آدرس کانال تلگرام
بدین گونه تا شهر همدان رسید
بجایی که لشگر فرود آورید (شاهنامه فردوسی)
همدان یکی از شهرهای غربی و کوهستانی ایران و دوازدهمین شهر پرجمعیت ایران که در استان همدان و در دامنه رشته کوه الوند واقع شدهاست. همدان یکی از شهرهای تاریخی-فرهنگی و توریستی ایران به شمار میرود که هرودوت بنای آن را در سدهٔ هشتم پیش از میلاد در دوران
مادها بهدست دیاکو نخستین شاه ماد و به عنوان و آن را در زبان ایرانیان دوران مادها هگمتانه به معنی «جای گرد آمدگان» نامید.
این شهردر مرداد سال ۱۳۸۸ به عنوان یازدهمین کلانشهر ایران معرفی شده و هم اکنون
«مجموعه بزرگ شهری همدان» شامل شهرهای همدان، اسدآباد، بهار، لالجین، جورقان، صالح آباد و مریانج است
در سالهای ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۴ خورشیدی مهندس آلمانی کارل فریش (Karl Frisch) یکی از مدونترین نقشههای شهری را برای همدان طراحی کرد که از نوع نقشه های شعاعی محسوب می شود میدان مرکزی همدان(میدان امام) تنها یک خواهرخوانده در شهر کارلسروهه (به آلمانی: Karlsruhe) دارد. در این میدان ۶ خیابان اصلی بهطور موازی به میدان اصلی شهر وصل شدهاند
نام همدان؛ نخستین بار در 1100 سال پیش از میلاد، در كتیبه تیگلات پالسر اولین حاكم آشوری؛ به نام آمَدَنَ (به فتح همه حروف) یا آمادای ضبط شده است. و از آن زمان همواره با تلفظی تقریبا شبیه به تلفظ امروزی این نام به پایتخت امپراطوری ماد اطلاق گردیده است. هرودت مورخ یونانی نام همدان را اكباتان (Agbatana) ثبت كرده و بنای احداث شهر همدان را به دیااكو نخستین امپراتور ماد نسبت داده است.
و توسعه آثار دیااكو و هوخشتره، خود نیز ساختمان هایی در اكباتان احداث كردند.
باستانشناسان معتقدند همزمان با تاسیس سلسله ماد در اواسط قرن هفتم پیش از میلاد دین زرتشتی در سرزمین ماد رواج یافته است. در میان بقایای قلعه ومعبد های باستانی نوشی جان، در جنوب همدان، آتشگاهی کشف شده که میتوان آن را از قدیمیترین آتشکده های مادی دانست. در این محل همچنین کاسه ای مفرغی حاوی بیش از دویست شی نقره ای مربوط به750-550 پ.م. کشف گردیده است.
مورخین و باستان شناسان عقیده دارند كه خزانه حكام هخامنشی نیز در هگمتانه نگهداری می شد و كشف آثاری مانند الواح زرین و سیمین در این محل موید این نظریه است. با توجه به حفاری های متوالی كه در محله های شاه داراب و سرقلعه بند هگمتانه به عمل آمده و منجر به كشف آثار شهر باستانی مزبور شده، در اینکه كاخ حكمرانان هخامنشی در محل كنونی تپه هگمتانه بوده است، تردیدی نیست.
بنا بر تحقیق آنوبانینی در همدان مجموعا ده کتیبه هخامنشی کشف شده است که از میان آنها یک کتیبه از آن آریارمنه (645-590 پ.م.) یک کتیبه از ارشامه (پدر بزرگ داریوش)، دو کتیبه مربوط به داریوش بزرگ (521-485 پ.م.)، دو کتیبه خشایار شاه (485-465 پ.م.)، یک کتیبه داریوش دوم هخامنشی(423-404 پ.م.) و سه کتیبه مربوط به اردشیر دوم هخامنشی(404-359 پ.م.) است.
