Kinnerasani Project

04/07/2026

https://www.youtube.com/watch?v=--C46PEiGCM

తెలుగు సాహిత్యంలోనే అద్భుత గేయకావ్యం కిన్నెరసాని కథ“విశ్వనాథ వారి...

11/06/2026

Get ready for a new experience at Kinnerasani project.

03/06/2026

కొండల నడుమ కట్టిన జలాశయం.. మన ప్రాంత జీవనరేఖ ‘కిన్నెరసాని’! 📍

ఎన్నో గ్రామాలను తాకుతూ సాగిన ప్రయాణం అడవుల గుండా వంపులు తిరుగుతూ ఎన్నో గిరిజన గూడాలను, పల్లెలను ఆప్యాయంగా తాకుతూ వచ్చిన కిన్నెరసాని.. చివరకు పాల్వంచ సమీపంలోని 'బంగారు చలక' వద్ద ఎత్తైన కొండల నడుమ ఒక సుందరమైన గూడు కట్టుకుంది. అదే మన 'కిన్నెరసాని రిజర్వాయర్'.

ప్రకృతి అందించిన కిన్నెరసాని జలాలను మన ప్రాంత అభివృద్ధికి వాడుకోవాలనే బృహత్తర ప్రణాళిక 1960ల ప్రారంభంలో మొదలైంది. పాల్వంచలో ప్రతిష్టాత్మకంగా నిర్మించతలపెట్టిన కొత్తగూడెం థర్మల్ విద్యుత్ కేంద్రానికి (KTPS) భారీగా నీరు అవసరమైంది. అప్పుడే ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ పాలకులు, ఇంజనీర్లు పాల్వంచ మండలం 'యానంబైలు' గ్రామం వద్ద కిన్నెరసానిపై ఒక నిల్వ జలాశయాన్ని నిర్మించాలని సంకల్పించారు. ఆనాటి ఇంజనీర్ల దూరదృష్టి మన పారిశ్రామిక ప్రగతికి పునాది వేసింది. 1962లో శంకుస్థాపన జరిగి 1966లో పూర్తయిన ఈ జలాశయం.. ఈ ఇంజనీరింగ్ అద్భుతాన్ని ఆనాటి భారత దేశ ప్రధానమంత్రి శ్రీమతి ఇందిరా గాంధీ గారు స్వయంగా వచ్చి ప్రారంభించి, జాతికి అంకితం చేశారు. చుట్టుపక్కల వేలాది ఎకరాలకు సాగునీరు అందిస్తూ, వందలాది గ్రామాలకు తాగునీటి తియ్యదనాన్ని పంచుతోంది. అంతటితో ఆగక, మన ప్రాంతపు ప్రతిష్ఠాత్మక విద్యుత్ కేంద్రమైన KTPS (కొత్తగూడెం థర్మల్ పవర్ స్టేషన్) కు ఒక ‘ప్రాణవాయువు’ లా నిలిచి, యావత్ రాష్ట్రానికి వెలుగులు పంచుతోంది. కాలక్రమేణా కిన్నెరసాని కేవలం ప్రాజెక్ట్ గానే కాకుండా ఒక అద్భుతమైన ఎకో-టూరిజం హబ్‌గా రూపాంతరం చెందింది. చుట్టూ దట్టమైన అడవులతో 635 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో వ్యాపించిన కిన్నెరసాని వైల్డ్‌లైఫ్ శాంచ్యురీ, 1974లో నాటి సీఎం వెంగళరావు గారి చేతుల మీదుగా ప్రారంభమైన జింకల పార్క్, మొసళ్ల ఉనికి, బోటింగ్.. అన్నింటికీ మించి సింగరేణి సంస్థ నిర్మించిన ఐకానిక్ "అద్దాల మేడ" పర్యాటకులను మంత్రముగ్ధులను చేసింది. ఎన్నో సినిమాల షూటింగులకు వేదికగా నిలిచిన అద్దాల మేడ 2001 డిసెంబర్ నెలలో నక్సల్స్ జరిపిన పేలుళ్లలో ధ్వంసం చేయబడింది. ఎంతో మంది పర్యాటకులను ఆకర్షించిన ఈ అందమైన కట్టడం ఆ ఘటనతో పూర్తిగా పాడుబడగా, ఆ తర్వాత కాలంలో దీని స్థానంలో ప్రభుత్వం మళ్లీ నూతనంగా గ్లాస్ హౌస్‌ను పునర్నిర్మించింది.

