Voice of Zo Territorial Council

Voice of Zo Territorial Council Contact information, map and directions, contact form, opening hours, services, ratings, photos, videos and announcements from Voice of Zo Territorial Council, Political organisation, Churachandpur.

*Thursday, June 30, 2022* *TThe Hills Journal**Unfolding the truth from the Hills* “Disgruntled leaders hell-bent on der...
30/06/2022

*Thursday, June 30, 2022*

*TThe Hills Journal*
*Unfolding the truth from the Hills*


“Disgruntled leaders hell-bent on derailing political talks,” ZRO/ZRA appeals public to stay alert
THJ News Service June 30, 2022


As some disgruntled leaders are hell-bent on derailing the on-going political talks, the Zomi Revolutionary Organisation/Army (ZRA/ZRO) has appealed the public to stay alert and stick to their ground.

In a release issued today, Ketheos Zomi, Secretary, Ministry of External Affairs said
the ZRO/ZRA entered into So0 with the government of India in 2005 to address and resolved the political demands of the Zomi in Manipur State through peaceful political process. Tripartite So0 involving governments of India and Manipur were signed under the banner of UPF and KNO in 2008.


“After several round of talks the BJP and NEDA leaders offered the creation of an Autonomous Territorial Council based on Sixth Schedule with BTC model on February 19, 2017. The BJP central leadership shows their sincerity in their promise and appoint an Interlocutor for So0 groups on July 27, 2017. Since then, tripartite political talks continue smoothly under a healthy atmosphere,” Ketheos said, adding that, while the talk touches its final stage, unfortunately, a difference of opinion emerges over the issue of Naming the Territorial Council. Due to which, the proposal was further thus refined as Southern Manipur Autonomous Territorial Council (SMATC) by UPF(Zomi) and HPC(D) after due consultation with the people, to accommodate every community, both tribal and non-tribal, who have been living together harmoniously in Southern Manipur State.

While the government is sincerely working towards the peaceful conclusion of political talks with So0 groups in Manipur, and the Chief Minister of Manipur also expressing his desire to conclude the Talks with So0 groups at the earliest possible, the people of the State should refrain from diluting the good intention of the Government to pave way for peaceful, harmonious and equitable development, and to usher in an era of vibrant administration in this strategically located border state of the country. Since the talks are conducted within the parameters of So0 ground rules and the Constitution of India, it is not a threat to the State’s integrity, he continued.


“May our political talks reach its logical conclusion with a rich political harvest,” Ketheos added.

As some disgruntled leaders are hell-bent on derailing the on-going political talks, the Zomi Revolutionary Organisation/Army (ZRA/ZRO) has appealed the public to stay alert and stick to their ground. In a release issued today, Ketheos Zomi, Secretary, Ministry of External Affairs said the ZRO/ZRA e...

ZOMI RE~UNIFICATION ORGANISATION                               Headquarters: CiimnuaiPUBLIC APPEAL | DECEMBER 14, 2021
14/12/2021

ZOMI RE~UNIFICATION ORGANISATION
Headquarters: Ciimnuai

PUBLIC APPEAL | DECEMBER 14, 2021

ZOMI CHIEF' ASSOCIATION | PRESS STATEMENT | 24/10/2021
24/10/2021

ZOMI CHIEF' ASSOCIATION | PRESS STATEMENT | 24/10/2021

18/10/2021

*ZRO/ZRA IN HOME-COMING PROGRAMME NEI*

ZRO/ZRA in, tuni October 18, 2021 Zinglam dak 11 a pat in Tangnuam khua ah, November 10, 2018 a Calvin in Pawlpi coup a sawmlai a amah na zui a, lampam na sikkhial kha banah, civil mi Calvin Individual cadre dia na pangkha, avek a gawmkhawm mi 18 lakna damlouh ziak a hongtel theilou 2 te ziak in mi 16 adia Home Coming programme sai uhi.

Hiai Programme Pu Kenneth, Vice President, ZRO in makaih a, Pu KC Smack in Recording bawl hi. ZRO Chaplain in, Unaute kituak diamdiam a omkhawm a hoih dan gen in, Pathian kianga kipahthu genna toh hun honna nei hi.

Ketheos Zomi in, hun paisa leh tulel dinmun a leng Pathian in Pawlpi a piinate highlights bawl hi. Aman, Sam 23 simkhia in, Pawlpi leh amah mimal mahmah leng, a chingtu Pathian ahihdan,..
sihna liimguam tawnzel mah leh Pathian in a hutkhiakzel dan, Pawlpi doutute' mitmuh a Pathian in dohkaan a bawl khawlh zel dante taklang hi. Pawlpi'n Lianmuanthang Valte thahna dia sum sanction a ngoh himahleh, a taktak in, Rs 15 lakh leh thau liante 3 senga amah inn sepaih CO khat thuzoh a luhsak a om ahihdan agen ban ah, amah fake encounter dan a kaplup ua leh, huai zan mah a Ex-Minister khat in CO pa kiang a Rs.50 lakh reward pe ngal ding chih tan pha a panla om ahih dan gen hi. Aman Pawlpi hihtheihna bangmah omlou ahihlai a, Pathian' khut haat in Pawlpi a piidante leng taklang hi.

