Λυγερό Σύρος

21/04/2026

Ξερολιθιές, έργα λαϊκής τέχνης, κεντήματα στη γη του Αιγαίου. Πέτρες τοποθετημένες η μία πάνω στην άλλη, χωρίς κονίαμα, με έντονο αρχιτεκτονικό, περιβαλλοντικό, οικονομικό και πολιτιστικό αποτύπωμα.

Οι άνθρωποι της πρόσφατης πρωτοβουλίας Ημέρες ξερολιθιάς μάς εξήγησαν πώς αυτός ο τρόπος κτισίματος λειτουργεί ευεργετικά για το περιβάλλον αναδεικνύοντας παράλ...

18/04/2026

Τα σπάνια μικρά τυριά του Αιγαίου, η άλλη γεύση της νησιωτικότητας. Η καταγραφή & ανάδειξη του νησιώτικου γευστικού πλούτου.

Ελαϊκή και σιτάκα Κάσου, τυρί της σπηλιάς Μήλου, μυζήθρα, μανούρα και σουρωτό Φολεγάνδρου, έξι σπιτικά τυριά, τρία νησιά, τρεις ξεχωριστές εξάρσεις της ζωής στο Αιγα...

29/01/2026

Ένα βίντεο γιά την Σιφνέϊκη αγγειοπλαστική παράδοση, όπου 4 παραδοσιακοί αγγειοπλάστες πλάθουν 7 αγγεία στον τροχό και μιλούν γιά την επαγγελματική ζωή τους, γιά τις δυσκολίες αλλά και τις χαρές του παρελθόντος, αλλά και γιά το αβέβαιο μέλλον της τέχνης τους. Γυρισμένο τον Μάρτιο του 2019, το βίντεο αυτό τελειώνει με την ζωντανή ηχογράφηση του δημοτικού "Στράτα μου της Χερρόνησος", τραγουδισμένου από τον αγγειοπλάστη Γιάννη Λεμπέση και τους γιούς του.
Έρευνα-Παρουσίαση : Γιώργος Κυριακόπουλος, ερευνητής της νεώτερης ελληνικής κεραμικής
Σκηνοθεσία : Νικόλας Μάστορας

Ένα βίντεο γιά την Σιφνέϊκη αγγειοπλαστική παράδοση, όπου 4 παραδοσιακοί αγγειοπλάστες πλάθουν 7 αγγεία στον τροχό και μιλούν γιά την επαγγελματική ζωή τους,...

30/08/2025

Καζίκι. Σιδερένιος πάσαλος με κρίκο που τον κάρφωναν στο χωράφι και επάνω του έδεναν με σχοινί τα ζώα (κατσίκες, πρόβατα γαιδουράκια, άλογα κλπ) που περιφέρονταν σε ακτίνα όση ήταν το μήκος του σχοινιού.
Στην καθημερινή γλώσσα χρησιμοποιείται κυρίως σε εκφράσεις όπως "έφαγα ένα καζίκι" ή "έπαθα καζίκι", που σημαίνει ότι κάποιος πέρασε μια δύσκολη κατάσταση ή ξεγελάστηκε.

24/05/2025

Τέτοιες ωραίες κοινωφελείς δράσεις με οικολογικό αποτύπωμα κάνουν στα γειτονικά νησιά. Εμείς εδώ στην Απάνω Μεριά της Σύρου ζηλεύουμε γιατί απουσιάζουν ανάλογες πρωτοβουλίες απο ομόλογες περιβαλλοντικές οργανώσεις.

16/05/2025

''ΤΟΝ ΚΑΚΟ ΣΟΥ ΤΟΝ ΦΛΑΡΟ''
Έκφραση που δηλώνει την αγανάκτηση, τη διαμαρτυρία για κάτι που έκανε ή είπε κάποιος, είναι ταυτόσημη με τη φράση «τον κακό σου τον καιρό».
Φλάροι λέγονταν τα πήλινα κιούπια με τις τρύπες που τοποθετούσαν πάνω στις καμινάδες, στη Σίφνο και σε άλλα νησιά, για να εμποδίσουν την εισροή του νερού της βροχής. Όταν άναβε η φωτιά μέσα στο σπίτι για μαγείρεμα, ο ρόλος του φλάρου ήταν να ¨τραβάει” αποτελεσματικά τον καπνό διοχετεύοντας τον έξω. Ο “κακός” ο φλάρος προστάτευε από τα νερά της βροχής, πολλές φορές όμως έπνιγε το σπίτι στους καπνούς όταν άναβαν φωτιά.
Ο Φλάρος λοιπόν μαύριζε από την καπνιά και έμοιαζε σαν καλόγερος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.
Η προέλευση της λέξης είναι μάλλον κατάλοιπο της Βενετικής κυριαρχίας στα νησιά και συνδέεται με παράφραση του frar που σημαίνει αδερφός της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Οι Σιφνιοί θέλοντας πιθανότατα να διακωμωδήσουν την εικόνα των ιεραποστόλων, απεσταλμένων του Πάπα, που προσπαθούσαν να τους προσηλυτίσουν, με πλούσια ανταλλάγματα, τους ονόμασαν φλάρους όπως τις μαύρες καμινάδες τους.

