Związek Polaków w Kazachstanie

01/06/2026

📚🌍 „Polacy Kazachstanu: historia, pamięć i dialog międzykulturowy”

30 maja, w przededniu Dnia Pamięci Ofiar Represji Politycznych w Republice Kazachstanu, odbyła się Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Praktyczna „Polacy Kazachstanu: historia, pamięć i dialog międzykulturowy”, poświęcona 90. rocznicy deportacji Polaków do Kazachstanu.

To symboliczne wydarzenie zgromadziło naukowców, przedstawicieli organizacji społecznych oraz instytucji badawczych z Kazachstanu, Polski i innych krajów, stając się przestrzenią refleksji nad tragicznymi wydarzeniami XX wieku oraz znaczeniem pamięci historycznej dla współczesnych pokoleń.

Pomysłodawcą i inicjatorem konferencji był Związek Polaków w Kazachstanie. Dzięki wsparciu i zaangażowaniu Karagandyjskiego Narodowego Uniwersytetu Badawczego im. akademika E.A. Bukietowa oraz Republikańskiego Stowarzyszenia Katedr ANK „Shañyraq”, wydarzenie zostało przygotowane i przeprowadzone na bardzo wysokim poziomie organizacyjnym i merytorycznym.

Konferencję poprzedziło uroczyste otwarcie wystawy Instytut Pamięci Narodowej „Szlak Nadziei. Armia Andersa”, ukazującej drogę Polaków od sowieckich łagrów do wolności. Wystawa była nie tylko lekcją historii, ale również przypomnieniem o sile ludzkiego ducha, nadziei i dążeniu do wolności mimo tragicznych doświadczeń.

W trakcie obrad poruszono kwestie deportacji Polaków do Kazachstanu, represji wobec obywateli polskiego pochodzenia w ZSRR, zachowania pamięci historycznej, działalności polskich organizacji społecznych oraz wkładu Polaków w rozwój nauki, edukacji i kultury Kazachstanu.

Szczególne podziękowania kierujemy do Przewodniczącego Zarządu – Rektora Karagandyjskiego Narodowego Uniwersytetu Badawczego im. akademika E.A. Bukietowa, prof. Nurłana Dułatbekowa, oraz Przewodniczącej Republikańskiego Stowarzyszenia Katedr ANK „Shañyraq”, prof. Natalii Kałasznikowej, za wsparcie, współpracę i wspólne zaangażowanie w realizację tego ważnego przedsięwzięcia.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność i wspólną troskę o zachowanie pamięci o tych, których los doświadczył represjami, deportacjami i przymusowym przesiedleniem.

🇵🇱🇰🇿 Pamięć nie jest tylko wspomnieniem przeszłości — jest zobowiązaniem wobec przyszłości.

01/06/2026

Z okazji 90. rocznicy deportacji Polaków do Kazachstanu na Wydziale Historycznym Karagandyjskiego Uniwersytetu Badawczego im. akademika E.A. Bukietowa odbyła się Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Praktyczna „Polacy Kazachstanu: historia, pamięć i dialog międzykulturowy”.
Wydarzenie zostało zorganizowane w formule hybrydowej — stacjonarnie oraz online — z udziałem naukowców, działaczy społecznych i przedstawicieli instytucji naukowych z Kazachstanu oraz z zagranicy.

31/05/2026

19/05/2026

02/05/2026

Polacy Obwodu Akmolińskiego składają najserdeczniejsze życzenia z okazji Dnia Jedności Narodu Kazachstanu.
Niech ten wyjątkowy dzień umacnia wzajemny szacunek, zgodę i solidarność między wszystkimi narodami zamieszkującymi Kazachstan.
Życzymy pokoju, pomyślności oraz dalszego rozwoju w duchu jedności i przyjaźni.

01/05/2026

1 maja – Dzień Jedności Narodu Kazachstanu
zostało ustanowione w 1996 roku jako symbol zgody, wzajemnego szacunku i pokojowego współistnienia ponad 130 przedstawiciele grup etnicznych zamieszkujących kraj.
Kazachstan od dziesięcioleci stanowi wyjątkowy przykład harmonii międzykulturowej, ukształtowanej również przez trudną historię przesiedleń i deportacji XX wieku. To właśnie wspólna pamięć, solidarność i dialog stworzyły fundament współczesnego społeczeństwa opartego na jedności w różnorodności.
Niech nasza różnorodność będzie źródłem siły,a jedność fundamentem wspólnej przyszłości.
Życzymy wszystkim mieszkańcom Kazachstanu zdrowia, pomyślności oraz dalszego rozwoju w atmosferze przyjaźni i współpracy.

