13/09/2025
Αυτά είναι τα ζητήματα που θέλουμε να προωθήσουμε στην Ευρώπη τα επόμενα 20 χρόνια.
1. Κοινωνικά: Συνοχή, Εκπαίδευση και Καινοτομία
🔍 Ιστορικό δίδαγμα: Η κοινωνική συνοχή και η εκπαίδευση αποτελούν ακρογωνιαίους λίθους οικονομικής και πολιτικής σταθερότητας (παράδειγμα: μεταπολεμική Ευρώπη, σκανδιναβικό μοντέλο).
🔑 Τι πρέπει να κάνει η Ευρώπη:
Μαζικές επενδύσεις στην εκπαίδευση και τη δια βίου μάθηση → ειδικά στις ψηφιακές δεξιότητες, την τεχνητή νοημοσύνη, τις κλιματικές τεχνολογίες και την κριτική σκέψη.
Ενεργή διαμόρφωση δημογραφικών στοιχείων: Η γήρανση και η μετανάστευση δεν αποτελούν απειλή, αλλά μάλλον πραγματικές πολιτικές προκλήσεις. Η Ευρώπη πρέπει να διαχειριστεί, να ενσωματώσει και να εκπαιδεύσει τη μετανάστευση – όχι να την ιδεολογοποιήσει.
Να καλλιεργήσει την κοινωνική δικαιοσύνη → λιγότερη επισφάλεια, περισσότερη συμμετοχή. Η κοινωνική ειρήνη δημιουργείται μέσω απτής δικαιοσύνης.
Να ενισχύσει τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης και την ψυχική υγεία – η ανθεκτικότητα θα είναι ένα γεωπολιτικό νόμισμα του μέλλοντος.
Συμβατότητα της κλιματικής και της κοινωνικής πολιτικής: Η προστασία του κλίματος δεν πρέπει να θεωρείται ως ένα έργο ελίτ, αλλά πρέπει να είναι κοινωνικά δίκαιη.
🔹 2. Φορολογία και οικονομία: Βασισμένα στην απόδοση, φιλικά προς την καινοτομία, ψηφιοποιημένα
🔍 Εμπειρική γνώση: Χώρες με απλά, ψηφιακά και προοδευτικά φορολογικά συστήματα (π.χ. Εσθονία, Φινλανδία, Δανία) προωθούν την εμπιστοσύνη και τον οικονομικό δυναμισμό.
🔑 Τι πρέπει να κάνει η Ευρώπη:
Εναρμόνιση της φορολογίας εντός της ΕΕ για την αποτροπή του φορολογικού ντάμπινγκ (π.χ. Λουξεμβούργο, Ιρλανδία έναντι Γαλλίας/Γερμανίας).
Πιο προοδευτική φορολόγηση μεγάλων περιουσιακών στοιχείων και πολυεθνικών εταιρειών (με βάση το μοντέλο ελάχιστης φορολογικής μεταρρύθμισης του ΟΟΣΑ).
Ελάφρυνση του βάρους για τις ΜΜΕ και τις νεοσύστατες επιχειρήσεις, μείωση της γραφειοκρατίας, απλοποίηση της χρηματοδότησης – το δυναμικό καινοτομίας της Ευρώπης έγκειται στις ΜΜΕ.
Εφαρμογή ψηφιακής διοίκησης και φορολογικών συστημάτων όπως αυτά της Εσθονίας → διαφάνεια, αποτελεσματικότητα, εμπιστοσύνη.
Πράσινος μετασχηματισμός μέσω κινήτρων: π.χ., φορολογικές ελαφρύνσεις για κλιματικά ουδέτερες τεχνολογίες και βιώσιμες επενδύσεις.
🔹 3. Γεωπολιτικά: Ανεξαρτησία, αμυντική ικανότητα, στρατηγικές συμμαχίες
🔍 Ιστορικό δίδαγμα: Όσοι βασίζονται αποκλειστικά σε άλλους στην εξωτερική πολιτική θα περιθωριοποιηθούν γεωπολιτικά (π.χ., Γιουγκοσλαβικοί Πόλεμοι → εξάρτηση από το ΝΑΤΟ).