21/01/2025

Μερικές 10ετίες πριν, οι νησιώτες αγρότες πότιζαν τις καλλιέργειες και τα μποστάνια με νερό από το μαγγανοπήγαδο.
Το μαγγάνι είναι μηχανισμός άντλησης νερού από το πηγάδι. Ένας μεγάλος υδραυλικός τροχός, το τύμπανο, περιστρέφεται με γρανάζια με τη δύναμη ενός ζώου και κατεβάζει στο βάθος του πηγαδιού μια αλυσίδα με γαντζωμένα άδεια κουβαδάκια που μπαίνουν στο νερό και γεμίζουν. Με την περιστροφή ανεβαίνουν και όταν φτάνουν στην κορυφή του τυμπάνου αναποδογυρίζουν και αδειάζουν το νερό μέσα σε μεταλλική σκάφη. Απ’ τη μία πλευρά δηλαδή τα δοχεία κατεβαίνουν ανάποδα & άδεια, ενώ απ’ την άλλη ανεβαίνουν γεμάτα νερό. Ανάλογα με το βάθος του πηγαδιού μπορεί να ήταν πάνω από 100 μικρά δοχεία (σιχλιά). Από τη σκάφη, το νερό οδηγείται σε μια στέρνα και από εκεί με ένα αυλάκι ποτίζεται το περιβόλι. Ολόκληρο το σύστημα του μαγγανιού ήταν στερεωμένο σε βάση πάνω από το πηγάδι. Το ζώο έκανε κύκλους γύρω από το πηγάδι με τα μάτια σκεπασμένα για να μη ζαλιστεί και περιέστρεφε ένα ξύλινο οριζόντιο μοχλό που κινούσε το μαγγάνι.
Οι μηχανισμοί αυτοί κατασκευάζονταν σε τοπικά μηχανουργεία μετάλλου στη Σύρο (Στεφάνου, Μπαρμπέτα, Φρέρη κλπ) και ήταν σημαντικό μέρος της ντόπιας δραστηριότητας. Τα συναντάμε κυρίως στα νότια πεδινά της Σύρου επειδή εκεί το υπέδαφος είναι στεγανό και συγκρατεί το βρόχινο νερό. Σήμερα δυστυχώς λόγω προόδου της τεχνολογίας σχεδόν όλα έχουν εγκαταληφθεί και καταστραφεί γιατί δεν σεβόμαστε την κληρονομιά μας. Ας μη ξεχνάμε και το παλιό γνώριμο χειροκίνητο μαγγανοπήγαδο καθώς και την πομόνα, όλα μάρτυρες μιας άλλης εποχής. Σαν το μαγγανοπήγαδο τούτος ο κόσμος μοιάζει, οντέ γεμίζει ο γης γουβάς ο διπλανός αδειάζει (κρητικό).

27/11/2024

Σουβάλες: μια βιώσιμη λύση για τα άνυδρα νησιά των Κυκλάδων. Η Ίος έδωσε το παράδειγμα, ας το ακολουθήσουν λοιπόν και οι περιβαλλοντικοί φορείς της Απάνω Μεριάς για ουσιαστικές δράσεις και ωφέλεια που διαχέεται στη τοπική κοινωνία.

Τις τελευταίες τρεις εβδομάδες, ένα κοινό όραμα έφερε στην Ίο ανθρώπους για να αναβιώσουν μια παράδοση που μπορεί να αποτελέσει βιώσιμη λύση για τα άνυδρα νησιά τω....

22/10/2024

Βραβεία αφιερωμένα σε Κυκλαδίτες παραγωγούς, ανθρώπους που επιμένουν να παλεύουν με τη γη και με τα ζώα, να παράγουν τυριά και παραδοσιακά αλλαντικά, να καλλιεργούν ντόπιες ποικιλίες και με πείσμα να περιφρουρούν τον κυκλαδίτικο τρόπο ζωής.

Τα «17α Βραβεία Ποιότητας» του Γαστρονόμου ταξίδεψαν στη Σύρο και τίμησαν Κυκλαδίτες παραγωγούς Στην πρωτεύουσα των Κυκλάδων, τη Σύρο, πραγματοποιήθηκαν φέτος τα «...

15/10/2024

Απονομή φετεινών Βραβείων Europa Nostra 2024 στο Boulouki για την κοινωφελή δράση και έργα της ομάδας. Ας τα βλέπουν για να παραδειγματίζονται κάποιες οργανώσεις της Απάνω Μεριάς Σύρου & ας μιμηθούν τουλάχιστον τη δράση Κοιν.Σ.ΕΠ άλλων νησιών με ουσιαστικό έργο που επικροτείται από τις τοπικές κοινωνίες τους.