14/01/2019
Εγκατάσταση ΒΑΠΕ, με ποιους όρους, από ποιους και προς όφελος ποιανού;
Όταν επιχειρείς να γράψεις σε ένα και μόνο άρθρο την άποψη σου για ένα τόσο μεγάλο θέμα, όπως αυτό της άναρχης εγκατάστασης ανεμογεννητριών στη Νότια Καρυστία, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να ξεχάσεις πράγματα ή να κουράσεις.
Θα το επιχειρήσω, για πολλοστή φορά, καθώς θεωρώ πολύ σημαντική τη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία για δύο λόγους…
Πρώτον είμαστε στην εποχή που διαμορφώνονται συμμαχίες και προγράμματα για τις επερχόμενες Δημοτικές εκλογές. Αυτές που θα εκλέξουν τη Δημοτική αρχή που θα «εποπτεύσει» την τελική φάση των έργων εγκατάστασης.
Δεύτερον, θεωρώ ότι εμείς οι κάτοικοι της Καρυστίας δεχθήκαμε μια ακόμα δημοσιογραφική αλητεία στο προκληθέν από την ΕΡΤ «ντοκιμαντέρ».
«Εσείς εκεί στη Νότια Εύβοια είσαστε ασυνείδητοι, δεν κατανοείτε την ανάγκη για αλλαγή στον τρόπο παραγωγής ενέργειας και προτιμάτε το λυχνίτη, την καταστροφή του περιβάλλοντος κλπ.»
Έχουν το θράσος να τα λένε αυτά σε μια κοινωνία που πρώτη σε ολόκληρη την Ελλάδα έθεσε το ζήτημα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, από τη δεκαετία του 1970 ακόμα, κατά τη διάρκεια του αντιπυρηνικού αγώνα.
Στην κοινωνία που από τις πρώτες δέχθηκε, δίχως προβληματισμούς, από τη δεκαετία του 1980 ακόμα, τις πρώτες ανεμογεννήτριες.
Πριν, δηλαδή, όλοι αυτοί που σήμερα μας εγκαλούν, ανακαλύψουν την αναγκαιότητα για απομάκρυνση από την ατομική ενέργεια ή τα ορυκτά καύσιμα. Πριν τις κουβέντες για την υπερθέρμανση του πλανήτη και την προστασία του περιβάλλοντος.
Ο ισχυρισμός όλων αυτών φυσικά και είναι ψεύτικος. Τον χρησιμοποιούν όμως για να αποκρίνουν τη συζήτηση από το πραγματικό ερώτημα:
Εγκατάσταση ΒΑΠΕ, με ποιους όρους, από ποιους και προς όφελος ποιανού;
Αυτό είναι το πραγματικό και μοναδικό ερώτημα και τα υπόλοιπα είναι ψεύδη και «αρλούμπες» που χρησιμοποιούνται ώστε να μην τεθεί σε σωστή βάση η συζήτηση.
Από τη δεκαετία του 1990 το ΣΤΕ, εντόπισε το πρόβλημα της άναρχης και άνευ όρων τοποθέτησης ΒΑΠΕ και ανάγκασε την πολιτεία να καταθέσει και εφαρμόσει ένα χωροταξικό σχεδιασμό. Πράγματι, το 2006 το κράτος θέτει σε εφαρμογή το «χωροταξικό σχεδιασμό για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας». Και τότε όλοι μας ανακαλύπτουμε ότι το σχέδιο αυτό έχει τα εξής χαρακτηριστικά:
- Δε θέτει κανέναν ουσιαστικό γεωγραφικό, πολιτισμικό, πολιτιστικό ή άλλης μορφής περιορισμό στο που μπορούν ή δεν μπορούν να τοποθετηθούν ΒΑΠΕ!
- Δεν εμπεριέχει καμία ρύθμιση για τα «συνοδά» έργα, δρόμους, γραμμές μεταφοράς, υποσταθμούς κλπ.!
- Θέτει σε δεύτερη μοίρα κάθε άλλη οικονομική δραστηριότητα του τόπου (λατομεία, κτηνοτροφία, τουρισμός κλπ.), δημιουργώντας ουσιαστικά ένα καθεστώς οικονομικής μονοκαλλιέργειας.
- Στερεί από τα Περιφερειακά και Δημοτικά Συμβούλια τη δυνατότητα να αρνηθούν οποιαδήποτε εγκατάσταση και μετατρέπει τις αποφάσεις τους σε συμβουλευτικές!
- Περιορίζει το ποσοστό ανταποδοτικότητας προς τους ΟΤΑ από 3% σε 1%. «Δίνει» και άλλο 1%, ως τυράκι, απευθείας στους Δημότες και επιστρέφει το υπόλοιπο 1%, επί της ουσίας, ξανά στις εταιρείες!
