Νικηφόρος Βρεττάκος [Nikiforos Vrettakos]

  • Home
  • Greece
  • Sparta
  • Νικηφόρος Βρεττάκος [Nikiforos Vrettakos]

Νικηφόρος Βρεττάκος [Nikiforos Vrettakos] "Ζει ο Νικηφόρος Βρεττάκος κοντά στο βουνό του, στο Αρχ?

Στο Αρχείο του ποιητή περιλαμβάνεται η οικογενειακή αλληλογραφία και επιστολές από την προσωπική του αλληλογραφία με πολλούς επώνυμους και ανώνυμους αποδέκτες της ποίησής του. Επίσης μέρος του αρχείου αποτελούν φωτογραφίες, τιμητικές διακρίσεις και προσωπικά του αντικείμενα καθώς και το μεγαλύτερο τμήμα της Βιβλιοθήκης του.
Έχει καταβληθεί προσπάθεια να παρουσιαστεί διακριτικά ο προσωπικός χώρος

του ποιητή με τα έπιπλα που χρησιμοποιούσε, το γραφείο του, μέρος της βιβλιοθήκης του, γκραβούρες και πίνακες που αγαπούσε καθώς και μία σειρά φωτογραφιών που καλύπτουν μεγάλο μέρος της ζωής του.

18/08/2024
4 Αυγούστου 1991- 4 Αυγούστου 2024: 33 χρόνια από το θάνατο του Νικηφόρου Βρεττάκου…Κι ὅταν...Κι ὅταν ἐγώ δέν θἄχω σῶμαν...
04/08/2024

4 Αυγούστου 1991- 4 Αυγούστου 2024: 33 χρόνια από το θάνατο του Νικηφόρου Βρεττάκου…

Κι ὅταν...

Κι ὅταν ἐγώ δέν θἄχω σῶμα
νά ἔρχομαι πλέον ἐδῶ,
θά συνεχίζεις ἐσύ ἀκόμη,
ἀκόμη κι ἀκόμη, ν’ ἀκούγεσαι,
θάλασσα. Ὅμως μπορεῖ
νά μέ ἀκοῦνε καί μένα
γιά κάμποσο ἀκόμη. Μπορεῖ
νά βρίσκουνε κι ἄλλα πράγματα
ἄγνωστα, πού τούς εἶχαν
διαφύγει, μέσα στίς λέξεις μου

[Από το ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ, 1991]

Ο Νικηφόρος Βρεττάκος πεθαίνει, στις 8 το πρωί της Κυριακής 4 Αυγούστου 1991, στην Πλούμιτσα, στο μικρό σπιτάκι που έγινε το καταφύγιό του από το 1978 μέχρι το θάατό του. Στο πιστοποιητικό θανάτου ως αιτίες αναγράφονται: α) Καρδιακή ανακοπή, β) Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Στις 7 Αυγούστου 1991 ενταφιάζεται στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών δημοσία δαπάνη. Στις 9 Οκτωβρίου 2010 «επιστρέφει» στη γενέθλια γη του.

Ἀέναη ἐπιστροφήΓνωρίζω καλά τήν τύχη τῶν ἔργωνγνωρίζω τόν ἄρχοντα χρόνο. Γι’ αὐτό,πέρα ἀπ’ ὅτι ἐπιχείρησα. ἐκεῖνοπού θά ...
28/07/2024

Ἀέναη ἐπιστροφή

Γνωρίζω καλά τήν τύχη τῶν ἔργων
γνωρίζω τόν ἄρχοντα χρόνο. Γι’ αὐτό,
πέρα ἀπ’ ὅτι ἐπιχείρησα. ἐκεῖνο
πού θά ἤθελα φεύγοντας , εἶναι
νά μπορῶ νά ἐπιστρέφω κάθε
τόσο στή γῆ καί νά στέκομαι λίγο.
Τόσο μόνο ὅσο φτάνει ν’ ἀφήσει
Κανείς ἕνα χάδι στήν πέτρα της.

Από το ΕΚΚΡΕΜΗΣ ΔΩΡΕΑ, 1986]

Ο Νικηφόρος Βρεττάκος στην Πλούμιτσα (φωτογραφία Σαράντου Σακελλάκου).