రంగు మట్టిదైనా.. రుచి మాత్రం అమృతo. ఈ నది నీరు చూడటానికి అడవి మట్టి రంగులో ఎర్రగా కనిపిస్తుంది. కానీ, శతాబ్దాల నాటి మూలికల వేర్లను తాకుతూ రావడం వల్ల కాబోలు.. ఈ నీటి రుచి మాత్రం అమృతం లాగా చాలా తియ్యగా ఉంటుంది. తాగితే ఆ తృప్తే వేరు! ఈ నీటి చల్లదనమే చుట్టూ ఉన్న వందలాది చదరపు కిలోమీటర్ల 'కిన్నెరసాని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం' లోని పులులు, చిరుతలు, నల్ల నెమళ్లు, జింకల వంటి ఎన్నో రకాల అడవి జంతువులకు సొంతింటి ఆసరా ఇస్తోంది.

సినిమా తెరపై కిన్నెరసాని అందాలు: ఇక్కడి పచ్చటి ప్రకృతిని చూసి మురిసిపోని వారుండరు. అందుకే టాలీవుడ్ సైతం ఇక్కడి అందాలకు దాసోహమంది. నటరత్న సీనియర్ ఎన్టీఆర్ (Sr. NTR) గారి సూపర్ హిట్ సినిమా ‘టైగర్’ (1979) లోని పలు కీలక సన్నివేశాలు, పాటల చిత్రీకరణ ఈ కిన్నెరసాని dam, అద్దాల మేడ పరిసరాల్లోనే జరిగాయి. అలాగే ప్రజా యుద్ధనౌక ఆర్.నారాయణమూర్తి గారు తీసిన ‘చీకటి సూర్యులు’ సినిమాతో పాటు ఎన్నో విప్లవాత్మక, ప్రకృతి నేపథ్యం ఉన్న చిత్రాలలో ఇక్కడి కొండలను, కోనలను వెండితెరపై అద్భుతంగా చూపించారు.

బంగారు గర్భం – గోదావరిలో సంగమం:

బంగారు చలక, యానంబైలు మరియు ఎన్నో గ్రామాల ప్రజల దాహం తీర్చిన ఈ నది.. అటు నుండి కిందకు ప్రవహిస్తూ భద్రాచలానికి సమీపంలో ఉన్న బుర్గంపాడు (సారపాక) వద్ద తల్లి గోదావరి ఒడిలోకి చేరుకుంటుంది. అయితే ఇక్కడే ఒక గొప్ప రహస్యం దాగుంది! భౌగోళిక శాస్త్రవేత్తల (GSI) పరిశోధనల ప్రకారం, కిన్నెరసాని నది గోదావరిలో కలిసే ఈ సంగమ ప్రాంతపు ఇసుక తిన్నెల్లో 'బంగారు రేణువుల' (Alluvial Gold) నిక్షేపాలు ఉన్నట్టు ఆధారాలు ఉన్నాయి. అందుకేనేమో.. మన కిన్నెరసాని ప్రవహించిన నేలంతా పచ్చని బంగారమే, కలిసే చోట ఉన్నదీ బంగారమే!

అడవిలో పుట్టి.. కావ్యాల్లో నిలిచి.. జలాశయమై మన జీవితాలను సస్యశ్యామలం చేస్తున్న మన కిన్నెరసాని మన ప్రాంతపు గర్వ కారణం!

03/06/2026

కిన్నెరసాని పుట్టుక మరియు దాని ప్రయాణం

చాలామందికి కిన్నెరసాని అనగానే పాల్వంచ దగ్గరి డ్యామ్, అక్కడి పచ్చని కొండలు మాత్రమే గుర్తొస్తాయి. కానీ, వికీపీడియా సమాచారానికి భిన్నంగా.. మన కిన్నెరసాని నది అసలు జన్మస్థానాన్ని శాటిలైట్ మ్యాప్స్ ద్వారా క్షుణ్ణంగా పరిశీలిస్తే ఒక అద్భుతమైన నిజం బయటపడింది.

