28/06/2018
|| *आयुश उपक्रम माहिती २७ जून २०१८* ||
Participation as resource person at
“Capacity Building Workshops on *Intellectual Property Rights (IPR) Protection* through GI Act” at Nagpur on 26th June 2018.
नागपूर येथे आयुश तर्फे सचिन सातवी *वारली चित्रकला उपक्रम चे अनुभव कथन* साठी रिसोर्स पर्सन म्हणून सहभागी झाले होते.
बौद्धिक संपदा कायद्या आणि भौगोलिक उपदर्शनी संदर्भात केंद्र तसेच राज्य अधिकाऱ्यांना जागरूकता व्हावी या साठी एक दिवशीय कार्यशाळा ठेवण्यात आली होती. यात विविध विभागातून अंदाजे १५० अधिकारी, आणि इत्तर प्रतिनिधी सहभागी झाले होते. बौद्धिक संपदा कायदा आणि त्या संदर्भात नियमावलीचे मार्गदर्शन डेप्युटी डायरेक्टर टेक्सटाईल कमिटी श्री रोऊट यांनी केले. चंदेरी भौगोलिक उपदर्शनी आणि त्याचे रिझल्ट संदर्भातील केस स्टडी मध्य प्रदेश हॅन्डलूम संचालक महेश घुलाटी यांनी प्रेझेन्टेशन दिले. *नेदरलँड येथील कंपनीने वारली पेंटिंग डिझाईन चे ट्रेडमार्क विरोधात आयुश च्या केस स्टडी बद्दल सचिन यांनी सविस्तर माहिती दिली (४५ मिनिटे)*. डॉ अमित सातवी नागपूर येथेच असल्याने ते पण सोबत सहभागी झाले होते.
आयुश तर्फे सादर करण्यात आलेल्या प्रेझेंटेशन मध्ये पुढील प्रमाणे विषय मांडले होते.
*१) वारली चित्रकला म्हणजे काय* : सांस्कृतिक महत्व, पारंपारिक ज्ञान
*२) वारली चित्रकला उपक्रम* :
*३) वारली चित्रकला भौगोलिक उपदर्शनी नोंदणी* : २००९ पासून सुरु केलेले कार्य, २०१४ ला नोंदणी पूर्ण. आदिवासी युवकांनी २०,००० तास मेहनत आणि ७.५ लाख रुपये पदर चे खर्च करून सामाजिक दायित्व म्हणून हि बौद्धिक संपदा नोंदणीकृत व्हावी या साठी अथक प्रयत्न केले. (शासनाकडून कोणतीही आर्थिक मदत नाही)
*४) उपदर्शनी नोंदणी नंतर चे उपक्रम* : हि नोंदणी प्रत्येक्ष समाज हितासाठी कमी यावी साठी आयुश सदैव प्रयत्नशील आहे. विविध उपक्रमांच्या माध्यमातून अधिकाधिक कलाकार आणि युवकांना यातून रोजगार निर्मिती व्हावी समाजाचे आर्थिक स्वावलंबन मजबूत व्हावे या साठी कलाकार, स्वयंसेवक, समाज, शासन, खाजगी कंपनी या मार्फत एकत्रित मॉडेल विषयी प्रपोजल विषयी माहिती दिली
*५) इंफ्रिजमेण्ट केस बद्दल* : सध्या वारली चित्र विविध स्वरूपात बघायला मिळतात ड्रेस, भिंतीवर, इत्यादी यातील बहुतेक वेळेस आदिवासी कलाकारांना डावलले जाने. शर्ट/साडी/चप्पल कंपनींना आदिवासी देवता आणि सांस्कृतिक आदरस्थाने काढल्या बद्दल आपण आयुश तर्फे नोटीस आणि नेदरलँड कंपनी च्या वारली पैंटिंग लोगो ट्रेडमार्क विरोधात प्रकरणा बद्दल सविस्तर माहिती दिली
*६) शासनाकडून अपेक्षा* : अनेक योजना प्रत्येक्ष ग्राउंड वर लोकांना लाभ आणि स्वावलंबीपणे उपक्रम सुरु असलेली उदाहरणे सापडत नाही. वारली पेंटिंग चे हे एक उदाहरण म्हणून ठळकपणे अधिकाऱ्यांसमोर मांडले. योजना असून सुद्धा वारली चित्रकलेच्या भौगोलिक उपदर्शनी नोंदणीला कोणतीही शासकीय मदतीशिवाय आदिवासी युवकांना स्वतःच्या खिशातून यासाठी खर्च करावा लागणे हे नक्कीच डोळे उघडण्यासाठी पुरेसे आहे.
