სახელმწიფო სიმბოლიკისა და ჰერალდიკის დეპარტამენტი

  • Home
  • Georgia
  • Tbilisi
  • სახელმწიფო სიმბოლიკისა და ჰერალდიკის დეპარტამენტი

სახელმწიფო სიმბოლიკისა და ჰერალდიკის დეპარტამენტი Department of State Symbols and Heraldry of Georgia
სსიპ საქართველოს სახელმწიფო სიმბოლიკისა და ჰერალდიკის დეპარტამენტი

ჰერალდიკური ლურჯი (ლაჟვარდი) ფერის შესახებჰერალდიკაში ლურჯი ფერი ოფიციალურად მოიხსენიება ტერმინით "ლაჟვარდი" (Azure / Az...
21/08/2026

ჰერალდიკური ლურჯი (ლაჟვარდი) ფერის შესახებ

ჰერალდიკაში ლურჯი ფერი ოფიციალურად მოიხსენიება ტერმინით "ლაჟვარდი" (Azure / Azur), რაც აღმოსავლური წარმომავლობის ძვირფასი ქვას — ლაპის-ლაზურის (Lapis Lazuli) უკავშირდება. იგი მიეკუთვნება ჰერალდიკურ ფერთა (Tinctures) ჯგუფს და შავ-თეთრ გრაფიკაში გამოსახვისას აღინიშნება ჰორიზონტალური პარალელური ხაზებით.

ლაჟვარდის ფერის ძირითადი სიმბოლური და სოციალური მნიშვნელობებია:
ერთგულება და სიმტკიცე, სამართლიანობა, მშვიდობა, პატიოსნება და უბიწოობა. როგორც ცის ფერი, იგი უკავშირდება ღვთაებრივ წესრიგს, სიბრძნეს, სიმშვიდესა და სულის სიწმინდეს.
ლურჯმა ფერმა დროთა განმავლობაში შეიძინა პოლიტიკური, სოციალური და აქედან გამომდინარე, ჰერალდიკური სტატუსი: XII საუკუნიდან (კაპეტინგების დინასტიიდან მოყოლებული) ლურჯი საფრანგეთის სამეფო დინასტიისა და მოგვიანებით ევროპული მონარქების უმაღლეს სიმბოლოდ იქცა.

გეოგრაფიულ და ტერიტორიულ ჰერალდიკაში ლაჟვარდი პირდაპირ მიუთითებს ცაზე, ჰაერის სტიქიაზე, ზღვაზე, მდინარეებსა თუ საზღვაო ძლიერებაზე.

ფრანგი ისტორიკოსის და ჰერალდიკის სპეციალისტის მიშელ პასტუროს აზრით, თუ ანტიკურობიდან დაწყებული ლურჯი იყო „მდუმარე“ ფერი — ანუ, სისტემურ ღირებულებებს გარეთ დარჩენილი და უმეტესად ბარბაროსებთან, კელტებსა და გერმანელებთან ასოცირდებოდა ( ამ პერიოდში საბაზისო სისტემა ტრიპოლარულია: თეთრი უპირისპირდება შავსა და წითელს), XI საუკუნიდან ლურჯის სტატუსი იცვლება: იკონოგრაფიაში იგი მკვიდრდება, როგორც ღვთისმშობლის სამოსის ფერი. თავდაპირველად რელიგიური და მარიოლოგიური მნიშვნელობის მქონე ლურჯი მკვეთრად იჭრება გოთიკურ ვიტრაჟებში, რის შემდეგაც გადადის პოლიტიკაში: კაპეტინგების საგვარეულო გერბი (ოქროს შროშანები ლაჟვარდოვან ველზე) დაახლოებით 1130 წლისთვის საფრანგეთის მეფის ემბლემა ხდება... წითელი ინარჩუნებს იმპერატორისა და პაპის ფერის სტატუსს, თუმცა ლურჯი ხდება "კეთილშობილი", სამეფო ფერი — ლეგენდარული მეფე არტურის ფერი.

