28/07/2026
Юстицияминистрлиги тарабынан Кыргыз Республикасынын Адвокатурасынын этика боюнча комиссиясынын ишине талдоо жүргүзүлдү
Министрлик тарабынан КР Адвокатурасы менен биргеликте № 126 буйрукту ишке ашыруунун алкагында этика боюнча комиссиянын ишмердүүлүгүнө жана адвокаттарга карата тартип өндүрүшүнүн аракеттеги тартибине талдоо жүргүзүлгөн. Бул иш үчүн жарандардын, мамлекеттик органдардын жана КР Жогорку Кеңешинин депутаттарынын адвокаттардын аракеттерине даттанууларды кароонун натыйжалуулугу маселелери боюнча кайрылуулары негиз болду.
Талдоонун жыйынтыгы тартиптик өндүрүштү андан ары өркүндөтүү зарылдыгын көрсөттү. Айрым кайрылууларды кароого бирдей мамиленин жоктугу, бир катар жол-жоболордун жетиштүү регламенттелбегендиги, айрым жоболорду бирдей эмес колдонуу, ошондой эле баяндалган жүйөлөргө ар тараптуу баа бербестен формалдуу негиздер боюнча кайрылууларды кароону акырына чыгарган учурлары аныкталган.
Мындан тышкары, иш кагаздарын жүргүзүүдө жана архивдик материалдарды калыптандырууда айрым кемчиликтер аныкталган. Ошондой эле Мыйзамдын 5-беренесинин 81-пунктунда бекитилген иштерди толук жана объективдүү кароо үчүн зарыл болгон маалыматтарды жана документтерди талап кылуу боюнча ыйгарым укуктарды кыйла активдүү пайдалануу зарылдыгы белгиленди.
Министрлик Адвокаттык иштин көз карандысыздыгынын маанилүү кепилдиги катары Адвокатуранын кесиптик өз алдынча башкаруу системасында этика боюнча Комиссияны сактоо зарылдыгы жөнүндө позицияны карманат. Ошону менен бирге комиссиянын натыйжалуу иши ачык-айкын жол-жоболорду, бир түрдүү тажрыйбаны, тийиштүү иш кагаздарын жүргүзүүнү жана ар бир кайрылууну объективдүү кароону талап кылат.
Талдоонун натыйжаларын эске алуу менен Министрлик адвокатура менен бирдикте комиссиянын ишинин методологиясын өркүндөтүү, тартиптик жол-жоболорду тактоо жана кайрылууларды кароонун бирдиктүү ыкмаларын түзүү боюнча чараларды көрүүнү максатка ылайыктуу деп эсептейт. Арыз ээлеринин далилдерин текшерүүнүн толуктугуна, кабыл алынган чечимдердин негиздүүлүгүнө жана тартип өндүрүшүнүн материалдарын талаптагыдай сактоого өзгөчө көңүл буруу зарыл.
Ошондой эле 2026-жылдын 1-январынан баштап тартиптик иштерди кароо тажрыйбасын кошумча изилдөөнү жүргүзүү сунушталууда. Бул түзүлгөн мамилелерди жалпылоого, чечүүнү талап кылган маселелерди аныктоого жана тиешелүү сунуштарды даярдоого мүмкүндүк берет.
Макулдашылган мамилелер иштелип чыкканга жана зарыл болгон уюштуруучулук чаралары көрүлгөнгө чейин Министрлик тарабынан этика боюнча Комиссиянын ишине өзүнүн өкүлдөрүнүн катышуусун убактылуу токтотуу чечими кабыл алынган. Бул чара калыптанган практиканы биргелешип баалоо жана кийинки кадамдарды аныктоо үчүн шарттарды түзүүгө багытталган.
