11/03/2026
ମହାବୀର ହନୁମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କିଛି ରୋଚକ ତଥ୍ୟ ଏଠାରେ ଦିଆଗଲା:
୧. ହନୁମାନ ନାମର ଅର୍ଥ
ସଂସ୍କୃତରେ 'ହନୁ'ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି 'ହନୁ ହାଡ' ବା ଚିବୁକ ଏବଂ 'ମାନ'ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି 'ବିକୃତ'। ପିଲାଦିନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଏକ ଫଳ ଭାବି ଖାଇବାକୁ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଦେବ ବଜ୍ରାଘାତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ତାଙ୍କ ଚିବୁକରେ ଆଘାତ ଲାଗିଥିଲା। ସେବେଠାରୁ ତାଙ୍କ ନାମ ହନୁମାନ ହେଲା।
୨. ପାଞ୍ଚଜଣ ଭାଇ
ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ହନୁମାନ କେବଳ ଏକା ନଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ପାଞ୍ଚଜଣ ଭାଇ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ନାମ ହେଲା— ମତିମାନ, ଶ୍ରୁତିମାନ, କେତୁମାନ, ଗତିମାନ ଏବଂ ଧୃତିମାନ।
୩. ହନୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ରାମାୟଣ
କୁହାଯାଏ ଯେ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ ଲେଖିବା ପୂର୍ବରୁ ହନୁମାନ ହିମାଳୟର ପଥର ଉପରେ ନିଜ ନଖରେ ରାମାୟଣ ଲେଖିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ବାଲ୍ମୀକି ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ କାରଣ ହନୁମାନଙ୍କ ଲେଖା ଅତି ସୁନ୍ଦର ଥିଲା। ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ପାଇଁ ହନୁମାନ ସେହି ପଥର ଗୁଡ଼ିକୁ ସମୁଦ୍ରରେ ବିସର୍ଜନ କରିଦେଇଥିଲେ।
୪. ସିନ୍ଦୂର ଲଗାଇବାର କାରଣ
ଥରେ ମାତା ସୀତା ସିନ୍ଦୂର ଲଗାଉଥିବା ଦେଖି ହନୁମାନ ଏହାର କାରଣ ପଚାରିଲେ। ସୀତା କହିଲେ ଯେ ପ୍ରଭୁ ରାମଙ୍କ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ ସେ ସିନ୍ଦୂର ଲଗାଉଛନ୍ତି। ଏହା ଶୁଣି ହନୁମାନ ନିଜ ସମଗ୍ର ଶରୀରରେ ସିନ୍ଦୂର ଲେପନ କରିଦେଲେ, ଯାହାଫଳରେ ପ୍ରଭୁ ରାମ ଅମର ହୋଇ ରହିବେ।
୫. ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ବ୍ୟାକରଣର ଜ୍ଞାନୀ
ହନୁମାନ କେବଳ ଜଣେ ବୀର ନଥିଲେ, ସେ ଜଣେ ମହାନ ପଣ୍ଡିତ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ସେ ବ୍ୟାକରଣର ନବମ ଶ୍ରେଣୀୟ ଜ୍ଞାନୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ ସଙ୍ଗୀତରେ ମଧ୍ୟ ପାରଙ୍ଗମ ଥିଲେ।
୬. ଅଷ୍ଟ ଚିରଞ୍ଜୀବୀ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ
ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଅମରତ୍ୱର ବରଦାନ ମିଳିଛି। ସେ ଅଷ୍ଟ ଚିରଞ୍ଜୀବୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ଯେଉଁଠାରେ ରାମ ନାମ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ହୁଏ, ସେଠାରେ ହନୁମାନ ଅଦୃଶ୍ୟ ରୂପରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି।