მკვლევრის აზრით, პოლიტიკურ ფერად ლურჯი პირველად საფრანგეთში მკვიდრდება: 1789–1794 წლებში იგი გერბებიდან გადადის კოკარდაზე, ხოლო კოკარდიდან — დროშასა და უნიფორმებზე. შემდგომში პოლიტიკური ლურჯი გლობალიზდება, როგორც მშვიდობისა და თანხმობის საერთაშორისო სიმბოლო (გაერო, ევროკავშირი).
*მიშელ პასტუროს სტატიიდან "როგორ გახდა ლურჯი სამეფო და ჰერალდიკური ფერი"

საქართველოს სახელმწიფო სიმბოლიკისა და ჰერალდიკის დეპარტამენტის რეკომენდაციით, მედია-ტექნოლოგიების სპეციფიკიდან გამომდინარე, სახელმწიფო ფერებს წითელთან და თეთრთთან ერთად, დაემატა ევროპული დროშის ლურჯი, ზუსტად განსაზღვრული კოდით (RGB 0 51 153; CMYK 100 80 0 0; HEX #003399).
ამის შესახებ შეგიძლიათ უფრო დეტალურად წაიკითხოთ ჩვენს ადრინდელ პუბლიკაციაში.

https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid038ERWN1kuqtYeUsqe9FqwcL299RkB6jEPYrW99ejFPfonSxFLu1eB9p9hXxhhLv8ml&id=61558079739644

ნაწყვეტები ჰერალდიკის სპეციალისტის გიორგი ლობჟანიძის სტატიიდან "იმერეთის სამეფოს ჰერალდიკა 1800-1810 წლებში:"იმერეთის სა...
20/08/2026

ნაწყვეტები ჰერალდიკის სპეციალისტის გიორგი ლობჟანიძის სტატიიდან "იმერეთის სამეფოს ჰერალდიკა 1800-1810 წლებში:"
იმერეთის სამეფოს ჰერალდიკური მემკვიდრეობის შესწავლისთვის ფასდაუდებელი წყაროა ქუთაისის სამეფო სტამბაში გამოცემული ნაბეჭდი პროდუქცია... ჩვენთვის საინტერესო ჰერალდიკური მასალა რამდენიმე წიგნშია წარმოდგენილი. ესენია: "დავითნი," 1800; "სახარება ვნების კვირიაკისა," 1803; "კურთხევანი," 1803; "დავითნი," 1807; "ჟამნი," 1808; "ლოცვანი," 1810.
აღნიშნულ გამოცემებში წარმოდგენილი გერბები აშკარა მსგავსებას ავლენენ ქართლის (ქართლ-კახეთის) სამეფოს ქრონოლოგიურად უფრო ადრეულ ჰერალდიკურ ნიმუშებთან.....საქართველოში, მონარქიულ ქვეყნებში არსებული წესის შესაბამისად, მმართველი სამეფო დინასტიის გერბი იმავდროულად სახელმწიფო სიმბოლოსაც წარმოადგენდა... 1710 წლიდან "კვართი-დავითიანი" გერბის გამოყენება გრძელდებოდა თითქმის მთელი ერთი საუკუნის მანძილზე. კერძოდ, ის გვხვდება ქართლის გამგებლის და შემდგომ მეფის - ვახტანგ VI-ის, ქართლის მეფე ბაქარის, თეიმუ-რაზ II-ის, ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II-ის, გიორგი XII-ის და იმერეთის მეფე სოლომონ II-ის მეფობის დროს.
ქართულ ჰერალდიკურ ნიმუშებზე კვართის გამოსახვის ისტორია შესწავლილია ქართველი ჰერალდიკოსების მიერ და სამართლიანად მიიჩნევა, რომ ის გამორჩეულობის, ქვეყნის მიერ უდიდესი სიწმინდის ფლობის სიმბოლოა. ასევე, არსებობს საფუძვლიანი მოსაზრება, რომ XVII- XVIII საუკუნეების გერბებზე მის გამოსახვას ბიძგი მისცა აღნიშნული სიწმინდის დაკარგვის - სვეტიცხოვლის ტაძრიდან და საქართველოდან მისი გატანის შესახებ გავრცელებულმა მცდარმა ინფორმაციამ...იმერეთის სამეფოს საგერბე გამოსახულებები პრაქტიკულად უცვლელად იმეორებს ქართლის და ქართლ-კახეთის `კვართიან-დავი-თიანი~ გერბების სტრუქტურას და სიმბოლურ დატვირთვას.
ვრცლად იმერეთის სამეფოს აღნიშნული პერიოდის გერბების შესახებ გიორგი ლობჟანიძის წერილს გაეცნობით ჟურნალ "ჰეროლიდის" N6-ში, 2017წ.
https://www.heraldika.ge/uploads/heroldi_6_print.pdf

