21/08/2026
ថ្ងៃទី២១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ (វិចារណកថា) - សិស្សម្នាក់ក៏អាចបង្កើតការផ្លាស់ប្តូរបានដែរ
គំនិតផ្តើម
«សិស្សម្នាក់អាចគ្រាន់តែជាសំឡេងមួយសំឡេង ប៉ុន្តែសំឡេងតែមួយនេះ អាចដាស់បេះដូងមនុស្សជាច្រើនបាន»
វិចារណកថា
សិស្សម្នាក់បានកត់សម្គាល់ឃើញថា មិត្តរួមថ្នាក់ជារឿយៗតែងតែបើកទឹកចោល។ ជំនួសឱ្យការស្តីបន្តោសពួកគេ នាងបានធ្វើផ្លាកសញ្ញាតូចមួយ៖ «ទឹករាល់មួយដំណក់សុទ្ធតែមានដំណើររបស់ខ្លួន — សូមមេត្តាបិទខ្ញុំផង»។ នាងបានសុំការអនុញ្ញាត ដើម្បីយកវាទៅបិទនៅជិតកន្លែងលាងដៃ។ មិនយូរប៉ុន្មាន សិស្សដទៃទៀតក៏ចាប់ផ្តើមរំលឹកគ្នាទៅវិញទៅមក។ ការសង្កេតឃើញតែមួយដង បានប្រែក្លាយទៅជាទម្លាប់រួមគ្នាមួយ។
ការបង្កើតការផ្លាស់ប្តូរ មិនមែនតែងតែមានន័យថា ត្រូវចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការដ៏ធំដុំនោះទេ។ វាអាចមានន័យត្រឹមតែការមើលឃើញពីតម្រូវការ ការជ្រើសរើសដំណោះស្រាយជាក់ស្តែង ការសួរនាំមនុស្សដែលត្រឹមត្រូវ និងការបន្តធ្វើដោយភាពអត់ធ្មត់។
សិស្សានុសិស្សមានឥទ្ធិពលពិសេស ព្រោះការរៀនសូត្រធ្វើដំណើរទៅមុខជានិច្ច។ គំនិតដែលបានពិភាក្សានៅក្នុងថ្នាក់ អាចទៅដល់ផ្ទះ។ ទម្លាប់ដែលបានអនុវត្តនៅផ្ទះ អាចរីករាលដាលទៅដល់សាច់ញាតិ និងអ្នកជិតខាង។ យុវជនឬកុមារ ក៏តែងតែចោទជាសំណួរដែលមនុស្សធំប្រហែលជាបានឈប់សួរទៅហើយដែរ ដូចជា៖ ហេតុអ្វីបានជាយើងប្រើប្រាស់របស់នេះ? តើវានឹងទៅណា? តើយើងអាចធ្វើវាឱ្យល្អជាងនេះបានដែរឬទេ?
