https://www.facebook.com/328164041312584/

Raigad Development Authority, Raigad (2026)

27/09/2026

दुर्गराज रायगडवर साकारण्यात आलेल्या देशातील पहिल्या ३६० अंशातील लाइट अँड साउंड शो ला ऑडिओ व्हिज्युअल क्षेत्रातील मानाचे SIIA २०२६ (SYSTEMS INTEGRATION INDIA AWARDS ) पारितोषिक मिळाले आहे.

२.५ लाख चौरस मीटरच्या परिसरात ३५० हून अधिक लाइट्स, लेझर प्रोजेक्शन आणि आकाशात झेपावणारे बीम्स सोबतच १०.२ चॅनेलची सराउंड साऊंड सिस्टीम तसेच १५ किलोमीटर लांब केबल्स आणि हाय-स्पीड फायबर ऑप्टिक्सचं जाळं यांच्या माध्यमातून ह्या संपूर्ण लाईट अँड साउंड शो ची निर्मिती झाली आहे.

रायगड विकास प्राधिकरणाच्या माध्यमातून साकारण्यात आलेला हा लाईट अँड साउंड शो शिवभक्तांसाठी लवकरच खुला होणार असून इतिहास, तंत्रज्ञान आणि अप्रतिम सादरीकरण यांची सांगड यानिमित्ताने दुर्गराज रायगडावर अनुभवायला मिळणार आहे.

28/06/2026

दुर्गराज रायगडावर महाराष्ट्र शासनाच्या नवीन अत्याधुनिक रोपवे उभारणीस पुरातत्व विभागाची मान्यता, सध्या आकारल्या जाणाऱ्या प्रतिव्यक्ती ३५० रुपयांऐवजी केवळ ५० ते १०० रुपयांत पर्यटकांना गडावर जाता येणार. याचबरोबर, संवर्धनाच्या कामांसाठी सध्याच्या रोपवेकडून आकारल्या जाणाऱ्या कोट्यवधी रुपयांची बचत होणार !

दुर्गराज रायगडावर सध्या कार्यरत असलेल्या खाजगी मालकीच्या रोपवे कडून प्रतिव्यक्ती ३२५ रुपये भाडे आकारले जाते. तसेच रायगड विकास प्राधिकरणास संवर्धन कामांकरिता गडावर न्यावयासाठी लागणाऱ्या सर्व प्रकारच्या साहित्यांना प्रतिकिलो ६.३ रुपये दर आकारणी केली जात असल्याने गडावरील कामांना सरासरीपेक्षा दुप्पट ते तिप्पट खर्च येत आहे.

यावर मार्ग काढण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाच्या मालकीचा अधिकृत व अत्याधुनिक रोपवे उभारण्यासाठी मंजुरी मिळावी याकरिता २०१८ पासून छत्रपती संभाजीराजे नामदार नितीनजी गडकरी यांच्या माध्यमातून दिल्ली येथील पुरातत्त्व विभागाकडे पाठपुरावा करीत होते. यानुसार नुकतीच पुरातत्व विभागाकडून नवीन शासकीय रोपवे उभारणीस मान्यता मिळालेली आहे.

या शासकीय रोपवे मध्ये प्रतिव्यक्ती कमाल १०० रुपये किंवा त्यापेक्षा कमी दर आकारणी केली जाईल. तसेच, संवर्धनाकरिता लागणाऱ्या साहित्याची वाहतूक नाममात्र दराने अथवा तत्कालीन परिस्थितीनुसार शक्य असल्यास नि:शुल्क स्वरुपात केली जाईल. यामुळे संवर्धन कार्यात येणाऱ्या वाहतूक खर्चामध्ये कोट्यवधी रुपयांची बचत होणार आहे.

नवीन रोपवे निर्मितीचा प्रकल्प आराखडा तयार करण्याचे काम सुरू असून इतर सर्व प्रशासकीय प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर लवकरच प्रत्यक्ष रोपवे उभारणीच्या कामास सुरुवात होईल.

- रायगड विकास प्राधिकरण

19/06/2026

इतिहासात हरवलेली हनुमानाची देवडी आणि रायगड विकास प्राधिकरणामार्फत पुराव्यांना धरून सुरू असणारे शास्त्रोक्त जतन-संवर्धन कार्य..