Με αυτό τον τρόπο «ρύθμισε» λοιπόν η Ελληνική πολιτεία το πώς!
Ας δούμε τώρα το από ποιους…
Την περιοχή μας διασχίζουν, προς το παρόν, δύο γραμμές υψηλής τάσης και έπεται η κατασκευή μιας ακόμα γραμμής. Παρ` όλα αυτά οι κάτοικοι της Νοτίου Ευβοίας έχουν αποκλειστεί από τη δυνατότητα εγκατάστασης και διασύνδεσης με το «δίκτυο» οικιακών φωτοβολταικών συστημάτων!
Το σύνολο του φορτίου που μπορεί να μεταφέρει η γραμμή υψηλής τάσης είναι δεσμευμένο, αποκλειστικά και μόνο, για τις εταιρείες!
Χαλάλι, θα πει κάποιος, καθώς ο αέρας είναι πάντα τσάμπα και δεν εξαντλείται! Άρα φθηνή και άφθονη ενέργεια για όλους!
Την εποχή της μεγάλης οικονομικής κρίσης στην χώρα μας, που η πλειοψηφία των καταναλωτών ενέργειας αδυνατούν να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους, υπάρχει μια εταιρεία που υποχρεώνεται να αγοράζει το εμπόρευμα της (την ενέργεια) ακριβότερα απ` ότι την πουλά τελικά στους καταναλωτές!
Η ΔΕΗ λοιπόν σήμερα αγοράζει την παραγόμενη από τις ΒΑΠΕ ενέργεια σε πολλαπλάσια τιμή απ` ότι την πουλά σε όλους εμάς. Και σα να μην έφτανε αυτό, είναι υποχρεωμένη να εισπράττει απ` όλους μας και το περιβόητο «τέλος πράσινης ενέργειας», την επαναχρηματοδότηση δηλαδή, των ίδιων των εταιρειών!
Προς επίλυση λοιπόν κάθε απορίας και θέτοντας το ζήτημα στην ορθή του βάση αυτοί είναι οι όροι με τους οποίους γίνεται η περιβόητη εγκατάσταση ΒΑΠΕ στην Ελλάδα!
Τέλος, θέλω να κάνω μια αναφορά και στο ζήτημα της «ανταποδοτικότητας». Σε μια χώρα της Ε.Ε., όπου οι θεσμοί και οι νόμοι λειτουργούν και υπάρχουν δημοκρατικά εκλεγμένα θεσμοί όπως αρμόδια Υπουργεία, Περιφερειακές αρχές, Δημοτικά Συμβούλια και Δήμαρχοι το θέμα της ανταποδοτικότητας μπορεί και πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο με ένα τρόπο, αυτόν της νομοθετικής και διοικητικής ρύθμισης.
Έρχεται δηλαδή η νομοθετική και η διοικητική εξουσία να ορίζει επ` ακριβώς τις οικονομικές υποχρεώσεις των «επενδυτών».
Δεν είναι, σε καμία περίπτωση και με καμία έννοια ανταποδοτικότητα, η απευθείας διαπραγμάτευση μεταξύ π.χ. δημάρχων και εταιρειών!
Δεν είναι ανταποδοτικότητα τα κατά καιρούς «δώρα» και οι «δωρεές».
Αυτές οι πρακτικές είναι, κατά κανόνα, αδιαφανείς και οδηγούν σε φαινόμενα διαφθοράς!
Κλείνοντας, θεωρώ τις επερχόμενες Δημοτικές εκλογές εξίσου σημαντικές με τις δύο προηγούμενες για τον τόπο μας. Οι δημοτικές αρχές που εξελέγησαν από τις προηγούμενες καθόρισαν, σε μεγάλο βαθμό, το πώς θα γίνει η εγκατάσταση ΒΑΠΕ και αυτή που θα εκλεγεί από τις εκλογές του Μαΐου, θα «εποπτεύσει» την ολοκλήρωση της εγκατάστασης.
Υ.Γ. Φυσικά και στη φάση της κατασκευής έχουν δημιουργηθεί κάποιες θέσεις εργασίας, υπάρχει ζήτηση για ενοικίαση κατοικίας και οι εργαζόμενοι κυκλοφορούν στην αγορά. Το ζήτημα δεν είναι η πρόσκαιρη οικονομική ανάταση, αλλά οι αρνητικές προϋποθέσεις που δημιουργούνται για το οικονομικό και κοινωνικό μέλλον του τόπου.
Παπαλυμπέρης Δ. Ισίδωρος
