20/04/2023
Meghalaya Adok Organic state ongna jaku de.ani rangko dakeng on, game ge.e chagiparangna chemicals rangko jakalgija gipin chol jekai cultural, mechanical/physical ba uan dake biological control rangchi mi misi aro mesu samjak rangni jo.ong ba sabisi rang ko champengna gita iarangko dake jarikna didiani ko dakenga. Ia janap gimin control methods rangni gimin kandike k**ao se.e talatenga:
Cultural method:
1. Dingkario a.a ko ningtue gamani.
2. Apsan biap o mi misi ba mesu samjak rokom sa ko san geai gija gipin rokom ni mi misi ba mesu samjak rangko geani.
3. Field o jo.ong chagimin ba sabisi mangimin pang rang ko jadil gnang pikroke ba oroke uko name dake soe ba gope galani.
Mechanical/Physical method:
1. Mi misi ko nosto kagipa jo.ong rang ko field o nikon jakchi so.ote galani.
2. Trap ba jaga sa ni rang ko dakani.
Biological control : Janggi gnang gipa jonturangko jakkale mi misi nosto kagipa jo.ong rang aro mi misi ni sabisi rangko warachakna jakalani kon biological control ine agana. Iarang rokom gittam donga:
1. Predators: gipin jo.ongrangko cha.e janggi tanggipa
2. Parasitoid: gipin jo.ong rang ni bitchio bitchi pegipa
3. Pathogens: mikronchi nikna mangija gipa bacteria, virus, fungi aro protozoa rang.
Iarangni biding o reangipa 11th April, 2023 tariko Demdema C&RD Block ni Lower Wadagokgre song o Agriculture Technology Management Agency(ATMA) ni gita training cm farmers interaction programme ko ba ongatangaha aro biocontrol agents rangko ba sualangaha. Sualatgipa biocontrol agents rangni bimungrang:
1. Trichoderma (a.a gita batrorogipa sabisirang jekai jadil so.ani, jata ba bita soani aro japang sogropani ko namatna jakkala).
2. Metarhizium (a.a o donggipa jo.ongrang aro jongsurangna jakkala).
3. Pseudomonas fluorescens (mi birong ong.aniko champenggipa sabisi, bijak su.tota gita dakgipa sabisi, sigropgipa sabisi rangna jakala).