మిగతా నదుల్లా ఇది కేవలం ఒక దగ్గర మాత్రమే పుట్టి ప్రవహించే నది కాదు. ప్రకృతి ఒడిలో పుట్టిన ఈ చిన్న నది.. కేవలం నీటి ప్రవాహం మాత్రమే కాదు, ఒక అడవి బిడ్డ. చుట్టూ ఎత్తైన కొండలు, శతాబ్దాల నాటి చెట్లు, పక్షుల కిలకిలరావాల మధ్య కిన్నెరసాని ప్రయాణం చాలా నిశ్శబ్దంగా మొదలవుతుంది. మన దట్టమైన తాడ్వాయి అడవులు కేవలం ప్రకృతి సంపదకే కాదు, ఎన్నో ఉపనదుల పుట్టినింటికి నిలయం. పసర గుండాల రహదారి లో చింతలకటపూర్ వద్ద జంపన్న వాగు పుట్టి మేడారం మీదుగా ప్రవహించి ఏటూరు నాగారం వద్ద గోదావరిలో కలుస్తుంటే, ఇంకో పక్క అల్లిగూడెం దగ్గర పుట్టిన ఒక వాగు తాడ్వాయి గుండాల రహదారి వెంట ప్రవహిస్తూ దామరతోగు, కరకగూడెం మీదుగా వెళ్ళి బయ్యారం వద్ద గోదావరి నదిలొఓ కలుస్తుంది. మన కిన్నెరసాని ఈ రెండింటి మధ్యలో వున్న లవ్వల్-చౌలేడ్ మధ్య అరణ్యం, మొట్లగూడెం అడవి ప్రాంతం, మరియు తిమ్మనతోగు కొండల నడుమ.. మూడు వేర్వేరు పాయలుగా ఈ నది పుడుతోంది. మారుమూల కొండల్లో సన్నని ఊటల్లా మొదలైన ఈ మూడు ప్రవాహాలు, అడవిని దాటుకుంటూ వచ్చి సరిగ్గా 'బొల్లేపల్లి' గ్రామ సమీపంలో ఒకే మహా ప్రవాహంగా ఏకమవుతున్నాయి! అలా మూడు వేర్వేరు ప్రాణాలు ఒక్కటైన అద్భుత సంగమమే.. మన కిన్నెరసాని!
ఇక్కడతోనే ఈ పరంపర ఆగలేదు., కొంత దక్షిణ దిశగా ప్రవహించి, వెంకటాపురం - చినవెంకటాపురం గ్రామాల మధ్య ఒక వాగును, చినవెంకటాపురం గ్రామానికి తూర్పున వున్న కొండల్లో పుట్టిన ఇంకొక వాగును సాయనపల్లి వద్ద కలుపుకొని, అడవి రామవరం వద్ద వున్న అడవుల్లో పుట్టిన ఇంకొక వాగును మామకన్ను, మైలారం గ్రామాల మధ్య కలుపుకొని, రేగల్ల, పెద్ద వెంకటాపురం మధ్య అదవుల్లో పుట్టిన ఇంకొక వాగును కూడా కలుపుకొని చివరకు బంగారుచెలక గ్రామం వద్ద రిజర్వాయర్ గా మారి సేద తీరుతూ KTPS అవసరాలు తీరుస్తూ, ఎన్నో గ్రామాల సేద్యాన్ని, తాగునీతి అవసరాలు తీరుస్తుంది.

విశ్వనాథ వారి అమర కావ్యం: విశ్వనాధ సత్యనారాయణ గారు తండ్రి శోభనాద్రిగారితో పాటు బొగ్గులకుంట దగ్గర తమ భూములు చూసుకోవడానికి ఒకసారి వెళ్ళారట. పోలవరంలో విశ్రాంతికై ఆగగా, అక్కడ జనుల మాటల్లో మొదటిసారి 'కిన్నెరసాని వాగు' అని విన్నారు. మర్నాడు ఆ వాగుని చూసారు. కిన్నెర అనే పేరు, సూర్యోదయ సమయం లోని ప్రశాంతమైన ప్రకృతి నిశ్శబ్ద వాతావరణంలో ఆ వాగు యొక్క లయబద్ధమైన మ్రోతలు ఆయన మనసులో ముద్రించుకుపోయాయి. అడవి బిడ్డలా పుట్టిన ఈ నది పరుగులను, అలల నడకలను చూసి మురిసిపోయిన కవిసామ్రాట్ సరస్వతీ పుత్రులు అపర శ్రీనాధులు ప్రాతహ్స్మరణీయులు కవిసామ్రాట్ శ్రీమాన్ విశ్వనాధ సత్యనారాయణ గారు 1920వ దశకంలో ‘కిన్నెరసాని పాటలు’ అనే అమర కావ్యాన్ని రాశారు. ఒక గిరిజన పడుచుపిల్ల కన్నీరే నదిగా మారిందనే జానపద గాథను ఆధారం చేసుకుని.. కిన్నెరసాని నడకలు కడలి రాజుకు నచ్చాయని ఆయన వర్ణించిన తీరు తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలోనే నిలిచిపోయింది. తరువాతి కాలంలో ఎన్నో పాటలలో కిన్నెరసాని పేరు వినియొగించబడింది. "కిన్నెరసాని వచిందమ్మా వెన్నెల పైటేసి.." అనే పాట అందరికీ తెలిసిందే కదా.