Κύπρος (20 Ιουλίου 1974 - 20 Ιουλίου 2024): Ο Νικηφόρος Βρεττάκος μας θυμίζει...
21/07/2024

Κύπρος (20 Ιουλίου 1974 - 20 Ιουλίου 2024): Ο Νικηφόρος Βρεττάκος μας θυμίζει...

Το εργαστήριΔεν ξέρω από πουέρχονται τα ποιήματαπου σαν περιστέριατο ένα τους πίσω από τ’ άλλοφτερουγίζουνε από μέσα μου...
23/06/2024

Το εργαστήρι

Δεν ξέρω από που
έρχονται τα ποιήματα
που σαν περιστέρια
το ένα τους πίσω από τ’ άλλο
φτερουγίζουνε από μέσα μου.
Δεν ξέρω από που
έρχονται τα μηνύματα.

(Υπάρχει ένας τόπος
μέσα μου, όπου
γυρίζουν ιμάντες
σαλεύουνε έμβολα,
γίνονται πράγματα.
Δεν ξέρω ακριβώς).

Η αγάπη κι ο πόνος
λειτουργούν ακατάπαυτα.

[Από το ΧΟΡΩΔΙΑ, 1988]

Επανάληψη της σημερινής (23/6/2024) ανάρτησης του Αρχείου Νικηφόρου Βρεττάκου με παράθεση του κειμένου σε μονοτονικό, με στόχο την εξυπηρέτηση των ανθρώπων με αναπηρία όρασης οι οποίοι χρησιμοποιούν τεχνολογία αναγνώστη οθόνης.

Τό ἐργαστήριΔέν ξέρω ἀπό ποῦἔρχονται τά ποιήματαπού σάν περιστέριατό ἕνα τους πίσω ἁπό τ’ ἄλλοφτερουγίζουνε ἀπό μέσα μου...
23/06/2024

Τό ἐργαστήρι

Δέν ξέρω ἀπό ποῦ
ἔρχονται τά ποιήματα
πού σάν περιστέρια
τό ἕνα τους πίσω ἁπό τ’ ἄλλο
φτερουγίζουνε ἀπό μέσα μου.
Δέν ξέρω ἀπό ποῦ
ἔρχονται τά μηνύματα.
(Ὑπάρχει ἕνας τόπος
μέσα μου, ὅπου
γυρίζουν ἱμάντες
σαλεύουνε ἔμβολα,
γίνονται πράγματα.
Δέν ξέρω ἀκριβῶς).
Ἡ ἀγάπη κι ὁ πόνος
λειτουργοῦν ἀκατάπαυτα.

Από το "ΧΟΡΩΔΙΑ", 1988

ΣΤΙΓΜΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ[1920]Ο χρόνος που άρχιζε, ήταν ο τελευταίος μου σχολικός χρόνος στο δημοτικό. Είχα πάρει α...
16/06/2024

ΣΤΙΓΜΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ
[1920]
Ο χρόνος που άρχιζε, ήταν ο τελευταίος μου σχολικός χρόνος στο δημοτικό. Είχα πάρει από την πρώτη μέρα στο δωμάτιό μου όλα μου τα νέα βιβλία: Το Αναγνωστικό, την Ιστορία, τη Φυσική, τα Θρησκευτικά και τη Γεωγραφία. Η λάμπα μου φώτιζε όλη τη νύχτα. Από την άλλη μέρα, ούτε το σχολείο, ούτε η ζωή μου είχανε ενδιαφέρον. Ό,τι μπορούσε να βρεθεί και να το διαβάσω, σε άλλα σπίτια, βρέθηκε και διαβάστηκε. Τώρα δεν μου έμενε παρά να ακούω τις φωνές και τα μαλώματα των ανθρώπων και να σκέφτομαι τον ζητιάνο που τα παιδιά της τάξης μου του έβαλαν φωτιά και το έκαψαν.
Ο πατέρας μου μάντεψε το σιωπηλό δράμα μου. Πηγαίνοντας για δουλειά του στο Γύθειο, ζήτησε να μου αγοράσει πάλι μερικά βιβλία με ιστορίες. Δεν βρήκε τίποτε κατάλληλο, εκτός από μια Υδρόγειο Σφαίρα που μου την αγόρασε. Αυτή, μου είπε, είναι η Γη.
Δεν μούμενε πια παρά να περιεργάζομαι αυτή την Υδρόγειο Σφαίρα, στρέφοντάς την γύρω από τον άξονά της.[…]