Central Govt in Feb. 2017 a *Sixth Schedule based Territorial Council* promised hon bawl uh suk buchin teitei sawm uh ahihdan gen in, Government mah in Calvin pen talks vai ah koi mah a zong kihel thei nawn lou ding, JMG, SoO meeting ban ah, kuaman tonpih thei nawn lou ding uh ahihdan KNO leh UPF a lawmte kia leng thupekhin uh ahi chi in, Calvin Chapter is closed chin hon gen uh chi in, huailam a kuamah kibuaisak nawnlou a, political solution masuan dia hon haanthawn uh ahihdan gen hi.

Solution om thei ahi chih unaute'n a theihziak mah ua SoO Groups dang teng in Zomi Group leh Hmar te side-lined teitei sawm uh ahihdan a gen banah, tu hun a step khat i lak khelh leh khang tampi daih vangsiatna hi ding ahihdan zong gen hi.
Lampaam siikkhialte vaidawnna a neih kawmkawm in, Minam adia kipia kuapeuh in mimal issues te secondary a koih a, Minam policy pen priority khatna a koihchiat ding leh, tuabang ahihnak leh kituahlouhna ding omlou ahihdan taklang thak thak hi.

Tuni a Pawlpi kianga ngaihdam ngen a, mainstream a hong kiknawnte lak ah, Mr Hangshyanthang, ex. Secretary, GAD in ZRO HQ lungsim let dan leh hiai bang Ngaihdamna a neihtheih pen maban a i mipi te adia lamzangna hong hiding ahi achih ban ah hihkhelh aneih a om leh ngaidam dingin ngen hi. Aman agen dan in thu tua ka zak te leh kou na theih dan toh point 4 akibanglou om hi chi hi. Hiai dan a kalsuan te thupi asak dan leh maban ah leng lametna liantak nei ahihdan agen ban ah ka omna lui ah thu ka ngaihtuah2 chiangin Zomi policy tawn kha nawnlou a kamuh ziak a kitawp kahi chin gen hi. Dalthang, ex- Secretary, Finance inle *'personal a decision kana lak khelk ziak ahi chin gen hi.'* Huaibanah, Calvin individual cadre a om kha te'n *'bangmah le ka thei sau kei ua, sum haksatna ziak leh etlahna ziak a lut kha kahi uh chi uhi. Sum leh khosakna hon chiam ziak ahi, bangmah theilou pi a va om kha ka hi uh ban ah Director tan bang kava tungkha, ei zi leh ta nei kihi a aman lah ama pocket apat sum hon pekhe ngeilou ahihchia koi a innkuante adi sum zong di chih khawng kingaihtuah chiang in maban bing kisa lua chih te gen uhi.'*

ZC Chairman in hiaibang i sai theih Historic moment ahi. Atung apat ZC te kalsuanna leh ZC in lemna deih na ziak a thautang khah lou dia a ngetna leng ZRA in thumangtak a zui ahihman in thupi asak dan agen ban ah Kuki te toh kiton2 mah le hang atawp chia hon khemkhem uh ahihdan gen in, a muanhuai louhna uh leh gintak theihdia a omlouh uh kia hilou in Kuki Innpi in thukhat sai leh lah ZC om lam theilou dan a thil hihsek ua, ZC nuai a tribe 9 om ahi chih kitheih khemmoh bawl zel uh a hih dan uh gen hi. A tawpna in ki it tuah in sem khawm tou ni chi in athugen zou hi.

KC Smack in tua hongpai te kichiamna ding lai simkhia in avek un kichiamna lai pia in hon sai hi. Tua teng zoh in Kenneth, VP in mipi paikhawm teng in a kichiamna uh pompihna leh ngaihdam ahi uh chih lahna khut taklam mipi paikhawm teng lik sak a, kipaktak in khutbet na kinei hi. Tawpna ah ZRO Chaplain in thumna nei in hun khak hi.

https://youtu.be/wJ8V5vaVq6o
15/10/2021

https://youtu.be/wJ8V5vaVq6o

In a big push to rehabilitation of armed rebels, a skill development training program was launched for cadres of the Zomi Revolutionary Army or ZRA outfit at...

https://youtu.be/PbKYJzHD-u4
14/10/2021

https://youtu.be/PbKYJzHD-u4

DD Manipur presentsA Report on Inauguration of Skill Development Centre at SoO Camp, New Teikot, Churachandpur organized by 46 Assam Rifles under the aegis o...

14/10/2021

*CAMP MUVANLAI AH SKILL DEVELOPMENT CENTRE HONGKHIAT IN OM*

*Hiai bang training honkhiak a om, India khangthu a, a khatveina ahi: Major General Alok Naresh*

LAMKA, Oct 13: India khangthu adia a masapen hiding in tuni October 13, 2021 sun dak 12 in ZRA designated camp, Muvanlai, New Teikot ah Skill Development Centre, Siamzilna leh Kilamthakna kichi honkhiakna neih in om hi.

