Γενικά Αρχεία του Κράτους Τμήμα Ρόδου

07/04/2026

📜 Από τα αρχεία της Ιταλικής Διοίκησης Δωδεκανήσου (1937)

Το παρόν έγγραφο αναφέρεται στο ναυάγιο του μηχανοκίνητου ιστιοφόρου «Giovanni Di Dana», το οποίο σημειώθηκε τη νύχτα της 11ης προς 12η Φεβρουαρίου 1936 στις ακτές της Λιβύης. Το πλοίο, φορτωμένο με βιομηχανικό υλικό, μετέφερε πλήρωμα νησιωτών ναυτικών από τη Σύμη, ανθρώπων που ανήκαν στον ευρύτερο κόσμο της ναυτοσύνης και της σπογγαλιείας του Αιγαίου.

Έναν χρόνο αργότερα, το έγγραφο καταγράφει τις ενέργειες για την αποζημίωση των οικογενειών των θυμάτων: τρεις χήρες, οκτώ ορφανά και συγγενείς που βρέθηκαν χωρίς στήριξη. Μέσα από τη διοικητική γλώσσα αναδύεται η ανθρώπινη διάσταση μιας τραγωδίας, αλλά και η επίμονη προσδοκία για αποκατάσταση και δικαίωση.

Τα αρχεία των Γενικών Αρχείων του Κράτους δεν διασώζουν μόνο γεγονότα, αλλά και τις ιστορίες των ανθρώπων πίσω από αυτά, ιστορίες απώλειας, αγώνα και ελπίδας.

Το έγγραφο συντάσσεται στις 7 Απριλίου 1937, λίγες ημέρες πριν το Πάσχα της ίδιας χρονιάς, σε μια περίοδο προσμονής, όχι μόνο θρησκευτικής, αλλά και βαθιά ανθρώπινης.

🕊️ Με αφορμή τις Άγιες Ημέρες,
τα Γενικά Αρχεία του Κράτους – Τμήμα Ρόδου σας εύχονται
Καλή Ανάσταση και Καλό Πάσχα,
με υγεία, δύναμη και φως.

01/04/2026

📍 Γενικά Αρχεία του Κράτους – Τμήμα Ρόδου

Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχθήκαμε στα ΓΑΚ Ρόδου τη Νάνσυ Κο, ιστορικό με εξειδίκευση στη μελέτη του θανάτου, της αναπηρίας και της υποθαλάσσιας εργασίας στα νησιά του Αιγαίου.

Η έρευνα και η συγγραφική της δραστηριότητα φωτίζουν λησμονημένες πτυχές της αποικιοκρατίας και της αυτοκρατορίας, εστιάζοντας στη μετάβαση από την ελεύθερη κατάδυση στην καταδυτική μηχανή στο πλαίσιο του παγκόσμιου εμπορίου σπόγγων στο Αιγαίο.

Η ίδια είναι δύτρια ελεύθερης κατάδυσης βαθέων υδάτων και άμεση απόγονος των γυναικών δυτριών της νήσου Τζέτζου (Jeju) στο Στενό της Κορέας. Έχει πραγματοποιήσει εκτενή εθνογραφική και αρχειακή έρευνα σε πολλές γλώσσες (ελληνικά, αραβικά, τουρκικά, ιταλικά και γαλλικά), ενώ ολοκληρώνει το πρώτο της βιβλίο με τίτλο Absorbent Empire.

Από το φθινόπωρο του 2026 θα ενταχθεί στο Πανεπιστήμιο Princeton ως Presidential Postdoctoral Fellow.

Η γνωριμία μας με τη Νάνσυ Κο δεν είναι πρόσφατη, αλλά αποτέλεσμα μιας μακρόχρονης επιστημονικής σχέσης που έχει αναπτυχθεί μέσα από την πολυετή έρευνά της στα αρχεία του Τμήματός μας. Η παρουσία και η συνεργασία της αποτελούν πολύτιμη συμβολή στην ανάδειξη της ιστορίας του Αιγαίου και των Δωδεκανήσων.