[1949-1950]
Η Υδρόγειος Σφαίρα
Αυτό δεν το έκαμα γιατί ήταν η σειρά μου να κάμω κι εγώ στο γιό μου, το ίδιο πράγμα που και ο δικός μου πατέρας είχε κάνει σε μένα. Ο γιός μου ήταν αρκετά ευφυής και αρκετά περίεργος, ώστε να αναζητά και να συμπληρώνει στις βιβλιοθήκες τα κενά που του άφηνε το σχολείο. Τη γεολογική και την εθνολογική διαρρύθμιση του πλανήτη μας, θα έπρεπε να είμαι βέβαιος ότι την έπαιζε στα δάχτυλά του. Ήταν, λοιπόν, δικαιολογημένη η απορία του: «Την Υδρόγειο αυτή Σφαίρα, γιατί μου την αγόρασες;».
Ένοιωσα δύσκολα, σα να κατάλαβα εκείνη τη στιγμή, πως είχα κάνει μια ακατανόητη πράξη. «Είχα ελπίσει πως η Γη είναι κάτι άλλο» μουρμούρισα, χωρίς να ξέρω αν αυτό το έλεγα σε κείνον ή στον ίδιο τον εαυτό μου. Με κοίταξε με ακόμη μεγαλύτερη απορία και δεν μου απάντησε. Την πήρε στο χέρι του με μια γελαστή συγκατάβαση και βγήκε έξω, πατώντας στα δάχτυλα. Θα την γύρισε στον άξονά της, φαντάζομαι, θα την έπαιξε όπως ένα παιχνίδι, δίνοντάς της ελάχιστη σημασία και θα παραξενεύτηκε πολύ περισσότερο όταν το βράδυ την είδε να ξαναβρίσκεται στο γραφείο μου.
Άνοιξε την πόρτα μου, με είδε, την ξανάκλεισε μαλακά και δεν μπήκε μέσα, να μη με ενοχλήσει, σαν να ήμουνα εγώ ένας μαθητής και μελετούσα Γεωγραφία. […]

[Από το ΟΔΥΝΗ, 1969]
Στη φωτογραφία του 1952, ο Νικηφόρος Βρεττάκος με τη γυναίκα του Καλλιόπη (Πίτσα) και τον γιο του Κωστή (Ντάντη).

Επανάληψη της σημερινής (9/6/2024) ανάρτησης του Αρχείου Νικηφόρου Βρεττάκου με παράθεση του κειμένου σε μονοτονικό, με ...
09/06/2024

Επανάληψη της σημερινής (9/6/2024) ανάρτησης του Αρχείου Νικηφόρου Βρεττάκου με παράθεση του κειμένου σε μονοτονικό, με στόχο την εξυπηρέτηση των ανθρώπων με αναπηρία όρασης οι οποίοι χρησιμοποιούν τεχνολογία αναγνώστη οθόνης.

Η αδειανή λέξη

Η ειρήνη δεν έμεινε πια παρά μόνο
στη λέξη της, στο άδειο της ρούχο.
Γραμμένη παντού, μοιάζει σαν
να ειρωνεύεται το μυθικό πρόσωπό της:
την οὐράνια τάξη, τη γαλήνη, τον έρωτα
άνθους προς άνθος, την ποίηση.

Ωστόσο, αρνιέμαι, δεν θα το ήθελα
να βρουν ξαπλωμένο, σαν μέσα
σε φέρετρο, σε μιε μου σελίδα
το άσπρο της λείψανο.

[Από το ΕΚΚΡΕΜΗΣ ΔΩΡΕΑ, 1986]
Στην εικ. η 1η από τις 16 χαλκογραφίες του Περικλή Παντελεάκη που κοσμούν το βιβλίο.

Ἡ ἀδειανή λέξηἩ εἰρήνη δέν ἔμεινε πιά παρά μόνοστή λέξη της, στό ἄδειο της ροῦχο.Γραμμένη παντοῦ, μοιάζει σάννά εἰρωνεύε...
09/06/2024

Ἡ ἀδειανή λέξη

Ἡ εἰρήνη δέν ἔμεινε πιά παρά μόνο
στή λέξη της, στό ἄδειο της ροῦχο.
Γραμμένη παντοῦ, μοιάζει σάν
νά εἰρωνεύεται τό μυθικό πρόσωπό της:
τήν οὐράνια τάξη, τή γαλήνη, τόν ἔρωτα
ἄνθους πρός ἄνθος, τήν ποίηση.