⁩

17/06/2026

रायगड विकास प्राधिकरण अंतर्गत दुर्गराज रायगडावर सुरू असलेल्या संवर्धन व विकास कामांबाबतची आढावा बैठक मंत्रालय येथे सांस्कृतिक कार्य मंत्री आशिषजी शेलार यांच्या अध्यक्षतेखाली संपन्न झाली. रायगड विकास प्राधिकरणाची स्थापना झाल्यापासून पहिल्यांदाच सांस्कृतिक कार्य मंत्रालयाने आढावा बैठकीचे आयोजन केले, याबद्दल मंत्री महोदयांचे मनःपूर्वक आभार व्यक्त केले.

या बैठकीत रायगड विकास प्राधिकरणामार्फत गडावर सुरू असलेल्या कामांबाबत सविस्तर चर्चा झाली. रायगडसारख्या दुर्गम गडावर काम करताना येणाऱ्या अडचणी व मर्यादा मंत्री महोदयांसमोर मांडल्या. प्राधिकरणास कोणत्याही प्रकारची स्वायत्तता नसून प्रशासकीय अधिकार नसल्याने केवळ सल्लागाराची भूमिका प्राधिकरणास पार पाडावी लागत आहे, याबाबत खंत व्यक्त केली. यावर सांस्कृतिक कार्य विभागाच्या सचिवांनी महिनाभरात सर्व संबंधित विभाग व तज्ञांशी चर्चा करून कामांची विभागणी, अडचणी व जबाबदाऱ्यांबाबत कृती आराखडा सादर करण्याचे आदेश मंत्री महोदयांनी दिले असून हा अहवाल सादर झाल्यानंतर माननीय मुख्यमंत्री देवेंद्रजी फडणवीस यांच्या उपस्थितीत उच्चस्तरीय बैठक घेण्याचे निश्चित करण्यात आले आहे.

पर्यटकांच्या मूलभूत सोयीकरिता पुरातत्व विभागाच्या अटी शर्थीनुसार व देखरेखीखाली प्राधिकरणाने गडावर ठिकठिकाणी स्वच्छतागृहांची उभारणी केलेली आहे. ही स्वच्छतागृहे हस्तांतरित करून घेण्यास पुरातत्व विभाग चालढकल करत आहे. परिणामी गडावर येणाऱ्या शिवभक्त व पर्यटकांना प्रचंड गैरसोयीला सामोरे जावे लागत आहे. याविषयी सविस्तर वृत्तांत या बैठकीच्या निमित्ताने मांडला. यावर केंद्रीय पुरातत्व विभागाच्या प्रादेशिक संचालिका यांनी ज्याअर्थी पुरातत्त्व विभाग गडावर येणाऱ्या पर्यटकांकडून तिकीट आकारणी करतो, त्याअर्थी स्वच्छतागृह व पिण्याच्या पाण्यासारख्या मूलभूत सुविधा पुरविण्याची जबाबदारी देखील पुरातत्त्व विभागाची असल्याचे मान्य करित, लवकरच पुरातत्व विभाग याची प्रत्यक्ष जबाबदारी स्वीकारेल अशी ग्वाही दिली. महाराष्ट्र शासनाच्या सहकार्याने पुरातत्व विभागाने ही जबाबदारी घ्यावी, असे यावेळी सूचित केले.

छत्रपती घराण्याचा वारस म्हणून असलेली जबाबदारी व एक निस्सीम शिवभक्त या नात्याने दुर्गराज रायगडची आजवर अखंडपणे सेवा करत आलो आहे व यापुढेही करत राहीन. प्राधिकरण अध्यक्ष या नात्याने रायगडावर सुरू असणाऱ्या कामांची दर महिन्याला प्रत्यक्ष भेट देऊन पाहणी करतो. या वयातही संपूर्ण गड पायी चढतो व उतरतो. यादरम्यान प्रत्येक कामांची बारकाईने पाहणी करून संबंधित अधिकाऱ्यांना आवश्यक त्या सूचना देतो. वेळप्रसंगी काम दर्जेदार न झाल्यास व कामात दिरंगाई झाल्यास संबंधित कंत्राटदारावर कारवाईची देखील शिफारस केलेली आहे. महाड ते रायगडपर्यंत येणाऱ्या राष्ट्रीय महामार्गाच्या कामात दिरंगाई केल्याबद्दल संबंधित पूर्वीच्या कंत्राटदारास केंद्रीय स्तरावर पाठपुरावा करून ब्लॅकलिस्ट केले आहे. राजशिष्टाचार बाजूला ठेवून मंत्रालयापासून ते दिल्ली पर्यंत संवर्धन कामांना परवानगी आणण्यासाठी व पाठपुराव्यासाठी स्वत: फेऱ्या मारतो, अधिकाऱ्यांचे उंबरे झिजवतो. रायगडाची सेवा करण्यामध्ये मला गौरव वाटतो, समाधान मिळते आणि येणाऱ्या अडचणींचा सामना करण्याची ताकददेखील रायगडच देतो.