از این میان کتیبه های اردشیر دوم به جهت نام بردن از سه "بغ" بسیار مهم هستند. زیرا در یکی از آنها بر خلاف دیگر کتیبه های هخامنشی، علاوه بر اهورا مزدا از دو ایزد دیگر: "ناهید" و "مهر" نیز یاد شده و از آنها تقاضای یاری و پایندگی شده است.
همدان پایتخت تابستانی شاهان هخامنشی و اشکانی نیز بودهاست. نام هگمتانه به مرور زمان در دوران ساسانیان به اَهمتان/ آنادانا همدانا(همه دانا) و سپس به همدان دگرگون شدهاست
در زمان سلاطین صفوی شهر همدان از نعمت آبادانی بهرهمند بود. پس از انقراض صفویه و بروز هرج و مرج در سال 1138 هجری، همدان به تصرف احمد شاه، والی عثمانی، درآمد؛ ولی شش سال بعد به همت نادر شاه افشار از نیروهای مهاجم عثمانی باز پس گرفته شد.
استان همدان در دوره های قاجاریه و پهلوی نیز به عنوان یكی از مهم ترین مناطق ایران؛ همواره آباد و مستقل بوده و هم اكنون نیز یكی از قطب های مهم و با اهمیت ایران است.
همدان زادگاه مانی آورنده دین مانوی است؛ که در 215 یا 216 میلادی در همدان متولد شد و در سال 242 میلادی همزمان با روز تاجگذاری شاپور اول به طور رسمی دین خود را عرضه کرد.
در عهد ایلخانان این شهر تا حدی اهمیت سابق را باز یافت.در زمان وزارت خواجه رشیدالدین فضلالله همدانی این شهر از توجهات آن وزیر بهسازگر و دانشمند برخوردار شد، اما در دورههای تیموری و ترکان باز از تهاجمات برکنار نماند.
احمد پاشا عثمانی حکمران بغداد این شهر را به طرز وحشیانه ای تسخیر کرد.هشت سال بعد نادر شاه افشار همدان را از تصرف عثمانیها درآورد .در دورة زندیه همدان در دست امیران آن خاندان میگردید و ظهور طایفه قراگوزلوها در عرصه سپاهیگیری و صیانت در همدان از آثار همین دوره است.در دوران قاجاریه رونق تجارتی شهر طی عصر قاجاریه بر حسب موقعیت سیاسی و جغرافیایی آن تا حدی بازگشت.
گویش و زبان
گویش مردم شهر همدان، فارسی با لهجه همدانی است
شخصیتهای معروف
از شاعران، ادیبان و عالمان مشهور استان همدان میتوان به بزرگانی چون باباطاهر همدانی، عین القضات همدانی, میرزاده عشقی، ابن صلاح همدانی و از شخصیتهای معروف دوران معاصر می توان به احسان یارشاطر، مصطفی رحماندوست، دکتر محمد مفتح، ابوالحسن بنیصدر، شیرین عبادی و پرویز پرستویی اشاره کرد. بوعلی سینا از دانشمندان و نوابغ روزگار در سفري به همدان بيمار شد و به سال 428 درگذشت آرامگاه وي هم اکنون در شهر همدان قرار دارد.
آب و هوا
آب و هوای همدان سرد است و در فصل زمستان زمین پوشیده از برف میشود. تابستان همدان معتدل و زمستان طولانی و سرد و برفی است. همچنین کمترین دمای ثبت شده در شهر همدان ۴۳- درجهاست که در زمستان سال ۱۳۴۲ ثبت گردیده و از این حیث در ایران رکورد دار است
بلندترین نقطه شهرستان همدان در قله الوند با ارتفاع 3584 متر و پستترین نقطه آن زمینهای عمر آباد با ارتفاع 1600 متر است، که محل خروج رود قره چای میباشد. متوسط ارتفاع این شهرستان نیز از سطح دریا حدود 1820 متر است.