Ὡστόσο, ἀρνιέμαι, δέν θά τό ἤθελα
νά βροῦν ξαπλωμένο, σάν μέσα
σέ φέρετρο, σέ μιά μου σελίδα
τό ἄσπρο της λείψανο.

[Από το ΕΚΚΡΕΜΗΣ ΔΩΡΕΑ, 1986]
Στην εικ. η 1η από τις 16 χαλκογραφίες του Περικλή Παντελεάκη που κοσμούν το βιβλίο.

Επανάληψη της σημερινής (2/6/2024) ανάρτησης του Αρχείου Νικηφόρου Βρεττάκου με παράθεση του κειμένου σε μονοτονικό, με ...
02/06/2024

Επανάληψη της σημερινής (2/6/2024) ανάρτησης του Αρχείου Νικηφόρου Βρεττάκου με παράθεση του κειμένου σε μονοτονικό, με στόχο την εξυπηρέτηση των ανθρώπων με αναπηρία όρασης οι οποίοι χρησιμοποιούν τεχνολογία αναγνώστη οθόνης.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ
(Με αφορμή την επέτειο της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης στις 29 Μαϊου 1453)

Aκούγονται μακρινές καμπάνες πού χτυποῦν πένθιμα. Ένα πλήθος Κόσμου, άντρες, γυναίκες, παιδιά, ως να αναζητεί μια διέξοδο και να μην την βρίσκει, ταλαντεύεται κινούμενο πότε προς το ένα και πότε προς το άλλο σημείο μιας περιοχής που δίνει την εντύπωση καμένου τοπίου. Άλλοι σηκώνουν στους ώμους ή κρατούν στις μασχάλες σπιτικά πράγματα, ένας–δυο εικονίσματα, μερικές γυναίκες, βρέφη. Μπρος πηγαίνει ένας Γέροντας που μοιάζει ως ν’ ανιχνεύει το έδαφος με το ραβδί του, απαγγέλοντας κάθε τόσο στίχους απὸ τὸ «Θρήνο της Κωνσταντινουπόλεως». Τόσο ο Γέροντας όσο και δυο άλλοι άντρες που τον ακολουθούν από κοντά, κρατούν στις μασχάλες τους μεγάλα σε πλάτος και μάκρος παλιωμένα βιβλία. Είναι οι Αναγνώστες που τα ανοίγουν ύστερα από το μήνυμα του Αγγελιοφόρου και διαβάζουν τα διάφορα κείμενά τους. Την ίδια στιγμή ξεχωρίζει από τον Κόσμο και ο Χορός.

Ο ΓΕΡΟΝΤΑΣ
Έρχομαι απ’ τ’ ανάθεμα κ’ εκ το βαθύν τό σκότος
απ’ την αστραποχάλαζην, απ’ την ανεμοζάλην…

Ο ΚΟΣΜΟΣ
Μη μας εγκαταλείπεις
στην ερημιά μας, Κύριε…

Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΥ
Ουκ εάλω! Ουκ εάλω! Ουκ εάλω!

Ο ΚΟΣΜΟΣ
Εάλω! Εάλω! Εάλω!

Ο ΓΕΡΟΝΤΑΣ
Πώς έχω μάτια και θωρώ, πώς έχω φως και βλέπω,
πώς έχω νουν και περπατώ στον ἄτυχον τoν κόσμο…

Ο ΚΟΣΜΟΣ
Σπίτια στη γης δεν έχουμε
δέντρα εκκλησιές δεν έχουμε,
πρόστρεξε, Κύριε, πρόστρεφε!...

Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΥ
Ουκ εάλω! Ουκ εάλω! Ουκ εάλω!

Ο ΚΟΣΜΟΣ
Εάλω! Εάλω! Εάλω!

Ο ΓΕΡΟΝΤΑΣ
Εσείς βουνά θρηνήσετε και πέτραι ραγισθείτε
και ποταμοί φυράσατε και βρύσες ξεραθείτε…

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ
Άλλο δεν ημπορέσαμε,
μας πρόλαβε η φωτιά,
σώσαμε τα Βαγγέλια
του Έθνους μοναχά…

Ο ΓΕΡΟΝΤΑΣ
Κ’ εσύ σελήνη τ’ ουρανοῦ, την γην μην την φωτίσεις
κ’ εσείς νερά τρεχούμενα, σταθείτε μη κινείσθε…

Ο ΚΟΣΜΟΣ
Κύριε, που ξετάζοντας
την τάξη των πραγμάτων σου
στους ουρανούς ζυγίζεις
τον ήλιο στην παλάμη σου
δίχως να νιώθεις βάρος
νὰ παθαίνεις ἔγκαυμα
ή να σου σκοτιδιάζει
το βλέμμα με τη λάμψη του,
πρόστρεξε, Κύριε, πρόστρεξε!