Hiai hun Major General Alok Naresh, Inspector General Assam Rifles (IGAR), South in chief guest hihna toh uap a, Brigadier Ashish Ranjan, CO 27 Sector, Assam Rifle banah John K. Ngaihte, Chairman, Zomi Council, General Headquarter leh Chingngaihdon, President, ZMA General Headquarter leh a seppihte’n leng uap in thugenna a neih ban uah thilpiak piakna nei ua, Colonel Viplav Tripathi, CO Singngat Battalion in vaidawnna thu gen in, ZRA dinkhiak ahihna toh kisai ah tuni a hun zatna in poimawhna liantak nei ahihdan gen hi.

Rockychand Singh, Managing Trustee, Humanism Foundation apan training toh kisai pulakna om a, Zomi Council President leh ZMA President apan thugenna leh thilpiak piakna om in, Camp Muvanlai a omte’n a lou ua piangkhia haigah chi tuamtuam chief guest kiang ah thilpiak in pia uhi.

KC Smack, Secretary, GAD, ZRO in huntawp ah kipahthu gen a, chief guest Major General Alok Naresh in Siamzilna leh Kilamthakna honkhiakna in ribbon cutting nei hi.

ZRO/ZRA in ahihleh Government of India toh August 2005 a hiamkham thukhun, Suspension of Operation (SoO) bawl in, huai apan thautawi pawl tuamtuam toh kikawimat in 2006 in Aizawl ah United People’s Front (UPF) dinkhiak hi a, huai ah ZRO President, Thanglianpau Guite in a masapen ding in UPF Chairman dinmun luah hi. August 2008 in Government of India leh Manipur Government toh UPF leh KNO in SoO kilemna honbawl theihnawn toh kiton in ZRA adia a masapen di’n New Teikot ah September 17, 2010 in Brigadier Surendar Mehta, 27 Sector, Assam Rifle in Camp Muvanlai hongkhia in, camp ah ZRA cadre 100 tanching om thei dia phalsak ahihna ah tulel in cadre 73 om in, amau gankhoi leh loubawl chihte naktak a paipih uh ahihdan theih ahihtoh kiton a 46 Assam Rifle, Singngat Battalion panlakna a Siamzilna leh Kilamthakna kichi Skill Development Training Centre ding honkhiak a om hi’n kigen hi.

Siamzilna leh Kilamthakna ahihleh Ministry of Finance in Public Private Partnership (PPP) dan a kithuahpihna a piak, National Skill Development Corporation (NSDC) in Humanism Foundation in vanzat leh sinsakna teng mohpua in enkai ding ua, training ahihleh trade khat zel ah ni 30 sung hiding leh, a bulpatna dia Computer Course, Tailoring leh Carpentry chihte sinsak hiding ua, huai ding in Camp Muvanlai a om, ZRA cadre lak apan Computer ah mi 10, Carpentry ah mi 8 leh Tailoring ah mi 15 in sinsakna la ding uhi.

UPF khazak nuai a tripartite talk neih a om tungtawn a UPF leh KNO in kituaktak a territorial council phutna a neih uh maban sawtlou a kihouna sutzom ding chih hi a, huai hun ah bangthu piang ding hiam chih theih hikei mahleh, kihouna paitoulel gahsuah a demand piak ahihleh, cadre te’n galvan husia a hinkhua honzat hun ua nekzonna a zattheih ding trade tuamtuam Siamzilna leh Kilamthakna hun ah sinsak hiding uh hi’n kigen hi.
Tuni a hun zatna ah Tedim Chin Youth Association (TCYA) apan Cultural Troupe te’n namlam lahna nei uhi.

Chief Guest Major General Alok Naresh, IGAR (South) in hiai hun uapthei dia hamphatna piak ahih kipak leh India khangthu adia hiai bang training honkhiak a om a khatveina ahi chi a, hiai tan tuntheihna dia makai leh cadre te kipiakna thupi sa ahihdan gen in, hiai bang a Suspension of Operation Camp a skill training patkhiak kichi India gamsung koihmah ah om kha ngei nailou ahi chi hi.

Hiai pen a om khangei nailou ahih dungzui a bulpatna ahihtoh kiton in chitak tak a paipih hileh chiamteh tham ching lohchinna om dia gingta ahihdan gen a, hiamkham thukhun bawlna tungtawn a thautawi, cadre leh sepaih kikal a kitheihsiam tuahna leh kithuzakna tungtawn a hiai bang piangthei ahihdan gen in, hun tamtak ah kimuan zohlouhna om mahleh huaite kitheihmoh bawl a, mailam hun adia kalsuankhawm ding ahi chi hi. Assam Rifles panlakna a kibulpat himahleh India gamsung pumpi panlakna bang a pomsak ding in ngetna bawl a, gamsung pumpi, state leh Assam Rifles in cadre teng in nautang zuih lampi zui dia chialna bawl in, hun paisa ah haksatna tamtak palsuak ahih uh theisiam kawm a maban ah khovel khangtouh dungzui a mahni liangkou a inkuan kinga in, nu-le-pa banah zi-le-ta etkolna mohpuak nei uh ahihdan gen in, amaute’n hinkhua nuam a zattheihna ding ua panlak poimawh ahi chi hi.