თანამედროვე მუნიციპალური სიმბოლოები.ქობულეთის გერბი  და დროშაქობულეთის მუნიციპალიტეტის გერბიგერბის ფარი გაკვეთილი და გად...
19/08/2026

თანამედროვე მუნიციპალური სიმბოლოები.
ქობულეთის გერბი და დროშა

ქობულეთის მუნიციპალიტეტის გერბი

გერბის ფარი გაკვეთილი და გადაკვეთილია ოთხ ნაწილად. გერბის ფარის ცენტრში მოთავსებულია მეწამული ჰერალდიკური ფარი, რომელზეც გამოსახულია ვერცხლის შველი და ვერცხლის ცხრაქიმიანი ვარსკვლავი (სიმბოლო სათავეს იღებს ვახუშტი ბაგრატიონის მიერ შედგენილი ატლასიდან, სადაც გურიის ისტორიული საერისთავოს გერბზე სწორედ შველი (ან ირემი) და ვარსკვლავი იყო გამოსახული. ვინაიდან ქობულეთი ისტორიულად ქვემო გურიას მიეკუთვნებოდა, ეს ელემენტი რეგიონის ისტორიულ მემკვიდრეობას უკავშირდება).
I ნაწილი - ზურმუხტოვან ველზე გამოსახულია ვერცხლის ჰერალდიკური ჯვარი, რომლის ქვემოთაც გამოსახულია ვერცხლის თაღოვანი ხიდი და სამი შემცირებული ვერცხლის ტალღისებური სარტყელი. II ნაწილი - ლაჟვარდის ველს მარჯვნიდან მარცხნივ დიაგონალურად კვეთს სამი ვერცხლის სარტყელი. III ნაწილი - ლაჟვარდის ველს მარჯვნიდან მარცხნივ დიაგონალურად კვეთს სამი ვერცხლის სარტყელი. IV ნაწილი - ზურმუხტოვან ველზე გამოსახულია ვერცხლის ციხე-სიმაგრე, რომლის ქვემოთაც მოთავსებულია სამი შემცირებული ვერცხლის ტალღისებური სარტყელი. გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი - სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის), ნახევრად ღია კარიბჭით. ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-ზურმუხტის ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია დევიზი - „ქობულეთი“.

ქობულეთის მუნიციპალიტეტის დროშა

დროშა ვერტიკალურად გაყოფილია ორ ნაწილად. I ნაწილი - ზურმუხტოვანი ველი, რომელიც დროშის 1/3-ია. II ნაწილი - ლაჟვარდის ველი, რომელსაც ჰორიზონტალურად კვეთს სამი ვერცხლის სარტყელი. ზურმუხტისა და ლაჟვარდის ველებს შორის მოთავსებულია მეწამული ჰერალდიკური ფარი, ისე რომ მისი ნახევარი ზურმუხტის ველს ფარავს, ნახევარი კი – ლაჟვარდისას. მეწამულ ჰერალდიკურ ფარზე გამოსახულია ვერცხლის შველი და ვერცხლის ცხრაქიმიანი ვარსკვლავი. ფარს გარს შემოუყვება ვერცხლის კანტი. დროშის პროპორცია 2/3.

ჰერალდიკური იკონოგრაფია  XVII -  XVIII საუკუნის თბილისის სპილენძის მონეტებზე
18/08/2026

ჰერალდიკური იკონოგრაფია XVII - XVIII საუკუნის თბილისის სპილენძის მონეტებზე

ჰერალდიკური ლომები(ნაწყვეტი ჰერალდიკის საერთაშორისო აკადემიის ნამდვილი წევრის, მამუკა გონგაძის წერილიდან "საქართველოს სა...
17/08/2026