ఇది కేవలం నది మరియు దాని ప్రవాహం మాత్రమే., రేపు ఈ ప్రాజెక్త్టు, అభయారణ్యం విషయాలు మాట్లాడుకుందాం.

(గమనిక: ఈ పోస్ట్‌తో పాటు జత చేసిన మ్యాప్ ఇమేజ్ లో కిన్నెరసాని నది పుట్టిన ఆ మూడు పాయల అసలైన జన్మస్థానాన్ని గూగుల్ మ్యాప్ లో కనపడిన మేర పరిశీలించి చిత్రించడం జరిగినది. ఇక్కడ ఇచ్చిన మ్యాప్ మరియు ఆ మార్కింగ్ లు కిన్నెరసాని నది మరియు ఈ గ్రామం పైన వున్న ప్రేమ కొద్దీ చేసినవి. ఇంకా ఏదైనా మార్పులు, గ్రామాల పేర్లు మారి వుండవొచ్చు. దయచేసి గమనించగలరు.)

02/06/2026

With Palvancha Times – I just made it onto their weekly engagement list by being one of their top engagers 🎉

02/06/2026

🌊 నాటి కిన్నెరసాని.. నేటికీ చెరగని జ్ఞాపకాలు

ఇప్పుడంటే చేతుల్లో మొబైల్స్ వచ్చాయి కానీ.. అప్పట్లో మాకు అజరామరమైన, అత్యంత ప్రియమైన ఒకే ఒక్క నేస్తం.. మన కిన్నెరసాని! ❤️

ఉదయాన్నే చేతిలో వేపపుల్ల పట్టుకుని ఈ నది ఒడ్డుకు వస్తే.. మళ్లీ మధ్యాహ్నం అన్నాల వేళకే ఇంటి ముఖం చూసేవాళ్లం. అవతలి గట్టుకు ఈదుకుంటూ వెళ్తే దొరికే ఆ రేగుపండ్లు, పరిగపండ్లే మాకు పంచభక్ష్య పరమాన్నాలు! దాహమేస్తే దోసిలితో ఈ నీళ్లే తాగేవాళ్లం. ఆ నీటి తియ్యదనం.. ఇప్పుడు విరాట్ కోహ్లీ తాగే హిమాలయన్ వాటర్‌లోనూ దొరకదు, ఏ కిన్లే బాటిల్‌లోనూ దొరకదు! ఆ రుచి ఇక్కడ పెరిగిన వాళ్ళకు మాత్రమే తెలుసు.

మేము ఇక్కడ ఈత కొడుతుంటే.. కొద్ది దూరంలోనే మొసళ్లు తిరిగేవి. మాలో ఒకరిని గట్టున కాపలా పెట్టి "ఒరేయ్! అది అక్కడే ఉందా.. మన వైపు వస్తోందా?" అని నీళ్లలో దాగుడుమూతలు ఆడిన ఆ ధైర్యం, ఆ అమాయకత్వం ఇంకెక్కడ దొరుకుతాయి?

ఇప్పుడు వీడియోలో కనిపిస్తున్నట్టు కాదు.. అప్పట్లో కిన్నెరసాని ఇంకా విశాలంగా, ఆ రాళ్లన్నీ ఎవరో అందంగా పేర్చినట్టు ఒక గట్టులా ఉండేది. డ్యామ్ గేట్లు ఎత్తే ముందు ఆ 'సైరన్' మోగగానే గట్టుకు పరిగెత్తేవాళ్లం. కానీ, మరుసటి రోజు ఉదయాన్నే చేతుల్లో కర్రలు పట్టుకుని మళ్లీ ఇక్కడకు వచ్చి చేపల వేటకు వెళ్లేవాళ్లం! ప్రతి ఒక్కరికి కనీసం ఆ రోజు కూరకు సరిపోను దొరికేవి.