Huai dia tuni a hiai bang hun zatkhawm a om ahi chi a, hiai pen heutu bangzah hiam in ngaihtuahna a sunkhawm leh, houlimna tungtawn a piangkhia ahi chi a, huai dia cadre bangzah hiam in lunglutna nei uh hi a theih ahihtoh kiton a Humanism Foundation thuzak a om ahihdan gen in, huai dia vanzat hunkhop leng ngaihtuah a om, zingchiang apan training pattheih dia om ahi chi hi.

Hiai pen thupitak a kibulpat hikei mahleh training pen lohching hi a theih ahih dungzui a hamphatna tamsem koihbeh hiding chi a, hiai bang pattheihna dia kihong tak a om cadre teng a pahtak thu gen in, training tungtawn a lohchinna thupitak hon neih ding uh a deihsak thu gen hi.

_THE LAMKA POST_

*HAC leh ADC A Kivaipuakna Theikhen In* 🙏🙏√ *ADC Act 1971:* Hiai Act ahihleh Manipur in full Statehood a angah kuan 1971...
01/10/2021

*HAC leh ADC A Kivaipuakna Theikhen In* 🙏🙏

√ *ADC Act 1971:* Hiai Act ahihleh Manipur in full Statehood a angah kuan 1971 k*m in Shri DG Bhave, Manipur Chief Secretary in tanggam a _'local self governance'_ tungding ding ngimna toh draft ding a seh a om bang in ana bawl hi. Indian Parliament ah pass a om in *26th Dec,1971* in dan hongsuak in zatpat (effective) ahi.

Hiai Act tungtawn in tulel a 6ADC omlel te 14th February, 1972 in bawlkhiak in om hi. 1973 in kitelna masa leng sai in omta hi. Hiai ADC ahihleh state govt nuai a special power tuam nei a ki vaipuakna ahi chih kuamah in haihlou hi.

√ *HAC Act 1972:* Hiai Act ahihleh, Manipur tanggam a MLA teng telna ding Committee, President V.V Giri's Order (notified by MHA vide GSR 317(E), *20th June 1972)* dungzui a hong piang ahi hi.

Hiai HAC order ahihleh, Constitution (27th Amendment) Act, 1971, dungzui a hong piang *Article 371C, w.e.f 15.02.1972* a dan hongsuak (effective) dungzui a bawl ahi hi. (Article 371C ahihleh UT Act 1963, Section 52 special provision a kipat laksawn a hong piang leng ahi hi.)

√ Huaiziak in hiai, HAC i chih Committe khat lel ahi. RBI in Nationalise Bank te a ding a regulatory body ahih bang pian a HAC tuh ADC te a ding a regulatory body lel ahi hi. Tanggam khantouhna economic planning, 5year plan leh annual plan te ban ah ADC kipuakdan leh power and function te enkaitu ding a lel ahi uhi.

√Huaiziak in, Manipur tanggam ah thuneihna 3 parallel in pai, huaituh, State Department thuneihna, ADC thuneihna leh HAC thuneihna, a chang in kiphutuah in pai hi. *Article 371C leh HAC a piang ma in ADC Act piang in kizang ta hi.* HAC ichih Article 371C nuai a bawlkhiak, Manipur tanggam MLA teng ki pawlkhawmna Committee lel ahi hi. HAC in ADC te ngomvalh a a ut dandan a pei theih hilou hi.

√ Manipur tanggam pen 5th Schedule or 6th Schedule a le omlou, 73rd Const Amendment (PESA/PRI) nuai a le omlou, India ki vaipuakna a 'Legal Frame' thum om lak ah ‘State Frame” nuai a special administration chi khat, i.e ADC nuai a om lel ahi hi.

√ Manipur tanggam ah thuneihna 3 paikhawm helhel te lak ah State thuneihna hia, ADC thuneihna hia or HAC thuneihna, kua in kua a valh a? Autonomous ahihna HAC a surrender ding maw or State Gov ah? When is the time to show the real Autonomy within ADC's!!

√ ADC Act 1971 i chih Manipur singtang mite ki vaihawmna tuam neihsun ahi a, tua ADC member omlouh sung a HAC in amau deihdan, stake-holder ADC/MDC leh mipite toh consultative omlou a bang ana hih uh hita?? Next election a chinna ding a hia Act paulam sese ngai ahi diam?

✔️ADC ACT 1971 pen Parliament Act ahihna ah, scheduled matters, huaibel Principal Act a thutuun omsate, paihkhiak(repeal) theihna thahatna State Assembly hiam HAC hiam in neilou uhi. Schedule matters te Amendments ahihleh State Assembly in bawlthei ua, a bawlzel mah ahi. Tua Art.371C or HAC leh ADCs te k*m 50 bang na zangta hanga, buchinglou ahi, tribal te hon humbit zoulou ahi chih leng thei hanga movements tuamtuam heutute'n na pankhia ahi uh.

🎯SoO tungtawn a Talks bang leng kivaipuakna bukimzaw deihna leh tupna ahi. Adiktak in AHS or ZTC bang hongpiang ding hileh, Parliament Bill ah hong kipan dia, ADC repeal in, HAC or Art.371C bawlthak ngai ding ahi uh. Tua MLAs khenkhat buaipih zaw, 2022 Election chia a campaign slogan ding zong uh hilel ahi. HAC recommended ADC Bills pen in political solution tundek suailou ahi chih thei zenpi a, political solution tunthei bang a khuanpihpih te'n a sungthu muchianlou hizaw ahi uh.