ការជះឥទ្ធិពលលើអ្នកដទៃ ត្រូវធ្វើឡើងដោយការផ្តល់តម្លៃ និងការគោរព។អ្នកការពារបៃតងមិនធ្វើឱ្យមិត្តភក្តិរួមថ្នាក់អាប់អោនមុខមាត់ ឬធ្វើសកម្មភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតនោះឡើយ។ ការដឹកនាំល្អ គឺការស្តាប់ ការពន្យល់ និងការធ្វើឱ្យការចូលរួមមានភាពងាយស្រួល។ វាអបអរសាទរនូវភាពរីកចម្រើន ជំនួសឱ្យការស្វែងរកអ្នកខុសមកបន្ទោស។
មិនមែនគ្រប់គំនិតទាំងអស់សុទ្ធតែទទួលបានជោគជ័យភ្លាមៗនោះទេ។ កូនឈើមួយដើមអាចនឹងងាប់ ការសម្អាតបរិស្ថានអាចនឹងត្រូវការផែនការល្អជាងនេះ ឬមិត្តភក្តិអាចនឹងបាត់បង់ការចាប់អារម្មណ៍។ ទាំងនេះគឺជាមេរៀន មិនមែនជាព័ស្តុតាងដែលថា កម្លាំងប្រឹងប្រែងគ្មានប្រយោជន៍នោះទេ។ សូមសួរបញ្ជាក់ថា តើមានអ្វីកើតឡើង កែលម្អផែនការ រួចសាកល្បងម្តងទៀត។
សិស្សម្នាក់ មិនត្រូវបានរំពឹងថានឹងត្រូវធ្វើការតែម្នាក់ឯងនោះឡើយ។ កម្លាំងពិតប្រាកដរបស់មនុស្សម្នាក់ គឺសមត្ថភាពក្នុងការចាប់ផ្តើមបង្កើតទំនាក់ទំនង។ សំណួរមួយ អាចប្រមូលផ្តុំគ្រូបង្រៀន មិត្តភក្តិ សមាជិកគ្រួសារ និងអ្នកជួយនៅក្នុងមូលដ្ឋានឱ្យមកជុំគ្នាបាន។
អាយុរបស់អ្នក មិនបានធ្វើឱ្យការយកចិត្តទុកដាក់របស់អ្នកក្លាយជារឿងគ្មានន័យនោះឡើយ។ ទម្លាប់ដែលអ្នកបង្កើតនៅពេលនេះ អាចនឹងតម្រង់ទិសជម្រើសជីវិតរាប់សិបឆ្នាំទៅមុខ។ សេចក្តីក្លាហានដែលអ្នកបង្ហាញ អាចនឹងផ្តល់ភាពជឿជាក់ឱ្យសិស្សម្នាក់ទៀត ហ៊ានបង្ហាញការយកចិត្តទុកដាក់ដោយបើកចំហដូចគ្នា។
អ្នកមិនចាំបាច់ល្បីឈ្មោះ ទើបអាចបង្កើតការផ្លាស់ប្តូរបាននោះទេ។ ប្រសិនបើទីកន្លែងមួយស្អាតជាងមុន ដើមឈើមួយដើមទទួលបានការថែទាំជាប់លាប់ ឬមិត្តភក្តិម្នាក់ចាប់ផ្តើមគិតគូរខុសពីមុនដោយសារតែរូបអ្នក នោះការផ្លាស់ប្តូរបានកើតឡើងពិតប្រាកដរួចទៅហើយ។
សូមកត់ត្រាសាមញ្ញៗអំពីអ្វីដែលអ្នកបានសាកល្បងធ្វើ។ កត់ចំណាំពីអ្វីដែលបានផល អ្វីដែលមិនបានផល និងនរណាខ្លះបានជួយ។ ការធ្វើបែបនេះ ប្រែក្លាយសកម្មភាពឱ្យទៅជាការរៀនសូត្រ និងធ្វើឱ្យសិស្សម្នាក់ទៀតកាន់តែងាយស្រួលក្នុងការបន្តកិច្ចការនេះ។ ភាពជាអ្នកដឹកនាំ គឺរឹងមាំបំផុតនៅពេលដែលកិច្ចការល្អៗមិនចាំបាច់ពឹងផ្អែកលើមនុស្សម្នាក់ជារៀងរហូត។
អ្វីដែលសំខាន់បំផុត សូមបណ្តោយឱ្យកិច្ចការនេះនាំមកនូវក្តីរីករាយ។ មិត្តភាព ការច្នៃប្រឌិត និងការបម្រើសង្គម អាចប្រែក្លាយសកម្មភាពបរិស្ថាន ឱ្យទៅជាអ្វីដែលសិស្សានុសិស្សទន្ទឹងរង់ចាំ។ សេចក្តីសង្ឃឹមរីករាលដាលបានកាន់តែងាយស្រួល នៅពេលដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាអាចទួលអារម្មណ៍ដឹងពីវា។
ទស្សនៈតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនា
អំពើល្អតូចមួយ អាចបង្កើតជាលក្ខខណ្ឌ សម្រាប់អំពើល្អជាច្រើនទៀតនៅពេលក្រោយ។ ក្នុងការបដិបត្តិធម៌ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា តែងតែប្រៀបប្រដូចការអនុវត្តជាប់លាប់ ទៅនឹងដំណក់ទឹកដែលបំពេញថ្លាង។ យើងមិនគួរ មើលងាយអំពើល្អ គ្រាន់តែដោយសារតែវាចាប់ផ្តើមពីចំណុចតូចតាចនោះឡើយ។
ការពិចារណាសម្រាប់ថ្ងៃនេះ
តើគំនិតដែលមានប្រយោជន៍អ្វីខ្លះ ដែលខ្ញុំអាចចាប់ផ្តើមធ្វើនៅឯសាលារៀន ឬនៅផ្ទះ?