Ο ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ (τρέχοντας και μπαίνοντας ανάμεσα στο πλήθος)
Ουκ εάλω η Βασιλεύουσα ψυχή των Ελλήνων!
Ουκ εάλω η Βασιλεύουσα ψυχή των Ελλήνων!

Ο ΚΟΣΜΟΣ
Ουκ εάλω η Βασιλεύουσα;

Ο ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
Εξαρθρώνονται οι πέτρες, και το σίδερο καταλύεται· ερημώνουνε
οι κορφές απ’ τα κάστρα που αφανίζονται, αλλά το χτισμένο φως, δεν ξεχτίζεται…

Ο ΚΟΣΜΟΣ (στο γέροντα, κάνοντας κύκλο γύρω του)
Ουκ εάλω η Βασιλεύουσα;

Ο ΓΕΡΟΝΤΑΣ(ανοίγοντας το βιβλίο του, ταυτόχρονα με τους δυο Αναγνώστες που παίρνουν θέσεις δεξιά και αριστερά του)

Απολιόρκητη όταν πολιορκείσαι· και όταν συλλαβαίνεσαι ασύλληπτη· κι όταν κουστωδίες σε πάνε και σε φέρνουνε στα πραιτώρια· κι όταν δένεσαι πάνω σε πασσάλους και μαστιγώνεσαι πίσω από άλογα κι άρματα και σέρνεσαι βάφοντας κόκκινη την οδό προς τον Άδη…
Κι όταν ενταφιάζεσαι, δεν μένεις εκεί, παρά μόνο για μια ή για δυο, το πολύ για τέσσερες νύχτες· οπότε «όρθου βαθέος» γιομίζεις το φως με πίδακες της Ανάστασης!

[Από το «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ», 1981]
Η Γεωργία Κακούρου Χρόνη αναφέρει στο Χρονολόγιο Νικηφόρου Βρεττάκου*: «1982… Η Λειτουργία κάτω από την Ακρόπολη παίζεται από το «Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο» του Μάνου Κατράκη (σκηνικός διάκοσμος Σπύρου Βασιλείου, κοστούμια Γιάννη Τσαρούχη, μουσική Θεόδωρου Αντωνίου) στο αρχαίο θέατρο Γυθείου και στον Βυζαντινό Μυστρά. Στη συνέχεια το έργο θα παρουσιαστεί στο Ηρώδιο…».
Στη φωτογραφία το εξώφυλλο της 5ης έκδοσης με τον Μάνο Κατράκη στο ρόλο του Γέροντα.
*Από το «Στης μνήμης το διάστημα Νικηφόρος Βρεττάκος», 2012.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ(Με αφορμή την επέτειο της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης στις 29 Μαϊου 1453)Ἀκούγονται μα...
02/06/2024

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ
(Με αφορμή την επέτειο της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης στις 29 Μαϊου 1453)

Ἀκούγονται μακρινές καμπάνες πού χτυποῦν πένθιμα. Ἕνα πλῆθος Κόσμου, ἄντρες, γυναῖκες, παιδιά, ὡς νὰ ἀναζητεῖ μιά διέξοδο καὶ νὰ μὴν τὴν βρίσκει, ταλαντεύεται κινούμενο πότε πρός τό ἕνα καί πότε πρός τό ἄλλο σημεῖο μιᾶς περιοχῆς πού δίνει τήν ἐντύπωση καμένου τοπίου. Ἄλλοι σηκώνουν στούς ὤμους ἤ κρατοῦν στίς μασχάλες σπιτικά πράγματα, ἕνας – δυό εἰκονίσματα, μερικὲς γυναῖκες, βρέφη. Μπρός πηγαίνει
ἕνας Γέροντας πού μοιάζει ὡς ν’ ἀνιχνεύει τὸ ἔδαφος μέ τό ραβδί του, ἀπαγγέλοντας κάθε τόσο στίχους ἀπὸ τὸ «Θρῆνο τῆς Κωνσταντινουπόλεως». Τόσο ὁ Γέροντας ὅσο καί δυό ἄλλοι ἄντρες πού τόν ἀκολουθοῦν ἀπό κοντά, κρατοῦν στίς μασχάλες τους μεγάλα σέ πλάτος καί μάκρος παλιωμένα βιβλία. Εἶναι οἱ Ἀναγνῶστες πού τά ἀνοίγουν ὕστερα ἀπό τό μήνυμα τοῦ Ἀγγελιοφόρου καί διαβάζουν τά διάφορα κείμενά τους. Τήν ἴδια στιγμή ξεχωρίζει ἀπό τόν Κόσμο καί ὁ Χορός.

