Στις 20 Σεπτεμβρίου, ο ΣΥΡΙΖΑ σημείωσε μια ακόμα μεγάλη εκλογική νίκη, μετά από εκείνη του Ιανουαρίου, όταν για πρώτη φορά στην Ελλάδα συγκροτήθηκε κυβέρνηση με κορμό τη ριζοσπαστική Αριστερά, βασική εντολή της οποίας ήταν η κατάληξη σε συμφωνία με τους δανειστές για τη διαγραφή μεγάλου μέρους του χρέους και την εφαρμογή ενός προγράμματος κατά της λιτότητας. Μετά από επτά μήνες σκληρής διαπραγμάτε
υσης, την οποία αναγνώρισαν όχι μόνο οι Έλληνες και οι Ελληνίδες, αλλά όλοι οι λαοί της Ευρώπης, και παρά το μεγαλειώδες ΟΧΙ στο δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου, η κυβέρνηση βρέθηκε αντιμέτωπη με έναν στυγνό εκβιασμό ο οποίος την οδήγησε στην αποδοχή μας ιδιαίτερα δύσκολης συμφωνίας, που παρότι δεν ξεφεύγει ριζικά από την κυρίαρχη αντίληψη, περιέχει σημαντικές βελτιώσεις σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς και αφήνει δυνατότητες για την εφαρμογή πολιτικών κοινωνικής προστασίας και οικονομικής ανάπτυξης την επόμενη περίοδο.
Μετά από όσα συνέβησαν, η προσφυγή στις κάλπες ήταν δημοκρατικά επιβεβλημένη. Το αποτέλεσμα των εκλογών έδειξε ότι ο λαός εκτίμησε τη σκληρή διαπραγμάτευση και την ειλικρίνεια της κυβέρνησης και θεώρησε ότι η υποχώρηση απέναντι σε υπέρτερες δυνάμεις ήταν αναγκαστική.
Η πλειοψηφία της κοινωνίας μας θεωρεί ότι είμαστε η πολιτική δύναμη που θα υλοποιήσει τη συμφωνία με τη μέγιστη δυνατή κοινωνική ευαισθησία, γιατί επί έξι μήνες παρακολουθούσε την κυβέρνηση να διαπραγματεύεται για τα δίκαια του λαού και της χώρας, έχοντας απέναντί της πολύ ισχυρότερους αντιπάλους οι οποίοι ασκούσαν ασφυκτικές πιέσεις. Σε αυτή την προσπάθεια της κυβέρνησης ήταν και παραμένει κρίσιμη η ενεργή παρουσία και παρέμβαση του λαϊκού παράγοντα. Το ΟΧΙ στο δημοψήφισμα ήταν μια ιστορική στιγμή, μια στιγμή ανάτασης για τον ελληνικό λαό, αλλά και για ολόκληρη την Ευρώπη.
Η αντιστοίχιση του ΣΥΡΙΖΑ με την εκλογική και κοινωνική του βάση είναι προϋπόθεση για την υλοποίηση του σχεδίου μετασχηματισμού του παραγωγικού και κοινωνικού μοντέλου της ελληνικής κοινωνίας.
Χρειαζόμαστε ένα κόμμα ανοιχτό στο περιβάλλον του και τα κοινωνικά κινήματα γύρω του. Ένα κόμμα ανοιχτό στις νέες και τους νέους. Όχι ένα κόμμα, κλειστό γραφειοκρατικό οργανισμό αναπαραγωγής των στελεχών του.