आदिवासी समाजात असलेले बौद्धिक संपदा आणि पारंपरिक ज्ञान यांचे योग्य डॉक्युमेंटेशन करून सोशियल इंटरेप्रेनरशिप चे मॉडेल्स तयार करणे गरजेचे आहे, जेणेकरून *स्थानिक पातळीवर रोजगार निर्मिती आणि आर्थिक स्वावलंबन करण्यात महत्वाची भूमिका जल जंगल जमीन जीव पर्यावरण जतन करण्यासाठी हातभार लावेल*
या पुढे इन्फ्रा, कपॅसिटी बिल्डिंग, मॅनुफॅक्चरिंग, क्वालिटी, रिसर्च एन्ड डेव्हलपमेंट, मार्केट लिंकेजेस साठी लागणारी गुंतवणुकीसाठी ग्राऊंड कंडिशन लक्षात घेऊन योजना आणि त्याचा लाभ प्रत्येक्ष कार्य करणाऱ्यांना मिळावा या साठी शासनाचा पुढाकार अपेक्षित आहे
*७) आयुश चा परिचय* : १९९९ ते २००६ निरीक्षण आणि दिशा आकलन, २००७ पासून उपक्रमांची सुरवात, २०११ मध्ये नोंदणी नंतर चे उपक्रम, सध्याचा विस्तार आणि दिशा
*८) प्रश्न उत्तर* : विविध प्रश्न उत्तरे आणि शंका निरसन केले.
प्रेसेंटेशन झाल्यावर कार्यशाळेचे मुख्य आणि डेप्युटी डायरेक्टर श्री राऊट यांनी स्टेजवरून *आयुश च्या उपक्रमांचे कौतुक केले, आणि निस्वार्थपणे समाजासाठी काम करणाऱ्या अश्या प्लॅटफॉर्म ची गरज असल्याचे नमूद केले. आणि आयुश तर्फे प्रपोज केलेल्या वारली चित्रकला संदर्भात उपक्रमांना त्यांच्या पातळीवरून त्यांच्या खात्या मार्फत सहकार्य करण्याचे आश्वासन दिले*. तसेच सगळ्या सहभागींनी टाळ्या वाजवून आयुश उपक्रमांना प्रोत्साहन दिले.
(माहितीसाठी प्रेझेन्टेशन वाचायचे असल्यास संपर्क करावा)
गेल्या वर्षी मे महिन्यात झालेल्या नॅशनल लेवल GI अवेअरनेस कॉन्फेरंस साठी दिल्ली येथे डॉ. सुनिल पऱ्हाड व सचिन सातवी सहभागी झाले होते.
का कुणास ठाऊक, पण मनात एक समाधान वाटत होते. ११ वर्षानंतर का होईना पण हळू हळू आयुश च्या उपक्रमांचे महत्व सगळ्यांना कळते आहे. प्रशासनात पण या संदर्भात चांगला रिस्पॉन्स मिळतो आहे. डहाणू प्रकल्पात कलाकार गट निर्मिती, नेदरल्यंड च्या ट्रेडमार्क केस संदर्भात, तसेच काळाघोडा/मलेशिया प्रदर्शन, केंद्रीय अर्थसहाय्य योजनेसाठी प्रपोजल प्रेझेन्टेशन ची संधी मिळाली आणि या सगळ्या साठी आदिवासी विकास विभागा कडून चांगले सहकार्य मिळाले. तसेच इत्तर खात्यातून पण चांगला रिस्पॉन्स येतो आहे.
असो आपले *प्रामाणिक प्रयत्न सुरुच राहतील. आपल्या सगळ्यांचे मार्गदर्शन आणि सहभाग हे उपक्रम अधिक प्रभावी करतील याची खात्री आहे*.
आदिवासी युवकांचे आर्थिक स्वावंलब हेतू विविध पर्यायी व्यवस्था मजबुतीकरण प्रयत्न करतो आहोत. *आयुश हा आदिवासी अस्तित्व, अस्मिता आणि आदिवासीत्व जतन करण्यासाठी एक उदाहरण म्हणून लहानसा प्रयत्न आहे*. आपण पण आपल्या परिसरात आवडीच्या क्षेत्रात आपल्या पद्धतीने यापेक्षा अधिक उत्तम उपक्रम करावे किंवा अशा उपक्रमात अधिक प्रभावी करण्यासाठी मार्गदर्शन/सहकार्य/सहभाग घेऊया.
Lets do it together!
जोहार !
आयुश । आदिवासी युवा शक्ती
www.adiyuva.in | 0 9246 361 249 | [email protected]