#ΓΑΚ #ΓΑΚΡόδου #Αρχεία #Ιστορία #Αιγαίο #Σπογγαλιεία

Nancy Ko

18/03/2026

📜 Μνήμη, Ιστορία και Τοπική Κληρονομιά στην Ελεούσα

Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους – Τμήμα Ρόδου στηρίζουν και προβάλλουν δράσεις που αναδεικνύουν τη συλλογική μνήμη και την ιστορική ταυτότητα του τόπου μας.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Φυματίωσης (24 Μαρτίου), σας προσκαλούμε την Κυριακή 22 Μαρτίου 2026 στην Ελεούσα, σε μια ιδιαίτερα σημαντική εκδήλωση μνήμης για το Σανατόριο των «Λησμονημένων Φυματικών».

🕊️ Πρόγραμμα εκδήλωσης:
• 12:00 – Τρισάγιο στο Κοιμητήριο των Λησμονημένων Φυματικών
• 13:00 – Έκθεση μνήμης «Για την Ανάσα μου» της Ίριδας Μαυράκη

Μια δράση που φωτίζει ένα λιγότερο γνωστό, αλλά βαθιά ανθρώπινο κεφάλαιο της ιστορίας της Δωδεκανήσου, συνδέοντας το παρελθόν με τη σύγχρονη ευαισθητοποίηση.

📍 Η παρουσία σας θα συμβάλει στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

#ΓΑΚΡόδου #Ελεούσα #ΙστορικήΜνήμη #Δωδεκάνησα #ΠολιτιστικήΚληρονομιά

11/03/2026

Ανακαλύψτε το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης: Η κορυφαία κινηματογραφική διοργάνωση της Ελλάδας που παρουσιάζει ταινίες παγκόσμιας κλάσης, νέα ταλ...

07/03/2026

🇬🇷 7 Μαρτίου 1948 – Η Ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου

Σαν σήμερα, στις 7 Μαρτίου 1948, τα Δωδεκάνησα ενώθηκαν επίσημα με την Ελλάδα, ολοκληρώνοντας μια μακρά ιστορική πορεία αγώνων, προσδοκιών και θυσιών.

Μετά από δεκαετίες ξένης διοίκησης και τις δραματικές εξελίξεις του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η ελληνική σημαία υψώθηκε στη Ρόδο και στα υπόλοιπα νησιά, σηματοδοτώντας την ένταξή τους στο ελληνικό κράτος και την αρχή μιας νέας εποχής.

Η ημέρα αυτή αποτελεί σταθμό στην ιστορία της Δωδεκανήσου και υπενθυμίζει τη δύναμη της ιστορικής μνήμης και της συλλογικής ταυτότητας των νησιωτών.

Τα αρχεία και τα τεκμήρια της περιόδου που φυλάσσονται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους διατηρούν ζωντανή αυτή τη μνήμη και φωτίζουν τις σημαντικές στιγμές που οδήγησαν στην ιστορική αυτή ένωση.

🇬🇷 Χρόνια πολλά στη Δωδεκάνησο!

#7Μαρτίου #Δωδεκάνησα #Ενσωμάτωση #Ιστορία #Ρόδος

09/02/2026

📖Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας: έκδοση «Συμβολή στην ιστορία και τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας. Από τα αρχεία και τις συλλογές των Γενικών Αρχείων του Κράτους»

📌Η 9η Φεβρουαρίου, ημέρα μνήμης του εθνικού μας ποιητή Διονύσιου Σολωμού, εορτάζεται, για πρώτη χρονιά επίσημα, ως Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας. Η απόφαση ανακήρυξης της 9ης Φεβρουαρίου ως Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας υιοθετήθηκε και επικυρώθηκε πανηγυρικά στην 43η Γενική Διάσκεψη της UNESCO τον περασμένο χρόνο. Η ελληνική γλώσσα με αδιάλειπτη παρουσία στην ανατολική λεκάνη της Μεσογείου επί χιλιάδες χρόνια και με γραπτά μνημεία που καλύπτουν χιλιετηρίδες, αποτελεί μία από τις αρχαιότερες γλώσσες στον πλανήτη και συνιστά την εξέχουσα έκφανση του ελληνικού πολιτισμού.

📌Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, με αφορμή τον σημερινό εορτασμό, προχώρησαν στην έκδοση «Συμβολή στην ιστορία και τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας. Από τα αρχεία και τις συλλογές των Γενικών Αρχείων του Κράτους», όπου παρουσιάζονται τεκμήρια γραπτών μνημείων της ελληνικής γλώσσας από τον 18ο αιώνα έως σήμερα τα οποία αποτυπώνουν την εξέλιξη της γλώσσας μας την περίοδο αυτή, αλλά και την οργάνωση της διδασκαλίας της από το ελληνικό κράτος.