ჰერალდიკური ლომები
(ნაწყვეტი ჰერალდიკის საერთაშორისო აკადემიის ნამდვილი წევრის, მამუკა გონგაძის წერილიდან "საქართველოს სახელმწიფო გერბის შესახებ", რომელიც 2012 წელს ჟურნალ "ჰეროლდის" პირველ ნომერში დაიბეჭდა):

"...რაც შეეხება ლომების გამოსახულებას, ეს მეტად მნიშვნელოვანი ამოცანა იყო, ვინაიდან ლომების დახვეწილი გამოსახვა, თუ შეიძლება ითქვას, მათი პომპეზურობაც კი, გერბის მხატვრულ სახეს გაამთლიანებდა და სრულყოფილს გახდიდა. ამავე დროს, ვეცადეთ, ვახუშტისეული მხატვრული მემკვიდრეობითობა შეგვენარჩუნებინა, რაც ძალზე ძნელ ამოცანას წარმოადგენდა, რადგან ძველ გერბებში გამოხატული ლომები, როგორც ესთეტიურად, ასევე ჰერალდიკურადაც ძალზე გაუმართავი იყო. აღსანიშნავია, რომ დასავლეთ ევროპულ გერბებში გამოყენებული ლომის გამოსახულება მეტად დეკორატიულია და იგი მნიშვნელოვნად განსხვავდება აღმოსავლეთში გამოყენებული ფიგურებისაგან. აღმოსავლეთ ევროპაში ფიგურების ნატურალურად, ანუ ბუნებრივად გამოსახვა უფროა მიღებული.

საბოლოოდ, საფუძვლად ავიღეთ ერეკლე II და გიორგი XII დროინდელ გერბებზე გამოსახული ლომები. ამავე დროს, დავუმატეთ გარკვეული დეკორატიული ელემენტები ქართული ორნამენტიკიდან და გავითვალისწინეთ ჰერალდიკაში მიღებული ლომის და მისი სხეულის ნაწილების გამოსახვის თავისებურებები".

გიორგი XII-ის გვირგვინი, რომელიც ჰერალდიკაში ცნობილია "ივერიული გვირგვინის" სახელით. საქართველოს თანამედროვე გერბში  მის...
15/08/2026

გიორგი XII-ის გვირგვინი, რომელიც ჰერალდიკაში ცნობილია "ივერიული გვირგვინის" სახელით. საქართველოს თანამედროვე გერბში მისი აღდგენით ხაზი გაესვა სახელმწიფოებრიობის ისტორიასა და ტრადიციას, თუმცა გვირგვინი უკვე ერთი ფერისაა, აღარაა მონარქიის აღმნიშვნელი წითელი ქუდი და ფერადი ძვირფასი თვლები, რაც იმას ნიშნავს, რომ საქართველოს გერბში ეს გვირგვინი სიმბოლურად გამოხატავს სახელმწიფოს სუვერენიტეტს.

ჩვენი ფეისბუქ-გვერდის მკითხველს პერიოდულად გავაცნობთ ან შევახსენებთ  ზოგად ჰერალდიკაში არსებულ წესებსგერბი აუცილებლად უნ...
14/08/2026

ჩვენი ფეისბუქ-გვერდის მკითხველს პერიოდულად გავაცნობთ ან შევახსენებთ ზოგად ჰერალდიკაში არსებულ წესებს