01/05/2021

ZOMI te zingpha🙏 from INDIA

02/03/2021

Interactive Session with Zomi Leaders: New Delhi

“ONWARD ZOMI NATION”
-------------------------------

▪️Feb, 27, 2021,6:00 pm in, YMCA Hall, Delhi khopi a Zomi pawl tuamtuam makai leh milian hunkhop toh makai hongzinte'n 'Onward Zomi Nation' chih thupi a nei in houlimna 'brainstorming interaction session'_ lohching tak a neih in om hi. _'In solidarity'_ Zogam itna leh ngaihna latsakna in awm a khut taklam koih in *'Zogam Zomi'* chih la sakna toh hun pat in om. Patna thuumna Pastor Liankholal, PCI (R ) in nei, hunzektu pu Dr L. Lamkhanpiang in paikhawm mipite vaidawn, kipahthu genna leh heutulian hong telte pulakna nei hi.

✓Hunzektu in 1960 k*m apan platform tuamtuam zang in Zomi movement a na paitou a, 2005 k*m in Suspension of Operation (SoO) suaikaih a om; tutung pen kal sang i tunpen hun hilai ahihman in heutute tung ah kipahthu gen hi. Nau piang diing a kisa hun ah michih in i mohpuakna omtek, tuni hun pen ‘kisumtawng houlim diing’ i hi. I lungsim ua omte i genkhiak kisam hi. Hun haksatak ah i ding ua, ‘complicate issue’ nei mah lehang i tup a kibat naakleh atawp ah kiluangkhawm veve ding hi, chi hi.

✓ *Pu Kamkhanpau, ZDV President:* Delhi a mipite toh kimuhkhawmna a tel nihveina ahihdan gen in i lak uah kipumkhatna leh itna poimohdan gen hi. Tuni a i Zomi puanlaap takthei a i om a kipahdan leh nam-le-gam adia a pang theithei i pan diing ahi, chi hi. 2022 k*m a hong tun ma a banghiam kilam-et diing om a mu ahihdan gen in, i bawltheih uh om chiat ahi, chi hi. Koute sang mah a noute’n na bawltheih uh tamzaw ahi. I kipumkhat uh ngai hi. Hun paisa ah ZNC tup a na sang mahmah leh hoih mahmah mualsuah louh in om, tu in ZRO makaih a hiaitan i tungtheh a kipahhuai a ik nungthuap ding uh ahi, chi hi.

✓ *Pu K.C. Smack, ZRO Secretary (GAD):* Paikhawmte Zomi Chibai, noute ziak a masawnthei i hi. 1993 k*m in ZRO/A phuhkhiak in om a, thakhat in theihkholh louh in 1997 in unau melhaih hun i maituah kha ua, huai ah Govt in agreement hon bawlpih uhi. Huai kilemna ah Kuki-Zomi kaal ah nomenclature kizahtaktuah diing, nomenclature ki-impose louh ding chih a tuang; huai mah zahtak poimoh ahi, chi hi. Hiai gal a ven zoh hunte pen I pawlpi (ZRO/ZRA) adia formation period hong suak hi. Mi khenkhat in i pawlpi etdan tuam a ana en omkhathei hi. Hun paisa ah i sep siamlouh ziak hiam a i na hihkhelh leh i na sepkhelh khakte ngaihdam k’on ngen hi, chi hi. A sin tou leh sin zel ding Zomi te ihi.

2005 k*m tan bang lam tuamtuam ah eisung luh chihtak in hong kiluh hi. Tuni tan in ZDV leh ZNV-te simlouh in i gam adia hinna pia, Salpha hangsan mi 87tak bang kisimthei hi. Haksatna tuamtuamte ziak in dah hun a dah theilou leh heh hun a leng heh theilou in ki-om hi. India Govt. toh 2005 k*m in SoO suai a na kikai a, State Govt. toh le kaih ngai a chih a om man in 2008 k*m in Manipur State toh leng SoO suai kikai hi. Huchi’n pawl khenkhat in i nung a hon zui ua, amaute’n leng SoO ah suai hon kai ua, amau toh kal kisuankhawm hi.

Ahihhang in Kuki-te paizia toh ei paizia a kibatlouh mahmah ziak in lamkal ah haksatna kituak toutou hi. 2016 k*m tan bang Solkar toh kihou chiang in Joint Secretary khat in hon makaih zel a, 2017 k*m in ahihleh Solkar in interlocutor hon pia uhi. Pu AB Mathur, interlocutor, malakna in kihouna ah 90% phial bang zoh hita hi. Himahleh COVID-19 leh eisung a kituahlouhnate ziak in kihouna sutzop theihlouh in hong om a, poi mahmah hi. I lohchin taktakna diing un i pankhawm uh poimoh lua ahihman in khasia leh ki dangkoih hun hilou a, naktak a i pankhawm hun ahi. Solution i muhna ding in pheiphung khaikhawm phot leng, ei kaal a kitheihsiamlouhnate bel awl in hong veng mahmah ding hi.

