Mr1987

18/06/2026

បច្ច័យ១
[ប៉័ច-ចៃ] (បា. បច្ចយ; សំ. ប្រត្យយ)
ន. ហេតុជាទីអាស្រ័យតគ្នា; ទំនង, លំអាន; ហេតុដែលនាំឱ្យផលប្រព្រឹត្តទៅ។

បច្ច័យ២
[ប៉័ច-ចៃ]
ន. គ្រឿងអាស្រ័យសម្រាប់បព្វជិត។ (ម.ព. ចតុប្បច្ច័យ)។

បច្ច័យ៣
[ប៉័ច-ចៃ]
ន. (ព.វ.) អក្សរដែលចុះផ្សំខាងចុងធាតុ (កិរិយាសព្ទ) នៃភាសាបាលីឬសំស្ក្រឹត, ដូចជា នាយក, មកពី នី "នាំ, ដឹកនាំ"និងណ្វុ-បច្ច័យ ផ្លាស់ជា អក៑ ផ្សំជា នាយក ន. "អ្នកនាំ, អ្នកដឹកនាំ"; ស្ត្រីជា នាយិកា ដោយបញ្ចូល ឥ (អាគម)និងអា-បច្ច័យ មកផ្សំផង (សម្រាប់ឥត្ថីលិង្គ)។
ប្រភព៖​ វចនានុក្រម​

03/06/2026

ស្នងការ
[ស្នង-កា]
ន. មន្ត្រីទទួលភារៈត្រួតត្រារបៀបរៀបរយនិងសន្តិសុខក្នុងទីក្រុងឬក្នុងខេត្តជាដើម, សមាជិកនៃគណៈកម្មការដែលទទួលមុខងារជាអ្នកចាត់ការផ្សេងៗជាតំណាងសមាគមណាមួយ : ទទួលបង្គាប់ពីលោកស្នងការ, ស្នងការនគរបាលខេត្ត; គួរចាត់ស្នងការពីររូបឱ្យទៅប្រស្រ័យទាក់ទងពីរឿងនោះ, ស្នងការគណនី។

19/02/2026

12/02/2026

11/02/2026

ហហ្មុក
[ហ-ម៉ុក] (ស.)
ន. ឈ្មោះម្ហូបមួយប្រភេទធ្វើដោយត្រីស្រស់ ផ្សំគ្រឿងមានកាពិបុកនិងខ្ទិះដូងជាដើម ខ្ចប់ចំហុយ : ហហ្មុកត្រីរ៉ស់, ហហ្មុកត្រីអណ្ដែងដាក់ស្លឹកញ។ (គួរកុំច្រឡំហៅអាម៉ុកព្រោះជាសម្ដីពុំគួរសោះឡើយ)។

08/02/2026

«បរិយាបន្ន»គឺជាពាក្យដែលគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងវិស័យសង្គមកិច្ច សេដ្ឋកិច្ច និងអប់រំ។ ក្នុងន័យសាមញ្ញ វាមានន័យថា «ការរួមបញ្ចូល» ឬ «ការមិនទុកនរណាម្នាក់ចោល»។

ខាងក្រោមនេះគឺជាការពន្យល់លម្អិតទៅតាមបរិបទនីមួយៗ៖

១. និយមន័យទូទៅ

បរិយាបន្ន សំដៅលើការបង្កលក្ខណៈងាយស្រួល ឬការផ្តល់ឱកាសឱ្យបុគ្គលគ្រប់រូប ទោះមានស្ថានភាពបែបណាក៏ដោយ (ដូចជា អ្នកក្រីក្រ អ្នកមានពិការភាព ស្ត្រី កុមារ ឬជនជាតិភាគតិច) អាចចូលរួមក្នុងសកម្មភាពសង្គម និងទទួលបានផលប្រយោជន៍ស្មើៗគ្នា ដោយគ្មានការរើសអើង។

២. បរិយាបន្នតាមវិស័យសំខាន់ៗ

ដើម្បីឱ្យកាន់តែច្បាស់ យើងអាចមើលលើឧទាហរណ៍ក្នុងវិស័យមួយចំនួន៖
- បរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុ៖ ការធ្វើឱ្យប្រជាជនគ្រប់រូប ជាពិសេសអ្នកនៅតំបន់ដាច់ស្រយាល អាចប្រើប្រាស់សេវាកម្មធនាគារ ការសន្សំ ឬការខ្ចីប្រាក់បានដោយងាយស្រួល និងមានសុវត្ថិភាព។
- បរិយាបន្នអប់រំ៖ ការទទួលយកកុមារគ្រប់រូបឱ្យចូលរៀនក្នុងសាលាជាមួយគ្នា ទោះបីជាកុមារនោះមានពិការភាព ឬមានជីវភាពខុសគ្នាយ៉ាងណាក៏ដោយ។
- បរិយាបន្នសង្គម៖ ការផ្តល់សិទ្ធិអំណាច និងសម្លេងទៅកាន់ក្រុមមនុស្សដែលងាយរងគ្រោះ ដើម្បីឱ្យពួកគេមានសិទ្ធិសម្រេចចិត្តក្នុងរឿងសហគមន៍ ឬប្រទេសជាតិ។

៣. ហេតុអ្វីបានជាបរិយាបន្នមានសារៈសំខាន់?

