04/06/2026
Бизнес субъектілерін тарату бойынша
Мемлекеттік кірістер органдарында камералдық мониторинг шеңберінде рәсімдерді жеңілдету және процестерді цифрландыру жұмыстары жалғасуда. Кәсіпкерлік субъектілерінің қызметін тоқтату кезінде салық төлеушілер үшін қолайлы жағдай жасауға ерекше назар аударылуда.
Жаңа Салық кодексінің нормаларын іске асыру шеңберінде Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің м.а. 2025 жылғы 31 қазандағы №654 «Салық төлеушілердің таратылуы, қайта ұйымдастырылуы және қызметін тоқтатуы кезінде салық міндеттемесін орындаудың кейбір мәселелері туралы» бұйрығы қабылданды.
Қазіргі уақытта бизнес субъектілерінің жекелеген санаттарының қызметін тоқтату рәсімі жеңілдетілген форматта және негізінен электрондық түрде жүзеге асырылады. Енді құжаттарды тапсыру үшін мемлекеттік кірістер органдарына жеке жүгіну, маманның қабылдауын күту немесе қағаз түріндегі құжаттарды ұсыну талап етілмейді. Қызметті тоқтату туралы өтініш салық төлеушінің кабинеті арқылы қашықтықтан беріледі. Өтініш түскеннен кейін камералдық бақылау жүргізіледі, бұл ретте салық төлеуші мен мемлекеттік кірістер органдары арасындағы өзара іс-қимыл да электрондық форматта жүзеге асырылады.
Оң өзгерістердің бірі — мемлекеттік кірістер басқармасы маманының салық төлеушінің орналасқан жеріне бару қажеттілігінің болмауы. Бұл бизнес уақытын үнемдеуге және әкімшілік кедергілерді азайтуға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, қолданыстағы заңнамада арнайы норма көзделгенін атап өткен жөн. Оған сәйкес, тарату шарттарына сәйкес келетін микро және шағын кәсіпкерлік субъектілерін тарату кезінде, қызметін тоқтату туралы салықтық өтініш берілген жағдайда, 2025 жылғы 17 желтоқсанға дейін ұсынылған және 2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі салық кезеңдеріне қатысты салық есептілігі бойынша камералдық бақылау жүргізілмейді.
Аталған норма мынадай жағдайларды білдіреді, егер микро немесе шағын кәсіпкерлік субъектісі:
• қызметін тоқтату туралы салықтық өтініш берген болса;
• тарату шарттарына сәйкес келсе;
• қызметін тоқтатуға кедергілері болмаса,
• онда мұндай өтінішті қарау кезінде 2025 жылғы 17 желтоқсанға дейін ұсынылған, егер ол 2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі салық кезеңдеріне қатысты болса, салық есептілігі бойынша камералдық бақылау жүргізілмейді.
Камералдық бақылау нәтижелері бойынша қорытынды электрондық түрде қалыптастырылып, жолданады. Салық төлеуші қорытындыны мемлекеттік кірістер органдарына бармай-ақ, салық төлеушінің кабинеті арқылы алып, таныса алады. Мұндай формат ақпаратты жедел алуды, рәсімдердің ашықтығын және кәсіпкерлер үшін қолайлылықты қамтамасыз етеді.
2026 жылдың басынан бері Шығыс Қазақстан облысы бойынша 170-тен астам заңды тұлғаға қызметін тоқтату туралы өтініш негізінде жеңілдетілген камералдық бақылау жүргізілді.
Электрондық форматқа көшу қызметті тоқтату процесін жеделдетуге, қағаз құжат айналымын қысқартуға және мемлекет пен бизнес арасындағы өзара іс-қимыл тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
По ликвидации субъектов бизнеса
В органах государственных доходов продолжается работа по упрощению процедур и цифровизации процессов в рамках камерального мониторинга. Особое внимание уделяется созданию удобных условий для налогоплательщиков при прекращении деятельности субъектов предпринимательства. В рамках реализации норм нового Налогового кодекса принят приказ и.о. Министра Финансов Республики Казахстан от 31 октября 2025 года №654 «О некоторых вопросах исполнения налогового обязательства при ликвидации, реорганизации и прекращении деятельности налогоплательщиками». В настоящее время процедура прекращения деятельности отдельных категории субъектов бизнеса осуществляется в упрощенном формате и преимущественно в электронном виде. Больше не требуется лично обращаться в органы государственных доходов для подачи документов, ожидать приема специалиста либо представлять документы на бумажном носителе. Заявление на прекращение деятельности подается дистанционно через кабинет налогоплательщика. После поступления заявления проводится камеральный контроль, при этом взаимодействие между налогоплательщиком и органами государственных доходов также осуществляется в электронном формате.
Одним из положительных изменений является отсутствие необходимости выезда специалиста управления государственных доходов по месту нахождения налогоплательщика. Это позволяет сократить временные затраты бизнеса и минимизировать административные барьеры. Так же хочется отметить, действующим законодательством предусмотрена специальная норма, согласно которой, при ликвидации субъектов микро- и малого предпринимательства, соответствующих условиям ликвидации, камеральный контроль не проводится по налоговой отчетности, представленной до 17 декабря 2025 года за налоговые периоды до 1 января 2026 года, при условии подачи налогового заявления о прекращении деятельности.
Данная норма означает, что если субъект микро- или малого предпринимательства:
• подал налоговое заявление о прекращении деятельности;
• соответствует условиям ликвидации;
• не имеет препятствий для прекращения деятельности.
то при рассмотрении такого заявления не подлежит проведению камеральный контроль по налоговой отчетности, представленной до 17 декабря 2025 года, если такая отчетность относится к налоговым периодам до 1 января 2026 года.
Заключение по результатам камерального контроля формируется и направляется в электронном виде. Налогоплательщик может получить и ознакомиться с заключением через кабинет налогоплательщика без посещения органов государственных доходов. Такой формат обеспечивает оперативность получения информации, прозрачность процедур и удобство для предпринимателей.
С начала 2026 года более 170 юридическим лицам по Восточно-Казахстанской области проведен упрощенный камеральный контроль по заявлению на прекращение деятельности.
Переход на электронный формат позволяет ускорить процесс прекращения деятельности, сократить бумажный документооборот и повысить эффективность взаимодействия между государством и бизнесом.
