08/09/2026
Heiðskírt Ísland séð með ólíkum augum úr geimnum
Það er víðast hvar heiðskírt yfir Íslandi í dag og landið sést því óvenju vel á þessum fallegu gervitunglamyndum.
Í dag, 8. september, er Alþjóðadagur læsis. Af því tilefni er tilvalið að beina sjónum að vísindalæsi. Það felst meðal annars í því að geta lesið úr myndum og gögnum, skilið hvernig upplýsingarnar verða til og hvað hægt er að álykta af þeim.
Myndirnar þrjár sýna veðurlagið við Ísland með ólíkum mælitækjum og myndvörpum.
1. MODIS True Color, kl. 12:05
Aðalmyndin er tekin með MODIS-mælitæki á pólbrautargervitungli. Hún er sett saman úr mælingum á sýnilegu ljósi og litirnir líkjast því sem mannsaugað sæi úr geimnum. Stór hluti Íslands sést greinilega milli skýjabakkanna og hluti Grænlands er efst til vinstri. Grái flöturinn neðst til hægri er utan þeirrar myndar sem náðist í yfirferðinni.
2. FCI, kl. 13:20
FCI-myndin sameinar mælingar á sýnilegu ljósi, nærinnrauðu ljósi og varmageislun. Litirnir eru því ekki náttúrulegir, heldur valdir til að draga betur fram land, haf og ský. Myndin sýnir jafnframt stærra svæði umhverfis Ísland og hvernig landið liggur milli skýjabakkanna.
3. SEVIRI, innrauð mynd, kl. 13:45
Á innrauðu SEVIRI-myndinni hafa úrkomumælingar veðursjár og upplýsingar um eldingar verið lagðar yfir gervitunglamyndina. Rauðir hringir sýna eldingar síðustu 30 mínúturnar og gulir hringir eldingar 30 til 60 mínútum fyrr. Engar eldingar sjást við Ísland.
Sama landið og sama veðrið birtast þannig á þrjá ólíka vegu. Myndirnar eru fallegar á að líta en sýna líka hvers vegna vísindalæsi skiptir máli. Til að lesa rétt úr þeim þurfum við að vita hvernig þær urðu til, hvað litirnir tákna og hvaða upplýsingar hvert mælitæki gefur.