28/04/2026

Uchwała Rady Komisarzy Ludowych ZSRR nr 776-120ss z dnia 28 kwietnia 1936 r. „O wysiedleniu z USRR i zagospodarowaniu gospodarstw w obwodzie karagandyjskim Kazachskiej ASRR 15 000 gospodarstw polskich i niemieckich” tragicznie odbiła się niemal na każdej rodzinie specjalnych przesiedleńców.
Rodzinie indywidualnego gospodarza Wacława Marczewskiego ogłoszono przesiedlenie i dano zaledwie 2 godziny na przygotowanie się. Jego żonie, Klementynie Marczewskiej, odebrano tobołek z ciepłymi rzeczami, ponieważ „w Kazachstanie jest ciepło i rosną jabłka”. Klementyna nie wiedziała jeszcze, jakie jabłka rosną w północnym Kazachstanie.
Jednak 19 czerwca 1936 roku zobaczy całkowite zaćmienie słońca, dowie się, czym jest buran i mrozy sięgające -40 stopni. Doświadczy także grozy głodnych wilków, skradających się jej śladem. Klementyna Marczewska umrze z głodu i zimna w styczniu 1937 roku, pozostawiając osieroconą córkę Marię.
Maria od 10. roku życia zacznie pracować w kołchozie. A w wieku 14 lat, decyzją zarządu kołchozu, zostanie wysłana na odległy odcinek, aby opiekować się krowami chorymi na brucelozę. Ponieważ nie miała dokumentów potwierdzających urodzenie, komendant „na wszelki wypadek” rejestrował ją już od 10. roku życia. Sprawę specjalnego osadnika założono jej na początku 1953 roku.
Pokwitowanie o zdjęciu z ewidencji specjalnej Maria Marczewska podpisze w 1956 roku i jesienią ucieknie od stada. Przez całe życie będzie modlić się za ludzi, którzy pomogli jej uzyskać paszport.
W 1958 roku Maria przyjedzie zobaczyć kwitnący sad jabłoniowy, który zasadzili specjalni przesiedleńcy z punktu nr 6.

28/04/2026

📜 28 kwietnia 1936 roku podpisano rozporządzenie, które zapoczątkowało jedną z najbardziej tragicznych kart w historii Polaków na Wschodzie.

Decyzją władz Związku Radzieckiego rozpoczęto deportację tysięcy polskich rodzin z terenów Ukrainy do Kazachstanu. W bydlęcych wagonach, w nieludzkich warunkach, przewożono całe rodziny – dzieci, kobiety, osoby starsze – w nieznane, często bez nadziei na powrót.

Kazachski step stał się dla nich nowym domem – surowym, trudnym, ale ostatecznie także miejscem przetrwania, pracy i budowania życia od nowa. Dzięki ich sile, wierze i determinacji przetrwała polska tożsamość, język i tradycja.

Dziś, w 90. rocznicę tych wydarzeń, pochylamy głowy w hołdzie wszystkim deportowanym.
Pamiętamy o ich cierpieniu, ale także o ich niezłomności.

🕯️ Pamięć – Tożsamość – Wspólnota

Niech ta historia będzie dla nas zobowiązaniem do pielęgnowania pamięci i przekazywania jej kolejnym pokoleniom.

#1936

26/04/2026

25 kwietnia w Bibliotece Polonijnej odbyła się wyjątkowa wystawa prac oraz uroczyste wręczenie nagród uczestnikom VIII konkursu rysunkowego „Witaj Wiosno”, zorganizowanego przez Stowarzyszenie "Polska Jedność" 🌸

Konkurs poświęcony był wiośnie we wszystkich jej odsłonach – od pierwszych oznak budzącej się przyrody, przez radosny, wiosenny nastrój, aż po polskie i kazachstańskie święta przypadające na okres od marca do maja.

W wydarzeniu wzięły udział dzieci i młodzież w trzech kategoriach wiekowych: 🔹 5–10 lat
🔹 11–14 lat
🔹 15–18 lat

Jury oceniało prace według takich kryteriów jak: poziom wykonania, kompozycja i kolorystyka, oryginalność pomysłu, zgodność z tematem oraz kreatywność i estetyka.

Każdy rysunek był wyjątkowy – szczery, pełen barw i wiosennej energii ✨

Najlepsze prace zostały wyróżnione dyplomami i nagrodami, a wszyscy uczestnicy otrzymali certyfikaty.

Serdecznie dziękujemy wszystkim uczestnikom za zaangażowanie, inspirację i miłość do twórczości! 💐
To dzięki Wam takie wydarzenia mają prawdziwy sens 🤍❤️

06/02/2026

Dzisiaj na wydziale historycznym Karagandyjskiego Uniwersytetu im. E. A. Bukietowa odbyła się lekcja pt. „33 ciekawe fakty z historii stosunków kazachsko-polskich”. Serdecznie dziękujemy Panu Żandosowi Karinbajowowi za merytoryczne i niezwykle interesujące przedstawienie wspólnych kart historii oraz losów obu narodów.
Wydarzenie to ma dla nas szczególne znaczenie w roku obchodów 90. rocznicy deportacji Polaków do Kazachstanu. Jest to ważny element zachowania pamięci historycznej, dialogu międzykulturowego oraz budowania wzajemnego szacunku między narodami Kazachstanu i Polski.