გერბი აუცილებლად უნდა ემორჩილებოდეს ჰერალდიკური მეცნიერების მკაცრ კანონებს (შექმნილს ხანგრძლივი დროისა და პრაქტიკის შედეგად), წინააღმდეგ შემთხვევაში იგი გერბი არაა და მხოლოდ უბრალო ნიშანს წარმოადგენს; ამავე დროს, ყოველი ნიშანი, რომელიც აკმაყოფილებს ჰერალდიკის მოთხოვნებს, გერბად მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეიძლება იქნას მიღებული, როცა იგი დაფიქსირებული და დაკანონებულია არსებული პოლიტიკური მმართველობის, ხელისუფლების მიერ.
ფარი გერბის მთავარი ელემენტია, მისი აზრობრივი ცენტრი, რომელიც შეიცავს მაქსიმალურ ინფორმაციას, რომელიც შეიძლება გამოისახოს, როგორც ცალკე კომპონენტი. ფარზე დაიტანება ყველა სიმბოლო და ემბლემა, რომელთაც უნდა დაახასიათონ გერბის მფლობელი.
გერბის ფარის აღწერა ხდება მარჯვნიდან, მაგრამ მხარეები განისაზღვრება არა მაყურებლის მხრიდან, არამედ მისი წარმომდგენის, წარმოსახვითი დამჭერის თვალთახედვით, რომელსაც ფარი უჭირავს. ე.ი. როცა გერბს ვუყურებთ, მისი მარცხენა მხარე ჰერალდიკაში ითვლება მარჯვენა მხარედ და პირიქით. გერბის ფარის მარჯვენა (ჰერალდიკური მარჯვენა) მხარე და ზედა ნაწილი, ჰერალდიკაში ითვლება ყველაზე საპატიოდ. ეს გარემოება გათვალისწინებულია ფიგურების (ცხოველების, ფრინველების ადამიანის თუ სხვა) განლაგებისას. ამავე დროს, ფარის კომპოზიციაში გამოსახულების მოძრაობა, დინამიკა მიმართულია აუცილებლად მარჯვნივ (ცალკეული შემთხვევების გარდა, როცა, მაგალითად, რაიმე ფიგურა ნაწილობრივ არის გამოსახული).
ფარის შემადგენელი ელემენტებია:
I - ფარის ველი;
II - ფერები;
III - ფარში გამოსახული ფიგურები.
უმრავლეს შემთხვევაში გერბის ფარი იყოფა ნაწილებად (ველებად). ასეთ ფარს ეწოდება „რთული ფარი“, ხოლო იმ ფარს, რომელიც დაყოფილი არ არის - „უბრალო“. ფარის დაყოფის შედეგად მიღებულ ნაწილებს ეწოდება „ჰერალდიკური ფიგურები“. ისინი პირობითად იყოფა საპატიო ანუ პირველხარისხოვან, მეორეხარისხოვან და მესამეხარისხოვან ჰერალდიკურ ფიგურებად.
არსებობს ჰერალდიკური ფარის რამდენიმე პირობითი ფორმა. უნდა აღინიშნოს, რომ ამ შემთხვევაში ფარის ფორმა საშუალებას გვაძლევს განვსაზღვროთ ფარის მფლობელის ვინაობა და მდგომარეობა.
მალხაზ აფრიდონიძე
ჰეროლდი“№ 1
http://www.heraldika.ge/uploads/herald(1).pdf

"...გიორგი XII-ის გარდაცვალების შემდეგ 1801 წლის 12 სექტემბერს რუსეთის იმპერატორმა ალექსანდრე I-მა გამოსცა მანიფესტი, რო...
13/08/2026

"...გიორგი XII-ის გარდაცვალების შემდეგ 1801 წლის 12 სექტემბერს რუსეთის იმპერატორმა ალექსანდრე I-მა გამოსცა მანიფესტი, რომლის მიხედვით, ქართლ-კახეთში სამეფო ხელისუფლება გაუქმდა, ხოლო ქვეყანა რუსეთის გუბერნიად გამოცხადდა, რაც 1783 წლის გეორგიევსკის ტრაქტატის უხეში დარღვევა იყო. გიორგი XII-ის მემკვიდრის დავით (XII) ბატონიშვილის ხელისუფლებიდან მოცილებისა და აღმოსავლეთ საქართველოდან ბაგრატიონთა სამეფო გვარის წევრების რუსეთის სხვადასხვა ქალაქებში იძულებით გადასახლების შემდეგ, სამეფო ინვესტიტურის ნიშნები საქართველოს მთავარმმართებელთან ინახებოდა... 1801 წლის 20 თებერვალს გაძლიერებული რუსული ბადრაგის თანხლებით სანკტ-პეტერბურგში გიორგი XII-ის სამეფო რეგალიები - გვირგვინი და კვერთხი გაიგზავნა. 1783 წლის გეორგიევსკის ტრაქტატის ხელის მოწერისადმი მოჭრილი მედალი, გიორგი XII-ის სამეფო გვირგვინი და კვერთხი შევიდა რუსეთის საიმპერატორო რეგალიებში. 1811 წლის 17 აპრილს ალექსანდრე I-ის ბრძანებით ისინი გადასცეს მოსკოვის კრემლის იარაღთა პალატას, სადაც საერთოდ საიმპერატორო რეგალიები ინახებოდა და იმდროიდან მოყოლებული, ისინი რუსეთის იმპერატორების საქართველოზე მფლობელობის სიმბოლური გამოხატულება იყო.

