14/05/2026
Fasteignaskattur í Bolungarvík
Við höfum fengið margar fyrirspurnir um fasteignaskattinn í Bolungarvík. Afhverju hefur hann hækkað svona mikið á undanförnum árum og hvað höfum við í MMM gert. Skoðum aðeins betur hvað fasteignaskattur er og hvaða lög og reglur gilda um hann: Í 3. gr. laga um tekjustofna sveitarfélaga nr. 430/1995 stendur: „Leggja skal árlega fasteignaskatt á allar fasteignir sem metnar eru í fasteignamati 31. desember á næstliðnu ári samkvæmt fasteignaskrá. Stofn til álagningar fasteignaskatts á allar fasteignir skal vera fasteignamat þeirra.“ Húsnæðis-, mannvirkja- og skipulagsstofnun (HMS) sér um fasteignamat húsa á öllu landinu. Fasteignamat er verðmat á virði húss og lóðar. Forsendur þess eru meðal annars flatarmál, aldur og ástand, staðsetning og tölfræðileg gögn um kaupsamninga á landinu. Fasteignamat er endurmetið á hverju ári og fá eigendur tilkynningu í júní um áætlað fasteignamat fyrir næsta ár. Fasteignamat 2026 miðast því við verðlag fasteigna í febrúar 2025 og tekur gildi 31. desember 2025.
Í lögunum um tekjustofna sveitarfélaga segir einnig að: „Sveitarstjórn ákveður fyrir lok árs skatthlutfall næsta árs“. Tilgreint skatthlutfall skal vera:
• Allt að 0,5% af fasteignamati fyrir íbúðir og íbúðarhús ásamt lóðarréttindum, erfðafestulönd í dreifbýli og jarðeignir, útihús og mannvirki á bújörðum sem tengd eru landbúnaði, öll hlunnindi og sumarbústaðir ásamt lóðarréttindum.
• 1,32% af fasteignamati ásamt lóðarréttindum fyrir sjúkrastofnanir, skóla, heimavistir, leikskóla, íþróttahús og bókasöfn.
• Allt að 1,32% af fasteignamati, ásamt lóðarréttindum fyrir allar aðrar fasteignir, svo sem iðnaðar-, skrifstofu- og verslunarhúsnæði, fiskeldismannvirki, veiðihús og mannvirki sem nýtt eru fyrir ferðaþjónustu.
Þar kemur einnig fram að sveitarstjórn er heimilt að hækka fasteignaskatta um allt að 25% hundraðshluta þá liði sem falla undir fyrsta og þriðja punktinn hér að ofan. Sé sú heimild nýtt verður hámarksálagning fasteignaskatts fyrir fyrsta punktinn 0,625% af fasteignamati og er það sú álagning sem notast var við í Bolungarvík til ársins 2024 þegar við í MMM lækkuðum þá prósentutölu niður í 0,5% af fasteignamati.
Þróun fasteignamats
Á myndinni hér að neðan sjáum við þróun fasteignamats á mínu íbúðarhúsnæði frá árinu 2019 til ársins 2026. Húsið er 111 fermetra raðhús með 30 fermetra bílskúr fyrir þá sem vilja glöggva sig á því. Árið 2019 er fasteignamatið 13,9 milljónir en stendur nú í 39,5 milljónum. Þessi hækkun á fasteignamati nemur 184,1% milli áranna 2019 og 2026. Hefðum við í MMM ekki gripið inn í árið 2024 og lækkað fasteignaálögur á íbúðarhúsnæði hefði fasteignaskatturinn á sömu eign hækkað um 246,8% á sama tímabili.
Það kemur einnig fram í 4 gr. laga um tekjustofna sveitarfélaga að: „Sveitarstjórn ákveður fjölda gjalddaga fasteignaskatts fyrir upphaf árs en heimilt er sveitarstjórn að ákveða að skatturinn greiðist allur á einum gjalddaga ef álagning er undir tiltekinni fjárhæð.“ Hér í Bolungarvík eru gjalddagarnir 10 en engir gjalddagar fasteignaskatts eru í janúar og í desember.
Þróun fasteignagjaldanna
Á myndinni hér að neðan sjáum við þróun hluta fasteignagjaldanna, fasteignaskatts, vatnsskatts og holræsagjalds fyrir sömu eign og sama tímabil og rætt var um áðan. Á myndina vantar sorpgjald, sorpeyðingargjald og lóðarleigu. Lóðarleigan hækkaði um 167% og fór úr 14.420 kr. í 38.500 kr. á tímabilinu, sorpgjaldið hækkaði um 58,8% og fór úr 27.950 kr. í 44.409 kr. og sorpeyðingargjaldið hækkaði um 36,16% og fór úr 25.750 kr. í 35.060 kr. Þessar tölur eru allar sýndar sem heildartölur fyrir árið áður en þeim er deilt niður á 10 gjalddaga.
Á myndinni sést skýr sú breyting sem verður á álagningu fasteignaskatts árið 2024 þegar álagningin fer úr 0,625% í 0,5% sem er sú sama og hún er enn. Álagning vatnsskatts breytist árið 2021 þegar álagningin er lækkuð úr 0,40% í 0,30%. Árið 2022, áður en MMM tekur við meirihlutanum, er álagningin hækkuð úr 0,30% í 0,35% þar sem hún er ennþá. Álagning holræsagjalds breytist tvisvar á tímabilinu. Annarsvegar árið 2023 þegar það fer úr 0,275% í 0,2% og hinsvegar árið 2026 þegar það er lækkað enn frekar úr 0,2% í 0,14%.
Þegar öll fasteignagjöldin eru reiknuð saman á tímabilinu 2019 – 2026 fyrir sama húsnæði og nýtt er í dæmið hér að ofan sést að fasteignagjöld hafa hækkað um 116,68% (úr 234.920 kr. árið 2019 í 509.019 kr. árið 2026) á meðan fasteignamatið hefur hækkað á sama tíma um 184,17%. Prósenta fasteignaskattsálagningar hefur einnig verið lækkuð úr 0,625% í 0,5% sem skilar sér í enn minni álögum á íbúa heldur en hefði orðið. Sér það hver sá sem vill það sjá að með því að setja X við K setjum við bæði íbúa Bolungarvíkur og ábyrga meðferð fjármuna sveitarfélagsins í forgang.
Magnús Ingi Jónsson, forseti bæjarstjórnar