Tehran, sometimes spelled Teheran, is the capital of Iran and Tehran Province. With an estimated population of 8,429,807; (7,711,230 - in 2,267,892 families - as of the 2006 census) it is also Iran's largest urban area and city, the largest city in Western Asia, and the 19th largest city globally. In the 20th century, Tehran was subject to mass-migration of people from all around Iran. The city is
home to many historic mosques, churches, synagogues and Zoroastrian fire temples. Contemporary Tehran is a modern city featuring many structures, of which the Azadi (Freedom) Tower and the Milad Tower have come to be symbols of Tehran itself. In 2008 Tehran was the least expensive capital in the world and the second-least expensive city globally based on the cost-of-living index. However, prices have risen dramatically in the past few years because of high inflation, world sanctions, and government economic policy. Globally it stands 19th by city population, 56th by the size of its GDP and 29th by the population of its metropolitan area. Throughout Iran's history, the capital city has been relocated many times, with Tehran being the 32nd national capital of Iran. Persian is the city's native tongue, with roughly 98% of the population able to speak and understand it. The majority of people in Tehran identify themselves as Persians. In pre-Islamic and early Islamic times, Tehran was called Ray (which in the Avesta occurs in the form of Ragha).
تِهْرانْ ( آوا راهنما·اطلاعات) بزرگترین شهر و پایتخت ایران است. این شهر همچنین مرکز استان تهران و شهرستان تهران است. جمعیّت آن ۸،۴۲۹،۸۰۷ نفر است[۱] و هجدهمین شهر پرجمعیّت جهان به شمار میآید.[۱۰] مساحت این شهر ۷۳۰ کیلومتر مربّع است که به همراه توابع خود (استان تهران)، جمعیّتی برابر ۱۳،۴۲۲،۳۶۶ نفر و مساحتی برابر ۱۸،۸۱۴ کیلومتر مربّع دارد.[۱۱][۲] این شهر یکی از بزرگترین شهرهای جنوب غربی آسیا و بیست و هفتمین شهر بزرگ دنیا است.[۱۲] شهر تهران، در شمال کشور ایران و جنوب دامنهٔ رشته کوه البرز واقع شدهاست. این شهر دارای یک شبکهٔ متراکم بزرگراهی و چهار خط فعّال مترو است که فقط در بهار سال ۱۳۹۰، ۱۲۹ میلیون مسافر را جابهجا کردهاند.[۱۳] از دههٔ چهل تهران مرکز جذب مهاجران زیادی از سرتاسر ایران بودهاست.[۱۴] ساکنان اصلی تهران اقوام فارسی زبان بودند، البتّه هم اكنون این شهر دارای اقوام مختلفیاست و عمدهٔ زبان محاورهای در این شهر فارسی است. بیشتر مردم در این شهر زبان فارسی با لهجهٔ تهرانی دارند. دیگر اقوام ساکن تهران عبارتند از: گیلک، مازندرانی، ارمنی، عرب، آذربایجانی، کرد و لر.[۸] تراکم جمعیّت در تهران بین ده هزار و هفتصد تا بیش از یازده هزار نفر در هر کیلومتر مربّع برآورد میشود که بنابر آمار نخست شانزدهمین شهر پرتراکم جهان است.[۱۵][۱۶] شهر تهران در شمال ایران، در کوهپایههای جنوبی رشته کوه البرز در حدّ فاصل طول جغرافیایی ۵۱ درجه و ۲ دقیقهٔ شرقی تا ۵۱ درجه و ۳۶ دقیقهٔ شرقی، به طول تقریبی ۵۰ کیلومتر و عرض جغرافیایی ۳۵ درجه و ۳۴ دقیقهٔ شمالی تا ۳۵ درجه و ۵۰ دقیقهٔ شمالی به عرض تقریبی ۳۰ کیلومتر گسترده شدهاست. ارتفاع شهر در بلندترین نقاط شمال به ۲۰۰۰ متر و در جنوبیترین نقاط به ۱۰۵۰ متر از سطح دریا میرسد. تهران از شمال به نواحی کوهستانی و از جنوب به نواحی کویری منتهی شده در نتیجه در جنوب و شمال دارای آب و هوایی متفاوت است. نواحی شمالی از آب و هوای سرد و خشک و نواحی جنوبی از آب و هوای گرم و خشک برخوردارند.[۱۷]
ساختار اداری ایران در تهران متمرکز شدهاست.[۱۸] تهران به ۲۲ منطقه، ۱۳۴ ناحیه (شامل ری و تجریش)و ۳۷۰ محله تقسیم شدهاست.[۱۹] نماد شهر تهران برج آزادی است. برج میلاد نیز نماد دیگر آن به حساب میآید.[۲۰][۲۱] تهران میزبان نزدیک به نیمی از فعّالیّتهای صنعتی کشور است، کارخانجاتی در زمینهٔ تجهیزات خودرو، برق و الکترونیک، منسوجات، شکر، سیمان و مواد شیمیایی در این شهر واقع شدهاند، تهران همچنین بازار بزرگ فرش و محصولات مبلمان در سراسر کشور است. در جنوب حومهٔ تهران یک پالایشگاه نفت به نام پالایشگاه تهران وجود دارد. در تهران و حومه، اماکن تاریخی مذهبی نظیر مساجد، کلیساها، کنیسهها، و آتشکدههای زرتشتیان قرار گرفتهاست.[۸] در فهرست گرانترین پایتختهای دنیا در سال ۲۰۰۸ (میلادی)، تهران در پلّهٔ آخر قرار داشت. تهران همچنین در فهرست گرانترین شهرهای دنیا و بر مبنای شاخص هزینههای زندگی، در پلّهٔ یکی مانده به آخر جای دارد.[۲۲][۲۳][۲۴][۲۵] تهران از جهت تولید ناخالص داخلی رتبهٔ پنجاه و ششم و با لحاظ کردن جمعیّت منطقه شهری، رتبهٔ بیست و نهم را در بین شهرهای دنیا دارد.[۲۵]