🔑 Τι πρέπει να κάνει η Ευρώπη:
Να ενισχύσει τη στρατηγική αυτονομία, αλλά να παραμείνει διατλαντική → Η Ευρώπη πρέπει να είναι σε θέση να ενεργεί πιο ανεξάρτητα, χωρίς τις ΗΠΑ ως εγγυητή.
Να εδραιώσει την ευρωπαϊκή άμυνα και τη βιομηχανία όπλων (π.χ., ενοποιημένα συστήματα όπλων, αμυντικά ταμεία).
Ενεργειακή ανεξαρτησία: Επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, οικονομία υδρογόνου, αποθήκευση ενέργειας – για τη μείωση της ευαισθησίας στον εκβιασμό.
Συνοχή στην εξωτερική πολιτική: Η ΕΕ χρειάζεται φωνή σε βασικά ζητήματα (Κίνα, Αφρική, Ουκρανία, ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης).
Επανεξετάστε τις συνεργασίες με τον Παγκόσμιο Νότο → σε ισότιμη βάση, οικονομικά, οικολογικά και πολιτιστικά.
🔹 4. Δημοκρατική: Αμυντική δημοκρατία, ψηφιακή δημόσια σφαίρα, πολιτική ανανέωση
🔍 Ιστορικό δίδαγμα: Οι δημοκρατίες συχνά αποτυγχάνουν όχι λόγω εξωτερικών αντιπάλων, αλλά λόγω εσωτερικής διάβρωσης (παράδειγμα: η Δημοκρατία της Βαϊμάρης).
🔑 Τι πρέπει να κάνει η Ευρώπη:
Μέσα ενημέρωσης και εκπαίδευση: Ψεύτικες ειδήσεις, παραπληροφόρηση, χειραγώγηση που παράγεται από την Τεχνητή Νοημοσύνη – αυτό θα είναι το νέο σύνορο προπαγάνδας. Η εκπαίδευση πρέπει να ξεκινήσει νωρίς. Ενίσχυση μιας ανεξάρτητης δικαστικής εξουσίας και Τύπου σε όλα τα κράτη μέλη (πρέπει να εφαρμόζονται κριτήρια όπως το κράτος δικαίου - βλ. Ουγγαρία και Πολωνία).
Εκδημοκρατισμός της ΕΕ: Το Κοινοβούλιο της ΕΕ χρειάζεται περισσότερη νομοθετική εξουσία και άμεση εγγύτητα με τους πολίτες.
Επέκταση της συμμετοχής των πολιτών: π.χ., μέσω συμβουλίων πολιτών σε ολόκληρη την ΕΕ ή στοιχείων άμεσης δημοκρατίας.
Αντιμετώπιση του λαϊκισμού μέσω αποτελεσμάτων: Τα δημοκρατικά συστήματα πρέπει να υλοποιούν, όχι μόνο να υποσχούνται. Περισσότερη κοινωνική κινητικότητα, λιγότερη αποδέσμευση των ελίτ.
Συμπέρασμα: Η Ευρώπη χρειάζεται ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο
Η Ευρώπη θα επιβιώσει παγκοσμίως τα επόμενα 16 χρόνια μόνο εάν αυτοπροσδιοριστεί ως:
κοινωνικά δίκαιη,
τεχνολογικά καινοτόμος,
γεωπολιτικά ανεξάρτητη και
δημοκρατικά ανθεκτική.
Το ιστορικό μάθημα: Οι μεγάλοι πολιτισμοί καταρρέουν όχι επειδή ηττώνται, αλλά επειδή δεν προσαρμόζονται.
Το εμπειρικό εύρημα: Οι μακροπρόθεσμες επενδύσεις στην εκπαίδευση, τη δικαιοσύνη και την εμπιστοσύνη αποδίδουν - οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά.