Tulel in ka hun tamzaw Songtal ah i munpi uh ngak in ka om hi. Tunaichin, February 5, in Imphal ah SoO talks a na kinei hi. Tutung in ahihleh, UPF & KNO a om Kuki-te’n Delhi a kihouna neih diing phuut tinten ahihman un February 25 ni in kihouna kinei hi. Hiai hunte ah, ZRO apan nohkhiak (expelled) a omsapi, Govt in individual cadre a achiamteh bangziak a hong kilang thei mawk hiam, bang Orgn represent hiam chih dotna kibawl mah hi; UPF spokesperson in a chial ziak a hong telkha maimai dan in dawnna kimu hi. Tutung kihouna ah, thil paidan ding hoihzaw point tamkhop proposal ki luikhe thei ahihman in, maban ah nohsuah sate hong ki daihlah nonlouh ua thil a hong padik a lamet thu gen hi.

Tutung kihouna ah Joint Secretary’ maitang ah nasatak in kiselna om hi; ahitak in ‘Zomi’ leh ‘Kuki’ kikal a thu omte Solkar theih a genkhiak ki-ut gige mah leng ahihman in Joint Secretary bang in hon khouh ngai zezen khop in thu va ki tun thei hi. SoO ground rules palsatna omte leng kigenlang hi. Pu Ketheos in Agenda 5 leng luikhia hi. Huaite bel Solkar toh kihouna neih chiang in Zomi political group:- ZRO, ZDV, ZRF-te maban ding leh dinmun thusun ahi. Hiai pen solkar palai in ‘Valid and noted’ chi hi.

I nam sepaihte’n kha 16 sung hilhial stipend mulou ahihman un nek-le-taak nasan ah haksatna tampi i tuahte uh gen in deihdan ki sunglut hi. Kihouna sutzop leh hihkin a hih a 'honorable solutuon' neihpih kin ding in leng nohna nei uhi. I cadre-te bang zi-le-ta vaak tampi om ahihman un haksatna tampi kituakta. K*m 13 bang talks nei kihita. Stipend a tawm ziak a ki-manage a haksat thu leng gen hi.

Eisung hon tokbuai nuam tam ahihman in pilvan kisam hi. President paihkhiak sawm a phengphi makaite te leng Imphal leh Delhi a lohsam, himahleh ngaihdamna kong tuni tan in amau a ding in ki khak nailou hi. Tu hun pen hehpihna hun, ngaihdamna, pankhawm hun ahi, kisikte ngaidam dia kiman ihi chi hi.

✓ *Pu Ketheos Zomi, ZRO Secretary (Ministry of External Affairs):* Israel-te gamdai ah meikuang leh meipi a p**a Pathian ahi. Eite dinmun leng Israel-te’ dinmun toh tehkaktheih tam mahmah ahi. A paisa 29.6.2019 ni in leng hiai mun mah ah i na kimukhawm ngeita uhi. Tu hun in heutute pu K. Guite leh pu Thanglianpau-te bang i lak uah hong telthei le uh ngaihhuai ka sa mahmah hi. Na thuumnate uah a na phawk zel un aw, chi in thugen pan hi.

Point li ka gen nuam a, huaite ahihleh i pawlpi in Zomi policy kidinpih gige ahi. Ei Zomi-te tuni chiang in Mizoram ah dinmun khat kitungta. Economic & Cultural unification kipoimoh lua. Meisel mitlou in kal kisuantouthei zel hi. Manipur ah SoO i neilel ua, ei a architect i hi uhi. Khenkhatte bang hong hi phaanphaan sim le uh leng ei patsa SoO ah hong khonung luut uh hi phet hi. Amaute’n SoO a i tup theiban lou uh hi. Territorial Council (TC) demand pah bang hon sa ua, e’n ahihleh chikmah in TC direct demand kihilou hi; TC pen BJP Solkar in hon tah (offer) uh hizaw a, huai di’n leng nna 90% bang genfelsa ahi. Ei nget masak zaw Autonomous Hill State (AHS) hizaw hi.

Eisung a buainate advantage a la omsek uhi. Tu in UPF sung leng buai a, Solkar toh kihouna leng atuam a neih ki-ut hi. Zomi nuai ah tribe kua omte naktak a i pankhawm uh kul; lungke kei ni pawl khenkhat in eisung tohbuai a sawmnalam uah amau sung lehbuai sop hi. Haksatna kaal ah Toupa’ hoihna kimu in i buainate uh leng hong theng (insignificant) pah ta diing hi.

SoO ground rules ah talks pen surrender-te toh neih diing chih kigelhkha lou ahihman in a ki-surrender-sate talks a a hong tel diing uh kipomlou mah ahi. ZRO apan nohkhiaksa, koi pawl mah ah panna neikhalou ‘individual cadre’ hihthoh khat talks a atel diing kilawmlou ahihman in Govt palai kiang ah leng ki tun mah; huai leng i thu dik a hihman in ki pangzou hi.

Solkar toh i kihouna uh paitou zel in tu chiang in hun poimohtak ah kidingta hi. Tua ziak in tu hun pen hun poimoh mahmah ahihlai in hun ‘manpha’ leng ahi. Nunglam a omte mangngilh in mailam i mitsuan (focus) ta diing uh. I dinmun uh i theih chiatsa bang un mimalpai a kisuakta lou diing ahi. Kou kia hihtheih hilou a, noute toh i pankhawm ngai hi. Pathian toh i pan ngai ahi. Sam 127 ah Toupa’n inn a lamkeileh a lamte’n a seemgim thawn phet uh, kichi hi. Zomi te Topa'n hon makaih zel hen!