अनेक नैसर्गिक, तांत्रिक व प्रशासकीय अडचणी असतानाही त्यांवर मात करत, पुरातत्व विभागाचे असहकार्य व जाचक नियम अटींतून मार्ग काढत, गडाच्या बाह्य भागांत संवर्धनाची कामे प्राधिकरणाने केलेली आहेत. मात्र, गडाचा मुख्य भाग असलेल्या नगारखाना, राजसदर, राजवाडा, मनोरे, राणीवसा, अष्टप्रधान वाडे, बाजारपेठ या वास्तू व महाराजांचा समाधी परिसर केंद्रीय पुरातत्त्व विभागाच्या अखत्यारित येतो. या वास्तूंचे संवर्धन करण्याची मंजूरी मिळावी यासाठी रायगड विकास प्राधिकरण गेली अनेक वर्षे केंद्रीय पुरातत्त्व विभागाकडे पाठपुरावा करित आहे. मात्र, पुरातत्त्व विभागाकडून याकरिता कोणताही प्रतिसाद देण्यात आलेला नाही.

चित दरवाजा ते होळीचा माळ, रोपवे अप्पर स्टेशन ते होळीचा माळ, जगदीश्वर मंदिर तसेच टकमक टोकाकडे जाणाऱ्या पदपथाचे काम पुरातत्व विभागाने लावलेल्या सर्व अटी व नियम पाळून पूर्ण केले आहे. हत्ती तलाव, फुटका तलाव क्र. १, २ व ३, श्रीगोंदा तलाव अशा महत्त्वाच्या तलावांचे जतन व संवर्धन कार्य सुरू आहे. खुबलढा बुरुज, नाणे दरवाजा व तटबंदी, महादरवाजा व तटबंदी, वाघ दरवाजा व तटबंदी, हिरकणी बुरुज अशा लष्करीदृष्ट्या महत्वपूर्ण ऐतिहासिक घटकांचे जतन व संवर्धन कार्य शास्त्रोक्त पद्धतीने सुरू आहे. त्यासाठी केंद्रीय पुरातत्त्व विभागाने घालून दिलेल्या प्रत्येक नियमाचे पालन होत आहे. पण अजूनही गडाच्या मुख्य ऐतिहासिक वास्तूंच्या संवर्धनासाठी प्राधिकरणास कोणतेही कार्य करण्यासाठी पुरातत्त्व विभागाने मंजुरी दिलेली नाही, ही बाब याप्रसंगी प्रकर्षाने नजरेस आणून दिली.

प्राधिकरणामार्फत करण्यात आलेली कामे, सुरू असणारी कामे, येणाऱ्या अडचणी आणि भविष्यातील संकल्पना यावर अतिशय सकारात्मक चर्चा या बैठकीच्या निमित्ताने झाली. येणाऱ्या काळात सांस्कृतिक कार्य मंत्रालय, महाराष्ट्र शासन, रायगड विकास प्राधिकरण, रायगड जिल्हा प्रशासन आणि केंद्रीय पुरातत्त्व खाते यांच्या एकत्रित सहयोगातून रायगड आणि परिसराच्या सर्वांगीण विकासासाठी निश्चितच भरीव योगदान देता येईल, याची या आढावा बैठकीच्या निमित्ताने खात्री झाली आहे.

या बैठकीस नामदार भरतशेठ गोगावले, सांस्कृतिक कार्य विभागाचे सचिव डॉ. किरण कुलकर्णी यांचेसह सांस्कृतिक कार्य विभाग, केंद्रीय पुरातत्व विभाग व राज्य पुरातत्व विभागाचे वरिष्ठ अधिकारी तसेच रायगड विकास प्राधिकरणचे सदस्य सचिव, तज्ञ व अधिकारी वर्ग उपस्थित होते.

- संभाजीराजे छत्रपती,
अध्यक्ष, रायगड विकास प्राधिकरण

Adv. Ashish Shelar - ॲड. आशिष शेलार
Yuvraj Sambhaji Chhatrapati
Maharashtra DGIPR

13/06/2026

रायगड विकास प्राधिकरण मार्फत दुर्गराज रायगडवरील शिवकालीन राजमार्ग असलेल्या नाणे दरवाजाचे संवर्धन करण्यात येत आहे. काळाच्या ओघात क्षतीग्रस्त झालेला हा ऐतिहासिक दरवाजा पुन्हा एकदा त्याच्या मूळ स्वरुपात उभा राहतो आहे.

11/06/2026

दुर्गराज रायगड पायरी मार्गात तीन ठिकाणी कातळात घडविलेल्या शिवकालीन ऐतिहासिक पायऱ्या आहेत.

खुबलढा बुरुजाच्या खालील बाजूस व महादरवाजा ते हत्ती तलाव दरम्यान अशा कोरीव पायऱ्या आहेत. रायगड विकास प्राधिकरणाने पायरीमार्ग बांधत असताना या मूळ घडीव पायऱ्या तशाच ठेवून नवीन पायऱ्या बांधलेल्या आहेत.

मात्र, हत्तीतलावाच्या खालील बाजूस असणाऱ्या घडीव पायऱ्या ह्या उंच, असमान व चढाईस अवघड स्वरूपाच्या असल्याने राज्याभिषेक सोहळ्यास होणारी गर्दी लक्षात घेऊन ३५० व्या राज्याभिषेक सोहळ्यानिमित्त शिवभक्तांच्या सोयीकरिता तीन पैकी या एका ठिकाणी समान उंचीच्या पायऱ्या बसविण्याचा निर्णय प्राधिकरणाने घेतला होता.

यानुसार ११ मूळ असमान पायऱ्यांच्या जागी १८ समान पायऱ्या बसविण्यात आल्या होत्या. मूळ पायऱ्या कातळात घडविलेल्या असल्याने या नवीन बांधकामामुळे त्याचे कोणतेही नुकसान झालेले नाही.

मात्र, प्राधिकरणाच्या तज्ञ समितीने या ठिकाणावरील नवीन पायऱ्या हटविण्याचा अहवाल दिला असल्याने, २७ जून रोजी तिथीनुसार होणारा राज्याभिषेक सोहळा संपन्न झाल्यानंतर सदरील नवीन पायऱ्या हटवून, मूळ घडीव पायऱ्या खुल्या केल्या जाणार आहेत.

04/06/2026

छत्रपती शिवाजी महाराजांचा रायगड किल्ल्यावर असणारा राहता वाडा ही अत्यंत पवित्र जागा आहे. या वाड्याचे पावित्र्य जपल्या जावे, म्हणून वाड्याच्या बाजूने दगडी व पंचधातूपासून तयार केलेल्या साखळीचे बॅरिकेडिंग करण्यात आले आहे.

छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या वास्तव्याने पावन झालेल्या या ऐतिहासिक वास्तूचे पावित्र्य जोपासण्यासाठी केलेल्या या उपाययोजनेची सर्व शिवभक्तांनी व पर्यटकांनी दखल घ्यावी, हे नम्र आवाहन.

Yuvraj Sambhaji Chhatrapati

02/06/2026

शिवराज्याभिषेक सोहळ्याच्या निमित्ताने दुर्गराज रायगडवर लाखो शिवभक्त येतात. त्यांच्या सुरक्षिततेच्या दृष्टीने व कोणताही अपघात होऊ नये यासाठी दक्षता घेत रायगडावर व गडचढाईच्या कड्यांवर असणारे मोकळे दगड काढण्यासाठी दरड प्रतिबंधक मोहीमेचे काम सुरू आहे.

29/05/2026

रायगडावरील शौचालयांच्या दुरावस्थेकरिता गडावर तिकीट आकारणी करणारा पुरातत्व विभाग व रायगड जिल्हा परिषद यांचा बेजबाबदारपणा कारणीभूत असून यासाठी विनाकारण रायगड विकास प्राधिकरणाला रोषास सामोरे जावे लागत आहे.

रायगड विकास प्राधिकरणाची कार्यकक्षा केवळ संवर्धन व मूलभूत सुविधांची निर्मिती इतकीच मर्यादित असून याची देखभाल करण्यासाठी प्राधिकरणाचा निधी खर्च करता येत नाही. केवळ बांधकाम करून ते पुरातत्त्व विभाग व जिल्हा प्रशासनाकडे हस्तांतरित करणे, हे प्राधिकरणाचे काम असताना त्याच्या देखभालीसाठी प्राधिकरणास दोषी धरणे योग्य नाही.

Raigad Development Authority

27/09/2026

28/06/2026

19/06/2026

17/06/2026

13/06/2026

11/06/2026

04/06/2026

02/06/2026

29/05/2026

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Organization

Shortcuts

Share

Category

Listing takedown request