ఇదంతా 1980 - 90 ల నాటి ముచ్చట.. మన చిన్ననాటి కిన్నెరసాని ముచ్చట! 🌾✨

ఇంకో పోస్ట్ లో ఇంకొన్ని మధురానుభూతులు పంచుకుందాం..
కిన్నెరసాని వారు ఎవరైన వుంటే మీ అనుభూతులు కూడా చెప్పండి.

Nostalgia

01/06/2026

🌊 కిన్నెరసాని: ప్రవాహం మారింది.. కానీ ప్రాణం మారలేదు! 🌾

ఒకప్పటి వేగం ఇప్పడు లేకపోవచ్చు.. కానీ, ఆ నీటిలో ఉన్న స్వచ్ఛత ఏమాత్రం మారలేదు! ఆ ఒడ్డున వీచే చల్లటి గాలిలో ఉన్న హాయి అస్సలు తగ్గలేదు.

కిన్నెరసాని అంటే కేవలం పైన డ్యామ్ దగ్గర కనిపించే అందాలు మాత్రమే కాదు.. కింద పరవళ్లు తొక్కే ఈ ప్రవాహంతో, నదికి ఇరువైపులా ఉన్న గ్రామ ప్రజలకు ఎన్నెన్నో మధురమైన జ్ఞాపకాలు ఉన్నాయి. తరతరాల అనుబంధాలు ఉన్నాయి.

నిజానికి.. కిన్నెరసాని అంటే పొలాలకు నీరు ఇచ్చే, ప్రజల దాహం తీర్చే ఒక నది మాత్రమే కాదు.. ఈ ప్రాంతంలోని ప్రతి ఇంట్లో, ప్రతి కుటుంబంలో ఒక ఆడబిడ్డ! ఒక నమ్మకమైన కుటుంబ సభ్యురాలు! ❤️

31/05/2026

🌟 కిన్నెరసాని: ఒక అపరిచిత చరిత్ర.. త్వరలో!

"కిన్నెరసాని ప్రాజెక్ట్" అంటే కేవలం ఒక డ్యామ్ మాత్రమేనా..?
లేక కేవలం దట్టమైన అడవులు, ఆ వైల్డ్‌లైఫ్ శాంచ్యురీ మాత్రమేనా..?

కానే కాదు..!
బయట నుండి వచ్చే వారికి అదొక అందమైన పర్యాటక కేంద్రం, కానీ ఇక్కడ పుట్టి పెరిగిన వారికి అదొక స్వచ్ఛమైన తేనెపట్టు! తరతరాల జ్ఞాపకాల పుట.

ఈ గడ్డపై పడ్డ మొదటి పునాది రాయి వెనుక ఎంతటి శ్రమ ఉందో తెలుసా?

మన ఊరి చరిత్రను మార్చేసిన ఆ మహానుభావులు ఎవరో తెలుసా?

మనం నిత్యం చూసే ఆ నీటి ప్రవాహం వెనుక ఎన్నెన్నో మరుగనపడ్డ కథలు, మైలురాళ్లు దాగున్నాయి.

కిన్నెరసాని అసలు సిసలైన చరిత్రను, మన ప్రాంత అస్తిత్వాన్ని మునుపెన్నడూ లేని విధంగా సరికొత్త కోణంలో చెప్పే ప్రయత్నం చెస్తున్నా.!!

మరిన్ని ఆసక్తికరమైన వివరాలతో... ఈ రోజు నుండి ప్రతిరోజూ ఒక ప్రత్యేక కథ తో... 🔔

31/05/2026

మరిచిపోలేని పాత గుర్తులు...
చాలా రోజుల తర్వాత కిన్నెరసాని డ్యామ్ విజిట్ చేశాం. ఆ ప్రశాంతమైన వాతావరణం, చల్లటి గాలి, కొండల మధ్య నీళ్లు.. నిజంగా మైండ్ రిఫ్రెష్ అయిపోయింది!!!
వైల్డ్‌లైఫ్ శాంక్చురీ, బోటింగ్, ఆ ప్రకృతి అందాలు.. కిన్నెరసాని ఎప్పటికీ బెస్ట్ మెమొరీ. మీలో ఎంతమంది ఇక్కడికి వెళ్లారు?