жүктелді.
Қылмыстық-атқару жүйесінің барлық мекемелерінде жаппай бейнебақылау жүйесі енгізілген, оған нақты уақыт режимінде ішкі істер органдары да, прокуратура да қол жеткізе алады. Сонымен қатар шағым беру терминалдары орнатылған, қазіргі уақытта олар кезекті жаңғырту кезеңінен өтуде.
«Біз үшін бұл арнайы баяндама әңгімені аяқтамайтыны, керісінше азаптау фактілерінің нөлдік деңгейіне қол жеткізу бойынша одан әрі жұмыстың бағытын айқындайтыны түбегейлі түрде маңызды. Келешекте жылына бір ғана қылмыстық істің өзі жай ғана ерекше жағдай емес, төтенше оқиға ретінде қарастырылуы тиіс», – деп атап өтті Омбудсмен.
Отырыс барысында сондай-ақ ҰАТ институтын цифрландыру, тетіктің қатысушыларының мекемелерге баруы мен ұсынымдарының сапасын арттыру, ағымдағы жылдың осы кезеңіндегі ҰАТ қатысушыларының сапарлары қорытындысы бойынша жинақталған баяндаманы дайындау мәселелері қаралды.
--
📌Выездное заседание Координационного совета состоялось в Таразе
20 мая в городе Таразе состоялось выездное заседание Координационного совета при Уполномоченном по правам человека.
В ходе заседания, прошедшим под председательством Омбудсмена Артура Ластаева, был презентован специальный доклад о противодействии пыткам, жестокому, бесчеловечному или унижающему достоинство обращению и наказанию.
В Докладе дана объективная оценка системы превенции пыток в стране, соответствия национальных норм и правоприменительной практики международным стандартам, перспективы дальнейшего развития и совершенствования механизмов профилактики этого негативного явления.
Как подчеркнул Артур Ластаев, Казахстан проделал огромную работу по формированию эффективной системы предупреждения пыток: реализованы основные международные рекомендации, создан и успешно действует национальный превентивный механизм (НПМ), усовершенствованы законодательные и институциональные основы борьбы с пытками, совершившие их лица не могут уйти от ответственности в связи с примирением, амнистией или освобождены условно-досрочно, за пытки не применяются сроки давности.
Для исключения корпоративной солидарности в пенитенциарной системе расследование пыток передано в компетенцию прокуратуры, а медобеспечение осужденных – в Минздрав.
Во всех учреждениях уголовно-исполнительной системы внедрено сплошное видеонаблюдение, к которому в режиме реального времени имеют доступ как органы внутренних дел, так и прокуратура. Кроме того, установлены терминалы для подачи жалоб, которые в настоящее время проходят очередной этап модернизации.
«Для нас принципиально важно, что этот спецдоклад не завершает разговор, а задает направление для дальнейшей работы по обеспечению нулевой регистрации пыток. Чтобы в перспективе даже одно уголовное дело в год считалось не просто из ряда вон выходящим, а чрезвычайным событием», - отметил Омбудсмен.
На заседании также были рассмотрены вопросы цифровизации института НПМ, повышения качества посещений и рекомендаций участников механизма, подготовки Консолидированного доклада по итогам посещений участниками НПМ за текущий период этого года.