🔎Μπορείτε να κατεβάσετε την έκδοση στον παρακάτω σύνδεσμο:
http://www.gak.gr/media_files/downloads/Periexomeno-all/7_Parousiaseis/symvoli_sthn_istoria_kai_th_didaskalia_thw_ellhnikhs_glossas.pdf

19/12/2025

Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους – Τμήμα Ρόδου συγχαίρουν θερμά τον κ. Κωνσταντίνο Καρανάσο για τη βράβευσή του από την Ακαδημία Αθηνών για το έργο του
«Ρόδος 1912–1947. Η πολιτική για τον σχεδιασμό του χώρου και τη διαχείριση των μνημείων κατά την ιταλική κατοχή».
Η διάκριση αυτή αναδεικνύει τη σημασία της αρχειακής έρευνας και της επιστημονικής τεκμηρίωσης στη μελέτη της ιστορίας και της μνημειακής φυσιογνωμίας της Ρόδου.

🏛️🥇 Κατά την Πανηγυρική Συνεδρία της στις 18.12.2025, η Ακαδημία Αθηνών απένειμε Βραβείο στον Κωνσταντίνο Καρανάσο, διδάκτορα της Αρχιτεκτονικής Σχολής του ΕΜΠ, για την έκδοσή μας:

📘 «Ρόδος 1912–1947. Η πολιτική για τον σχεδιασμό του χώρου και τη διαχείριση των μνημείων κατά την ιταλική κατοχή»

ℹ️ Τα Βραβεία της Ακαδημίας Αθηνών απονέμονται κάθε χρόνο σε φορείς και προσωπικότητες για την προσφορά τους στην επιστήμη, τον πολιτισμό και την κοινωνία.

👉 Δείτε την έκδοση https://bit.ly/4910Ll3

12/12/2025

Σας ενημερώνουμε ότι η υπηρεσία θα παραμείνει κλειστή, λόγω της σε εξέλιξη μετακόμισης.
Για θέματα που αφορούν προγραμματισμό ραντεβού στο Αναγνωστήριο, παρακαλούμε επικοινωνείτε στη διεύθυνση: [email protected].

Το Αναγνωστήριο θα επαναλειτουργήσει από το νέο έτος.
Σας ευχαριστούμε για την κατανόηση.

Με εκτίμηση,
Γενικά Αρχεία του Κράτους Τμ. Ρόδου

⸻

Please be informed that the service will remain closed for a few days due to the ongoing relocation process.
For matters concerning Reading Room appointments, kindly contact: [email protected].

The Reading Room will resume operation in the new year.
Thank you for your understanding.

Kind regards,
General State Archives Dep. Rhodes

29/11/2025

Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους – Τμήμα Ρόδου είχαν την τιμή να παρευρεθούν στην παρουσίαση της νέας έκδοσης του Κωνσταντίνου Καρανάσου, με τίτλο:

«Ρόδος 1912–1947. Η πολιτική για τον σχεδιασμό του χώρου και τη διαχείριση των μνημείων κατά την ιταλική Κατοχή»,
η οποία κυκλοφορεί από το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς (ΠΙΟΠ).

Η έκδοση φωτίζει, με τεκμηριωμένη έρευνα και πλούσιο αρχειακό υλικό, τον τρόπο με τον οποίο οι ιταλικές αρχές επηρέασαν τον χωρικό σχεδιασμό, την προστασία και την ανάδειξη των μνημείων της Ρόδου, διαμορφώνοντας καθοριστικά την εικόνα της πόλης κατά τον 20ό αιώνα.

Στην εκδήλωση μίλησαν οι:
• Κατερίνα Μανούσου-Ντέλλα
• Πάνος Βενέρης
• Γιώτα Ψαρρή
• και ο συγγραφέας Κωνσταντίνος Δ. Καρανάσος

Ευχαριστούμε θερμά τον κ. Καρανάσο για την άψογη συνεργασία με το Τμήμα ΓΑΚ Ρόδου και το ΠΙΟΠ.
Η συμβολή του αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για την κατανόηση της ιστορικής πορείας του νησιού, της αρχιτεκτονικής του ταυτότητας και της διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς.