25/03/2024
मराठी संस्कृतीची होळी!
होळीच्या दिवशी होळी पेटवायची; दुसऱ्या दिवशी धुळवडीला विझलेल्या होळीची राख खेळायची आणि मस्त मटण, चिकन, दारू वगैरे करायचे... त्यानंतर तीन दिवसांनी रंगपंचमीला आपलेच जुने कपडे घालून पाणी घातलेले रंग खेळायचे... ही झाली महाराष्ट्रीय पद्धत!
पण, परंतु, but, किंतू... होळीच्या दिवशी पांढरे कपडे घालून, इकोफ्रेंडली आणि स्किनफ्रेंडली कोरडे रंग उगीच एकमेकांच्या गालाला आणि कपड्यांना लावून स्पीकरवर हिंदी गाणी लावून नाचायचे आणि भांग प्यायची... ही झाली गायपट्ट्यातली पद्धत!
हिंदी सिनेमाच्या आक्रमणाने मराठी सिनेमा बुडाला... आणि तीच अवस्था मराठी सणांचीसुद्धा झाली आहे. रंगपंचमीला कुणी रंग खेळत नाही हे दुःख आहेच... त्याहीपेक्षा मोठे दुःख हे आहे की कधी दांडपट्टा आणि तलवारी फिरवणारी मर्दानी मराठी पोरे आता ओढण्या गळ्यात टाकून नऊ दिवस टिपऱ्या/गरबा खेळतात.
गायगुराची बारस, नरक चतुर्दशीला अभ्यंगस्नान वगैरे करणारे लोक आता बडी दिवाली, छोटी दिवाली करत कॅडबरी आणि सोनपापडी वाटतात. वडाला दोरे गुंडाळणे आता फालतू आहे, पण चाळणीतून नवऱ्याला बघण्याचा "करवा चौथ" आता फॅशनेबल आहे. थोड्या दिवसांनी संक्रांतीला तिळगुळ विसरून लोढी साजरी करायला लागले आणि छट पूजेला मराठी बायका जथ्था करून जायला लागले की आपण पूर्ण भय्ये झालो असे मानायला हरकत नाही.
उत्तरेच्या आक्रमणात मराठी संस्कृतीची होळी होताना पाहवत नाही.
- डॉ. विनय काटे