«បរិយាបន្ន គឺជាសសរស្តម្ភនៃយុត្តិធម៌សង្គម។ កាលណាមានបរិយាបន្ន វានឹងកាត់បន្ថយគម្លាតរវាងអ្នកមាននិងអ្នកក្រ និងបង្កើនសាមគ្គីភាពក្នុងសង្គម។»

*សន្និដ្ឋាន បរិយាបន្ន គឺការធានាថា «គ្រប់គ្នាមានចំណែក គ្រប់គ្នាមានឱកាស និងគ្រប់គ្នាត្រូវបានគេទទួលស្គាល់» នៅក្នុងសង្គម។

07/02/2026

«អភិក្រម» គឺជាពាក្យបច្ចេកទេសដែលគេនិយមប្រើប្រាស់បំផុតក្នុងវិស័យរដ្ឋបាល ការដឹកនាំ និងការអប់រំ។ ដើម្បីយល់ឱ្យបានស៊ីជម្រៅ យើងអាចបកស្រាយតាមន័យផ្សេងៗដូចខាងក្រោម៖

១. និយមន័យតាមន័យចំ

តាមវចនានុក្រម និងការប្រើប្រាស់ទូទៅ អភិក្រម (Approach) មានន័យថា៖
• វិធីសាស្ត្រនៃការចូលទៅដោះស្រាយបញ្ហា៖ របៀប ឬមធ្យោបាយដែលយើងជ្រើសរើសដើម្បីសម្រេចការងារអ្វីមួយ។
• មុំនៃការមើល៖ របៀបដែលយើងយល់ឃើញ និងវិនិច្ឆ័យលើរឿងរ៉ាវអ្វីមួយ ដើម្បីចាត់វិធានការឱ្យចំគោលដៅ។

២. អភិក្រមក្នុងបរិបទនៃការដឹកនាំរដ្ឋ (អភិក្រមទាំង ៥)

នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ពាក្យនេះត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងច្បាស់តាមរយៈ «អភិក្រមទាំង ៥» របស់សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ដែលជាមធ្យោបាយសម្រាប់មន្ត្រីរាជការក្នុងការអនុវត្តការងារ និងកែលម្អខ្លួន៖
1 #ឆ្លុះកញ្ចក់៖ ការពិនិត្យមើលចំណុចខ្វះខាតរបស់ខ្លួនឯង។
2 #ងូតទឹក៖ ការសម្អាតចំណុចមិនល្អ ឬកំហុសឆ្គងដែលបានរកឃើញ។
3 #ដុសក្អែល៖ ការកែទម្រង់ និងកែលម្អចំណុចអវិជ្ជមានឱ្យអស់។
4 #ព្យាបាល៖ ការដាក់វិន័យ ឬវិធានការកែប្រែចំពោះកំហុសដែលមិនអាចជួសជុលបានដោយគ្រាន់តែលាងសម្អាត។
5 #វះកាត់៖ គឺជាវិធានការចុងក្រោយ គឺការដកតំណែង ឬអនុវត្តច្បាប់ចំពោះបុគ្គលដែលបង្កផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សង្គមជាតិ។

៣. អភិក្រមក្នុងវិស័យអប់រំ និងការងារ

ក្នុងនាមជាអ្នកធ្វើការ ឬសិស្សនិស្សិត យើងតែងតែឮពាក្យថា «អភិក្រមនៃការរៀន» ឬ «អភិក្រមនៃការធ្វើការ»៖
• អភិក្រមដែលយកសិស្សជាមជ្ឈមណ្ឌល (Student-Centered Approach): គឺជាវិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលផ្ដោតលើតម្រូវការ និងការចូលរួមរបស់សិស្សជាធំ។
• អភិក្រមដោះស្រាយបញ្ហា (Problem-Solving Approach): ការជ្រើសរើសមធ្យោបាយដែលផ្ដោតលើការរកឫសគល់នៃបញ្ហា ជាជាងការមើលតែសំបកក្រៅ។

៤. ហេតុអ្វីបានជាយើងត្រូវមានអភិក្រម?

ការមានអភិក្រមត្រឹមត្រូវ ប្រៀបដូចជាការមាន «ផែនទី» ឬ «ត្រីវិស័យ» ដូច្នោះដែរ៖
• ជួយឱ្យយើងធ្វើការមានសណ្ដាប់ធ្នាប់។
• ជួយឱ្យយើងមើលឃើញបញ្ហាបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។
• បង្កើនប្រសិទ្ធភាពក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិផ្សេងៗ។

សង្ខេបន័យ «អភិក្រម» គឺជារបៀបដែលយើងជ្រើសរើសដើម្បីចូលទៅជិត ឬចាត់ការលើអ្វីមួយដោយប្រើវិចារណញាណ និងបច្ចេកទេសត្រឹមត្រូវ។