Министрлик аныкталган маселелер Кыргыз Республикасынын Адвокатурасы тарабынан кесиптик өз алдынча башкаруу механизмдерин колдонуу менен жөнгө салынат деп эсептейт жана конструктивдүү өз ара аракеттенүүгө даярдыгын билдирет. Бир эле учурда адвокатура жөнүндө мыйзамдарды өркүндөтүү жана адвокаттардын тартип жоопкерчилиги боюнча иштер улантылат.
Эгерде түзүлгөн тажрыйба четтетилбесе, министрлик этика боюнча комиссиянын маселелерин министрликтин карамагына өткөрүп берүү менен мыйзамдарга өзгөртүүлөрдү киргизүү маселесин кошуу менен, алганда тартип өндүрүшүнүн колдонуудагы моделин өзгөртүү жөнүндө маселени карайт.
Биргелешкен иш кайрылууларды кароонун сапатын жогорулатууга, жарандардын жана адвокаттардын укуктарын коргоого, ошондой эле адвокатура институтуна коомдук ишенимди бекемдөөгө өбөлгө түзүшү керек.
___________________________________________________
Министерством юстиции проведен анализ деятельности Комиссии по этике Адвокатуры Кыргызской Республики
Министерством в рамках реализации приказа № 126 совместно с Адвокатурой КР проведен анализ деятельности Комиссии по этике и действующего порядка дисциплинарного производства в отношении адвокатов. Основанием для данной работы стали обращения граждан, государственных органов и депутатов Жогорку Кенеша КР по вопросам эффективности рассмотрения жалоб на действия адвокатов.
Результаты анализа показали необходимость дальнейшего совершенствования дисциплинарного производства. Выявлены отсутствие единообразных подходов к рассмотрению отдельных обращений, недостаточная регламентация ряда процедур, неоднозначное применение отдельных положений, а также случаи завершения рассмотрения обращений по формальным основаниям без всесторонней оценки изложенных доводов.
Кроме того, установлены отдельные недостатки в ведении делопроизводства и формировании архивных материалов. Отмечена также необходимость более активного использования полномочий по истребованию сведений и документов, необходимых для полного и объективного рассмотрения дел закрепленные в пункте 5 статьи 8.1 Закона.
Министерство придерживается позиции о необходимости сохранения Комиссии по этике в системе профессионального самоуправления адвокатуры как важной гарантии независимости адвокатской деятельности. Вместе с тем эффективная работа Комиссии требует прозрачных процедур, единообразной практики, надлежащего делопроизводства и объективного рассмотрения каждого обращения.
С учетом результатов анализа Министерство считает целесообразным совместно с Адвокатурой принять меры по совершенствованию методологии работы Комиссии, уточнению дисциплинарных процедур и формированию единых подходов к рассмотрению обращений. Особое внимание необходимо уделить полноте проверки доводов заявителей, обоснованности принимаемых решений и надлежащему хранению материалов дисциплинарных производств.
Также предлагается провести дополнительное изучение практики рассмотрения дисциплинарных дел начиная с 1 января 2026 года. Это позволит обобщить сложившиеся подходы, выявить вопросы, требующие разрешения, и подготовить соответствующие рекомендации.
До выработки согласованных подходов и принятия необходимых организационных мер Министерством принято решение временно приостановить участие своих представителей в работе Комиссии по этике. Данная мера направлена на создание условий для совместной оценки сложившейся практики и определения дальнейших шагов.
Министерство рассчитывает, что выявленные вопросы будут урегулированы Адвокатурой Кыргызской Республики с использованием механизмов профессионального самоуправления, и выражает готовность к конструктивному взаимодействию. Одновременно будет продолжена работа по совершенствованию законодательства об адвокатуре и дисциплинарной ответственности адвокатов.
В случае не устранения сложившейся практики Министерство рассмотрит вопрос об изменении действующей модели дисциплинарного производства, включая вопрос внесения изменений в законодательства с передачей вопросов Комиссии по этике в ведение Министерства.
Совместная работа должна способствовать повышению качества рассмотрения обращений, защите прав граждан и адвокатов, а также укреплению общественного доверия к институту адвокатуры.