_Hiai teng zoh in hunzektu’n dotna leh dawnna hun hon hong in, kikupna maban paitou hi. Hiai hun in Zomi maban tuamtuam, singtang a i khuate uh khantouhna toh kisai, ZRO policy thu tamlou, hun paisa a ZRO in a hihhoihna leh hihhoih vaklouhna, I tenkhawmpih Meitei/Kuki toh kikal paizia leh thudang khenkhat kihoulimna, kidotna leh kihilhchetna hun manphatak kizang hi._

Hun tawp ah Pastor Khankham Guite, EBCC Delhi in Pathian kiang a kipahthu genna leh hun khakna thuumna nei in hun zoh ahi.

*Notes:*
_Thu kigente a hun a tomkim a gelhkhiak teuhteuh thoh ahihman in zakkhelh khak ziak bang ahihkeileh tupmawng hilou a gelhkhelh khak a om zenzen leh ngaihsiam. Tupmawng a deihkaih om hetlou dia pilvangtak a gelh ahi._

Thutut gelh ni:
2021 k*m Tunkha 28 ni (01.03.2021)

TUNI IN, KHA 6 SUNG DAIH DINGIN, UPF/ZRO LEH KNO IN GOVERNMENT OF INDIA TAWH SUSPENSION OF OPERATION SUAIKAI UH.Tuni, fe...
26/02/2021

TUNI IN, KHA 6 SUNG DAIH DINGIN, UPF/ZRO LEH KNO IN GOVERNMENT OF INDIA TAWH SUSPENSION OF OPERATION SUAIKAI UH.

Tuni, february 25, 2021 in government of India leh Zosuan thautawi a, India kiangah kivaihawmna tuam ngen UPF leh KNO in, kha 6 sung daih dingin thauvui thautang kizatkhum lo a kikap lohna ding kithukimna in Suspension of Operation(SoO) thawveng leh siangtho takin suaikai khawm theikik uh hi.

Outer Manipur kicihna sunga om, Zosuan thautawi a kipawl Pawlpi(UPF/ZRO, leh KNO) lampan makaite kihelkim in, tuni sun kimlai nai 12:00pm in, Delhi tualpi Nizamuddin kicihna veng sunga om Border Security Forces-te(BSF) mess ah, kha 6 sung mah a daihkik dingin, siangtho tak leh vaisiang takin kilemna leh kithukimna suaikaihna' na bawl uh hi.

Hih suaikaihna hun ah, North East India, Joint Secretary(JS, NE) in makaih a, Government of Manipur(GoM) pan, Special Secretary(Home) in kithuahpih hi.

Suaikaihna hun zatkawm mahin, Zosuan thautawi Pawlpite lampan in, India leh Manipur palaite kiangah thusungna zong nei uh-a, thusungna hun ah:

Minam galkap nautangte'(cadres) a dinga k*mpi in a piak uh sum(stipend) ahunhun a ngahsak teitei ding,

Minam galkap nautangte' nekzonna lamah dawnzangkhai theihzawk semna ding,

Omna munpite(camp) puahphatna ding, cihte limtakin genkhawm uh hi.

Holim a sutzopna uh ah, minam galkapte leh mipi te'n i ngaklah mahmah uh, ei-leh-ei kivaihawmna tuam i ngahtheihna ding leh k*mpi lam tawh kihona in, a masawn theihna dinga, SoO suaikai Zosuan thautawite sungah kithukhatna, kipumkhatna leh pangkhawm siam mahmah kisam ahihdante' nakpitakin genkhawm in neipipen uh hi.

A genzomna uh ah, minam min i deihzawk uh(nomenclature) pen kingaikhawk diakse/lungtang bunkha diakse(sensitive) mahmah ahihna thute zong genpha kikkik uh-a; a beisa k*m 1998 a Kuki-Zomi kithukimna suaikaihsa pansanin, tua kithukimna mah banga, kuamah in zawhthawh thu leh utlo p**i a minam min dinga i deihlohte' kisapna dinga kizatkhum teitei lo dingin(ki-impose) zong nakpitakin gen behkik thakthak uh hi.

Tuni, suaikaihna hun ah, Calvin H, Ex-Vice President, ZRO/ZRA, tulaitak a Chothe Surrenderee Camp a om zong va kihelin suai a-va kaih sawm hangin, Joint Secretary, North East in, amah(Calvin H) pen SoO ah omkha lo, member hikha lo ahih manin, suaikai thelo ding ci-in, Calvin H suaikaih phal lo hi. Tua banah, Calvin H lawmhoih leh, Pawlpi sung buaina ah Calvin H tawsawn den, UPF Spokesperson, Aron Kuki kiangah, Joint Secretart, North East in, tuban Calvin H min nong piak nawnloh ding, mailam kihona hunte ah zong, Calvin H kihelthei nawnlo ding ci-in genkhum behlai hi.