Ο ΓΕΡΟΝΤΑΣ
Ἔρχομαι ἀπ’ τ’ ἀνάθεμα κ’ ἐκ τό βαθύν τό σκότος
ἀπ’ τήν ἀστραποχάλαζην, ἀπ’ τήν ἀνεμοζάλην…

Ο ΚΟΣΜΟΣ
Μή μᾶς ἐγκαταλείπεις
στήν ἐρημιά μας, Κύριε…

Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΥ
Οὔκ ἑάλω! Οὔκ ἑάλω! Οὔκ ἑάλω!

Ο ΚΟΣΜΟΣ
Ἑάλω! Ἑάλω! Ἑάλω!

Ο ΓΕΡΟΝΤΑΣ
Πῶς ἔχω μάτια καί θωρῶ, πῶς ἔχω φῶς καί βλέπω,
πῶς ἔχω νοῦν καί περπατῶ στόν ἄτυχον τόν κόσμο…

Ο ΚΟΣΜΟΣ
Σπίτια στή γῆς δέν ἔχουμε
δέντρα ἐκκλησιές δέν ἔχουμε,
πρόστρεξε, Κύριε, πρόστρεφε!...

Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΥ
Οὔκ ἑάλω! Οὔκ ἑάλω! Οὔκ ἑάλω!

Ο ΚΟΣΜΟΣ
Ἑάλω! Ἑάλω! Ἑάλω!

Ο ΓΕΡΟΝΤΑΣ
Ἐσεῖς βουνά θρηνήσετε καί πέτραι ραγισθεῖτε
καί ποταμοί φυράσατε καί βρύσες ξεραθεῖτε…

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ
Ἄλλο δὲν ἠμπορέσαμε,
μᾶς πρόλαβε ἡ φωτιά,
σώσαμε τά Βαγγέλια
τοῦ Ἔθνους μοναχά…

Ο ΓΕΡΟΝΤΑΣ
Κ’ ἐσύ σελήνη τ’ οὐρανοῦ, τήν γῆν μήν τήν φωτίσεις
κ’ ἐσεῖς νερά τρεχούμενα, σταθεῖτε μή κινεῖσθε…

Ο ΚΟΣΜΟΣ
Κύριε, πού ξετάζοντας
τήν τάξη τῶν πραγμάτων σου
στούς οὐρανούς ζυγίζεις
τόν ἥλιο στήν παλάμη σου
δίχως νά νιώθεις βάρος
ἤ νὰ παθαίνεις ἔγκαυμα
ἤ νὰ σοῦ σκοτιδιάζει
τό βλέμμα μέ τή λάμψη του,
πρόστρεξε, Κύριε, πρόστρεξε!

Ο ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ (τρέχοντας καί μπαίνοντας ἀνάμεσα στό πλῆθος)
Οὔκ ἑάλω ἡ Βασιλεύουσα ψυχή τῶν Ἑλλήνων!
Οὔκ ἑάλω ἡ Βασιλεύουσα ψυχή τῶν Ἑλλήνων!