សកម្មភាពសម្រាប់ថ្ងៃនេះ
សរសេរគំនិតកែលម្អសាមញ្ញមួយ រួចចែករំលែកជាមួយគ្រូបង្រៀន ឪពុកម្តាយ ឬមិត្តភក្តិ ដែលអាចជួយអ្នកធ្វើវាបាន។
ការប្តេជ្ញាចិត្តសម្រាប់ថ្ងៃនេះ
ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំនឹងជឿជាក់លើតម្លៃនៃការចាប់ផ្តើមល្អមួយ ហើយប្រើប្រាស់ឥទ្ធិពលរបស់ខ្ញុំដោយសេចក្តីសប្បុរស។
«នៅពេលយើងការពារធម្មជាតិ គឺយើងកំពុងការពារសព្វសត្វទាំងអស់—រួមទាំងខ្លួនយើងផងដែរ»។
Editorial 23
One Student Can Make a Difference
Opening Thought
“One student may be one voice, but one voice can awaken many hearts.”
Editorial
A student notices that classmates often leave a tap running. Instead of scolding them, she makes a small, friendly sign: “Every drop has a journey—please turn me off.” She asks permission to place it near the sink. Soon, students begin reminding one another. One observation becomes a shared habit.
Making a difference does not always mean starting a large campaign. It can mean seeing a need, choosing a practical response, asking the right people, and continuing with patience.
Students have special influence because learning travels. An idea discussed in class can reach a home. A habit practiced at home can reach relatives and neighbors. Young people also ask questions that adults may have stopped asking: Why do we use this? Where does it go? Could we do it better?
Influence should remain respectful. A green guardian does not embarrass classmates or act without permission. Good leadership listens, explains, and makes participation easy. It celebrates progress instead of searching for someone to blame.
Not every idea will succeed immediately. A seedling may fail, a cleanup may need better planning, or friends may lose interest. These are lessons, not proof that effort is useless. Ask what happened, improve the plan, and try again.
One student is not expected to work alone. The true strength of one person is the ability to begin connection. A question can bring together a teacher, friends, family members, and local helpers.
Your age does not make your care insignificant. The habits you form now may guide decades of choices. The courage you show may give another student permission to care openly.
You do not need fame to make a difference. If one place becomes cleaner, one tree receives steady care, or one friend begins thinking differently because of you, change is already real.
Keep a simple record of what you try. Note what worked, what did not, and who helped. This turns action into learning and makes it easier for another student to continue. Leadership is strongest when the good work does not depend forever on one person.
Most importantly, allow the work to bring joy. Friendship, creativity, and service can make environmental action something students look forward to. Hope spreads more easily when people can feel it.
Buddhist Reflection
A small wholesome action can create conditions for further wholesome actions. Buddhist teaching often compares steady practice to drops filling a vessel. We should not dismiss goodness because it begins small.
Today’s Reflection
What helpful idea could I respectfully begin at school or at home?
Today’s Action
Write one simple improvement and share it politely with a teacher, parent, or friend who can help you do it safely.
Today’s Pledge
Today I will trust the value of one good beginning and use my influence kindly.
When we protect nature, we protect all beings—including ourselves.