I theihsa leh hun beisa mah bangin, UPF sungah zong, Kuki leh Zomi pawl te kikal ah kinopmawhna tuamtuam om ahih manin, Pawlpi khat ciat pan, mi khat ciatin suaikai uh hi.

UPF pan Suaikaite ahihleh: LT Haokip(Kuki), Aron Kipgen(Kuki), Henkholal(Kuki), Sanga Hmar(HPC-D), Ketheos Zomi(ZRO/ZRA), Kamkhanpau Zou(ZRO/ZDV) te'n suaikai uh hi.

KNO lampan in, TS Haokip in suaikai a, k*mpi lam leh minam galkapte in an nekkhawmna nei in, hun zo uh hi.

TUNI IN, KHA 6 SUNG DAIH DINGIN, UPF/ZRO LEH KNO IN GOVERNMENT OF INDIA TAWH SUSPENSION OF OPERATION SUAIKAI UH.Tuni, fe...
26/02/2021

TUNI IN, KHA 6 SUNG DAIH DINGIN, UPF/ZRO LEH KNO IN GOVERNMENT OF INDIA TAWH SUSPENSION OF OPERATION SUAIKAI UH.

Tuni, february 25, 2021 in government of India leh Zosuan thautawi a, India kiangah kivaihawmna tuam ngen UPF leh KNO in, kha 6 sung daih dingin thauvui thautang kizatkhum lo a kikap lohna ding kithukimna in Suspension of Operation(SoO) thawveng leh siangtho takin suaikai khawm theikik uh hi.

Outer Manipur kicihna sunga om, Zosuan thautawi a kipawl Pawlpi(UPF/ZRO, leh KNO) lampan makaite kihelkim in, tuni sun kimlai nai 12:00pm in, Delhi tualpi Nizamuddin kicihna veng sunga om Border Security Forces-te(BSF) mess ah, kha 6 sung mah a daihkik dingin, siangtho tak leh vaisiang takin kilemna leh kithukimna suaikaihna' na bawl uh hi.

Hih suaikaihna hun ah, North East India, Joint Secretary(JS, NE) in makaih a, Government of Manipur(GoM) pan, Special Secretary(Home) in kithuahpih hi.

Suaikaihna hun zatkawm mahin, Zosuan thautawi Pawlpite lampan in, India leh Manipur palaite kiangah thusungna zong nei uh-a, thusungna hun ah:

Minam galkap nautangte'(cadres) a dinga k*mpi in a piak uh sum(stipend) ahunhun a ngahsak teitei ding,

Minam galkap nautangte' nekzonna lamah dawnzangkhai theihzawk semna ding,

Omna munpite(camp) puahphatna ding, cihte limtakin genkhawm uh hi.

Holim a sutzopna uh ah, minam galkapte leh mipi te'n i ngaklah mahmah uh, ei-leh-ei kivaihawmna tuam i ngahtheihna ding leh k*mpi lam tawh kihona in, a masawn theihna dinga, SoO suaikai Zosuan thautawite sungah kithukhatna, kipumkhatna leh pangkhawm siam mahmah kisam ahihdante' nakpitakin genkhawm in neipipen uh hi.

A genzomna uh ah, minam min i deihzawk uh(nomenclature) pen kingaikhawk diakse/lungtang bunkha diakse(sensitive) mahmah ahihna thute zong genpha kikkik uh-a; a beisa k*m 1998 a Kuki-Zomi kithukimna suaikaihsa pansanin, tua kithukimna mah banga, kuamah in zawhthawh thu leh utlo p**i a minam min dinga i deihlohte' kisapna dinga kizatkhum teitei lo dingin(ki-impose) zong nakpitakin gen behkik thakthak uh hi.

Tuni, suaikaihna hun ah, Calvin H, Ex-Vice President, ZRO/ZRA, tulaitak a Chothe Surrenderee Camp a om zong va kihelin suai a-va kaih sawm hangin, Joint Secretary, North East in, amah(Calvin H) pen SoO ah omkha lo, member hikha lo ahih manin, suaikai thelo ding ci-in, Calvin H suaikaih phal lo hi. Tua banah, Calvin H lawmhoih leh, Pawlpi sung buaina ah Calvin H tawsawn den, UPF Spokesperson, Aron Kuki kiangah, Joint Secretart, North East in, tuban Calvin H min nong piak nawnloh ding, mailam kihona hunte ah zong, Calvin H kihelthei nawnlo ding ci-in genkhum behlai hi.

I theihsa leh hun beisa mah bangin, UPF sungah zong, Kuki leh Zomi pawl te kikal ah kinopmawhna tuamtuam om ahih manin, Pawlpi khat ciat pan, mi khat ciatin suaikai uh hi.

UPF pan Suaikaite ahihleh: LT Haokip(Kuki), Aron Kipgen(Kuki), Henkholal(Kuki), Sanga Hmar(HPC-D), Ketheos Zomi(ZRO/ZRA), Kamkhanpau Zou(ZRO/ZDV) te'n suaikai uh hi.

KNO lampan in, TS Haokip in suaikai a, k*mpi lam leh minam galkapte in an nekkhawmna nei in, hun zo uh hi.

Address

Churachandpur

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Voice of Zo Territorial Council posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Share