Ο ΚΟΣΜΟΣ
Οὔκ ἑάλω ἡ Βασιλεύουσα;

Ο ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
Ἐξαρθρώνονται οἱ πέτρες, καί τό σίδερο καταλύεται· ἐρημώνουνε
οἱ κορφές ἀπ’ τά κάστρα πού ἀφανίζονται, ἀλλά τό χτισμένο φῶς, δέν ξεχτίζεται…

Ο ΚΟΣΜΟΣ (στό γέροντα, κάνοντας κύκλο γύρω του)
Οὔκ ἑάλω ἡ Βασιλεύουσα;

Ο ΓΕΡΟΝΤΑΣ (ἀνοίγοντας τό βιβλίο του, ταυτόχρονα μέ τούς δυό Ἀναγνῶστες πού παίρνουν θέσεις δεξιά καί ἀριστερά του)
Ἀπολιόρκητη ὅταν πολιορκεῖσαι· καί ὅταν συλλαβαίνεσαι ἀσύλληπτη·κι ὅταν κουστωδίες σέ πᾶνε καί σέ φέρνουνε στά πραιτώρια· κι ὅταν δένεσαι πάνω σέ πασσάλους καί μαστιγώνεσαι πίσω ἀπὸ ἄλογα κι ἅρματα καί σέρνεσαι βάφοντας κόκκινη τήν ὁδό πρός τόν Ἅδη…
Κι ὅταν ἐνταφιάζεσαι, δέν μένεις ἐκεῖ, παρὰ μόνο γιά μιά ἤ γιά δυό, τὸ πολύ γιά τέσσερες νύχτες· ὁπότε «ὄρθου βαθέος» γιομίζεις τό φῶς μέ πίδακες τῆς Ἀνάστασης!

[Από το «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ», 1981]
Η Γεωργία Κακούρου Χρόνη αναφέρει στο Χρονολόγιο Νικηφόρου Βρεττάκου*: «1982… Η Λειτουργία κάτω από την Ακρόπολη παίζεται από το «Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο» του Μάνου Κατράκη (σκηνικός διάκοσμος Σπύρου Βασιλείου, κοστούμια Γιάννη Τσαρούχη, μουσική Θεόδωρου Αντωνίου) στο αρχαίο θέατρο Γυθείου και στον Βυζαντινό Μυστρά. Στη συνέχεια το έργο θα παρουσιαστεί στο Ηρώδιο…».
Στη φωτογραφία το εξώφυλλο της 5ης έκδοσης με τον Μάνο Κατράκη στο ρόλο του Γέροντα.
*Από το «Στης μνήμης το διάστημα Νικηφόρος Βρεττάκος», 2012.

Ἡμερολογιακές σημειώσεις 1962 21-6-1962Ἕνας φίλος μοῦ τηλεφωνεῖ: «Πῶς νοιώθεις; εἶσαι καλά;». Εἶμαι ἕτοιμος, τοῦ ἀπαντῶ,...
19/05/2024

Ἡμερολογιακές σημειώσεις 1962
21-6-1962

Ἕνας φίλος μοῦ τηλεφωνεῖ: «Πῶς νοιώθεις; εἶσαι καλά;». Εἶμαι ἕτοιμος, τοῦ ἀπαντῶ, σέ κάθε στιγμή νά εἶμαι καλά. Ὅ,τι μοῦ χρειάζεται γι’ αὐτὸ εἶναι ἐλάχιστο. Κάθε στιγμή νοιώθω νά βρίσκομαι σέ μιάν ἀφετηρία ζωῆς ἕτοιμος νά ξεκινήσω ὅπως ὁ δρομέας πού περιμένει τό σύνθημα. Ἔχω τίς προϋποθέσεις ἑνός νέου, πολύ νέου πλάσματος. Δέν νοιώθω κανένα βάρος στά χέρια μου καί τά πόδια μου. Τά νοιώθω ὅλα ὅπως τό πουλί τά φτερά του πού τ’ ἀνοίγει ἡ χαρά τοῦ πρωϊνοῦ καί χωρίς νά τό καταλαβαίνει ἀνεβαίνει ξαφνικά πρός τόν οὐρανό.

Ὁ χρόνος εἶναι μιά ἰδέα εἶναι μιά ἔννοια γιά φιλοσοφία, γιά παιχνίδισμα σέ στίχο ἤ σέ πεζό.

Δέν βρῆκε ἀκόμη κλαδί μέσα μου νά καθίσει ὁ χρόνος.

[Από το ΕΝΩΠΙΟΣ ΕΝΩΠΙΩ, 1991]
Στη φωτογραφία του 1962, ο Νικηφόρος Βρεττάκος με τη γυναίκα του Καλλιόπη.

Address

Sparta
23100

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Νικηφόρος Βρεττάκος [Nikiforos Vrettakos] posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Organization

Send a message to Νικηφόρος Βρεττάκος [Nikiforos Vrettakos]:

Share

Category