Αυτό σημαίνει ν' ανοίξουν οι Οργανώσεις Μελών σε όσους και όσες θέλουν να συμμετάσχουν στο εγχείρημά μας και συμφωνούν προγραμματικά και πολιτικά με τις θέσεις μας. Η πολιτική της καχυποψίας και των κλειστών θυρών, είτε για να διατηρηθούν με τεχνητό τρόπο κάποιοι εσωκομματικοί συσχετισμοί, ξεριζώνοντας το κόμμα από την κοινωνία, είτε, ενδεχομένως, με το σκεπτικό του «λίγοι και καλοί», έληξε οριστικά στις 20 Σεπτέμβρη. Και έληξε τόσο γιατί η παραλειτουργία «κόμματος μέσα στο κόμμα» τελείωσε -και μάλιστα με άδοξο τρόπο. Αλλά και γιατί εμείς δεν ζητάμε ούτε «πιστοποιητικό κοινωνικών φρονημάτων», ούτε σύσταση από το συντονιστή της Οργάνωσης Μελών για την πρόσληψη κάποιου, όπως συνέβαινε αδιαλείπτως τα τελευταία σαράντα χρόνια σ' αυτόν τον τόπο.
Το πελατειακό, κομματικό και ρουσφετολογικό κράτος των ημετέρων είναι ακριβώς αυτό που εμείς έχουμε στόχο να γκρεμίσουμε. Η Αριστερά ήταν το θύμα του -δεν θα γίνει τώρα ο νέος διαχειριστής του. Και το διαφορετικό ήθος της Αριστεράς, που τόσα χρόνια διακηρύσσαμε, ήρθε η ώρα να το κάνουμε πράξη, τελειώνοντας οριστικά με τις πρακτικές του παρελθόντος.
Εμείς εμπεδώνουμε καθημερινά την αξιοκρατία, τις ίσες ευκαιρίες και το κράτος δικαίου για όλους τους Έλληνες πολίτες, ανεξάρτητα από τις πολιτικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις τους και τον τρόπο ζωής τους.
Αυτήν την εντολή μας έδωσε ο λαός και αυτήν είμαστε αποφασισμένοι και αποφασισμένες να υπηρετήσουμε, για να κρατήσουμε ζωντανή τη σχέση ειλικρίνειας και εμπιστοσύνης που μας συνδέει με το λαό μας.
Το κόμμα μας, λοιπόν, δεν θα λειτουργεί ως ιδεολογικός και οργανωτικός μηχανισμός νομιμοποίησης των κρατικών πολιτικών, για να αποφύγει πάση θυσία το μετασχηματισμό του σε υποσύστημα του κράτους. Ο ΣΥΡΙΖΑ, για να μπορεί να ανταποκριθεί στο ρόλο του στη νέα εποχή που ξεκίνησε στις 20 Σεπτέμβρη, θα πρέπει να είναι «κόμμα εκτός κράτους», για να θυμηθούμε έναν όρο του Γκράμσι.
Ένα κόμμα που δεν απορροφάται από το κράτος, δεν κρατικοποιείται με τη μαζική μεταπήδηση των στελεχών του στον κρατικό μηχανισμό, δεν αποκόπτεται από τις κοινωνικές τάξεις που εκπροσωπεί και δεν εκφυλίζεται σε κρατικό όργανο.
Αντίθετα, θα λειτουργεί ως συλλογικός διανοούμενος, που, σε αντιστοίχιση με τις κοινωνικές διεργασίες και μετατοπίσεις που συντελούνται, επανακαθορίζει την πολιτική στρατηγική του για τη διεύθυνση της κοινωνίας. Ένα κόμμα που δίνει καθημερινά τη μάχη της ηγεμονίας, αφού γνωρίζουμε καλά ότι η εκλογική νίκη της Αριστεράς δεν σημαίνει επ’ ουδενί την αυτόματη διασφάλιση της ηγεμονίας.
Προκειμένου να λειτουργήσει ο ΣΥΡΙΖΑ ως φορέας ηγεμονίας των δικών μας αντιλήψεων, πρακτικών, αρχών και αξιών ζωής, θα πρέπει να παραμείνει σε επαφή με την κυβέρνηση αλλά αυτόνομος από το κράτος, ώστε να μπορεί να επιτελεί να ελέγχει, να διορθώνει και να υποδεικνύει.
Με αυτήν την έννοια, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί παρά να λειτουργεί ως η άγρυπνη αριστερή συνείδηση της κυβέρνησης.
ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ, 12/10/2015