19/04/2026
હા, જાતિ ગણના (Caste Census) વિશે ડિટેઈલમાં સમજાવું:
*1. જાતિ ગણના એટલે શું?*
જનગણના વખતે દરેક વ્યક્તિને પૂછવું કે “તમારી જાતિ કઈ?” અને એની નોંધ કરવી. જેમ ધર્મ, ભાષા, સાક્ષરતા પૂછાય છે એમ જાતિનો કોલમ પણ ફોર્મમાં ઉમેરવો.
*2. અત્યાર સુધીનો ઇતિહાસ*
વર્ષ શું થયું
**1881-1931** અંગ્રેજો દર 10 વર્ષે જાતિ ગણના કરતા. 1931માં છેલ્લી વખત થઈ. ત્યારે OBC ~52% હતા
**1951** આઝાદ ભારતે નક્કી કર્યું: ફક્ત SC/STની જ ગણતરી થશે. OBC/જનરલની નહીં
**1961-2011** દરેક જનગણનામાં ફક્ત SC/STની જાતિ પૂછાઈ. બાકી બધાને “General” ગણી લેવાયા
**2011 SECC** સામાજિક-આર્થિક અને જાતિ ગણતરી અલગથી થઈ, પણ 8+ કરોડ ભૂલોને લીધે જાતિનો ડેટા સરકારે જાહેર ન કર્યો
**2023** બિહાર, કર્ણાટક, તેલંગાણા જેવા રાજ્યોએ પોતાના લેવલે જાતિ સર્વે કર્યો. બિહારમાં OBC+EBC 63% નીકળ્યા
*3. 2027માં શું થવાનું છે - ટાઈમલાઈન*
તારીખ કામ વિગત
**1 એપ્રિલ 2026** ફેઝ-1 શરૂ ઘરની યાદી + મકાન ગણતરી. 45 દિવસ ચાલશે. દરેક ઘરમાં શૌચાલય, TV, ગાડી છે કે નહીં એ પૂછાશે
**ઓક્ટો 2026** પહાડી વિસ્તારની ગણતરી લદ્દાખ, J&K, હિમાચલ, ઉત્તરાખંડના બરફવાળા વિસ્તારમાં વસ્તી ગણતરી વહેલી
**9-28 ફેબ 2027** ફેઝ-2: વસ્તી ગણતરી ઘરે-ઘરે જઈને નામ, ઉંમર, ધર્મ, **જાતિ**, શિક્ષણ, કામ વગેરે પૂછાશે
**1 માર્ચ 2027** Reference Date આ મધરાતે જેટલા લોકો હશે એની ફાઈનલ ગણતરી થશે
**1-5 માર્ચ 2027** રિવિઝન રાઉન્ડ છૂટી ગયેલા લોકો ઉમેરાશે
*4. આ વખતે શું નવું છે?*
1. *ડિજિટલ*: પહેલીવાર મોબાઇલ એપથી ડેટા લેવાશે. કાગળ ઓછા. તું જાતે પણ પોર્ટલ પર માહિતી ભરી શકીશ
2. *Self-enumeration*: ઇચ્છો તો ઓનલાઇન ફોર્મ ભરી શકો
3. *30 લાખ કર્મચારી*: શિક્ષકો + સરકારી સ્ટાફ ઘરે-ઘરે જશે
4. *જાતિનો કોલમ*: 93 વર્ષ પછી પહેલીવાર “જાતિ કઈ?” એવો સવાલ પૂછાશે
5. *ખર્ચ*: રૂ. 11,718 કરોડ
*5. જાતિ ગણનાથી શું ફરક પડશે?*
1. *અનામત*: OBCને 27% અનામત છે, પણ 1931ના 52%ના આધારે. નવા આંકડા આવશે તો અનામતની ટકાવારી બદલાઈ શકે
2. *ડિલિમિટેશન*: 2026 પછી લોકસભા સીટો નવેસરથી નક્કી થશે. જાતિ ડેટા એમાં વપરાશે
3. *મહિલા અનામત*: સંસદમાં 33% મહિલા અનામત કાયદો પાસ છે, પણ લાગુ જાતિ ગણના + ડિલિમિટેશન પછી થશે
4. *યોજનાઓ*: કઈ જાતિ ગરીબ છે, કોને યોજનાનો લાભ નથી મળતો એ ખબર પડશે
*6. વિવાદ શું છે?*
- *સપોર્ટમાં*: કોંગ્રેસ, RJD, સમાજવાદી પાર્ટી કહે છે “જિસકી જિતની સંખ્યા ભારી, ઉસકી ઉતની ભાગીદારી”
- *વિરોધમાં*: પહેલા BJP કહેતી હતી આનાથી સમાજમાં ભાગલા પડશે. હવે 2024 ચૂંટણી પછી મંજૂરી આપી
*ટૂંકમાં*: અત્યારે કોઈ જાતિ ગણના ચાલુ નથી. 1 માર્ચ 2027ની મધરાતે જે વસ્તી હશે એમાં પહેલીવાર દરેકની જાતિ નોંધાશે. રિઝલ્ટ 2028-29માં આવશે એવું મનાય છે.
બીજું કંઈ સ્પેસિફિક પૂછવું હોય - જેમ કે ફોર્મમાં શું પૂછાશે, ખેડા જિલ્લા પર શું અસર - તો કહેજે.