გიორგი XII-ის ტახტი, ასევე 1843 წელს წაიღეს რუსეთში და იმპერატორ ნიკოლოზ I-ის ბრძანებით გადასცეს მოსკოვის კრემლის იარაღთა პალატას. შემდგომში გიორგი XII-ის გვირგვინი გამოისახა არამარტო ქალაქ თბილისის გერბში, არამედ იმპერატორ ალექსანდრე II-ის მიერ დამტკიცებულ 1882 წელს რუსეთის იმპერიის დიდ გერბზეც, სადაც მოყვანილი იყო საქართველოს სამეფოს გერბი.
..მოსკოვის კრემლის მუზეუმის ხელნაწერების, ნაბეჭდი და გრაფიკული განყოფილების ფონდებში, ინახება გიორგი XII-ის გვირგვინის შავ-თეთრი ფოტოსურათი, გადაღებული XX საუკუნის დასაწყისში და მისივე ფერადი ნახატი ნატურალურ ზომებში, შესრულებული XIX ს. 30-იან წლებში ცნობილი მხატვრის ფ.გ. სოლნცევის მიერ. გვრგვინის ნახატი დღეისათვის ფაქტიურად არის გიორგი XII-ის გვირგვინის ერთადერთი ფერადი გამოსახულება, რომლის ბედი მისი დაბრუნების შემდეგ საქართველოში ტრაგიკულია და შეგნებურად ბურუსით არის დაფარული.
..მოსკოვის კრემლის "იარაღთა პალატაში" საქართველოს სამეფოს რეგალიები ინახებოდა თითქმის ერთი საუკუნის მანძილზე...1922 წელს საქართველოს განათლების კომისარიატის ინიციატივით, რუსეთის საბჭოთა მთავრობის წინაშე დაისვა საქართველოში იმ სამუზეუმო და საარქივო კოლექციების დაბრუნების საკითხი, რომლებიც გატანილი იყო მეფის მთავრობის მიერ და ინახებოდა რუსეთის საცავებში... საბჭოთა რუსეთის მთავრობის 1922 წლის 20 ივნისის დადგენილების შესასრულებლად შეიქმნა სპეციალური კომისია რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის, რუსეთის ფედერაციის განათლების კომისარიატისა და საბჭოთა საქართველოს წარმომადგენელთა მონაწილეობით.
კომისიის მუშაობაში მონაწილეობდნენ: რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის მხრივ აკადემიკოსები ნიკო მარი, სერგეი ოსდენბურგი, ვლადიმერ ბარტოლდი და იური მარი, ხოლო საქართველოდან - პროფესორები აკაკი შანიძე, კორნელი კეკელიძე, სარგის კაკაბაძე, პავლე ინგოროყვა და შალვა ამირანაშვილი. კომისიის დადგენილებით, საქართველოს დაუბრუნდა ქართული წარმოშობის განძეულობა, ისტორიული დოკუმენტები, ხელნაწერები, ხელოვნების თვალსაჩინო ნიმუშები, რომლებიც ინახებოდა სანკტ-პეტერბურგის და მოსკოვის მუზეუმებსა და ბიბლიოთეკებში, თუმცა ამ დადგენილებას ძლიერ ეწინააღმდეგებოდნენ მოსკოვისა და პეტერბურგის სამეცნიერო წრეები.
..მიმღებმა კომისიამ საქართველოში იარაღთა პალატიდან 1923 წლის 6 თებერვალს მიიღო და იმავე წლის 10 აგვისტოს ჩამოტანილი სამუზეუმო ექსპონატები და მათ შორის სამეფო რეგალიებიც საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების მუზეუმს ჩააბარა. ოქროს გვირგვინი, წოდებული „ქართველი მეფის გვირგვინად“, რუსეთის „იარაღთა პალატიდან“, სადაც იგი ჩაწერილი ყოფილა №72 , ჩვენს მუზეუმში მიღებულია 1923 წლის 10 აგვისტოს, აკადემიური წარმომადგენლის დამიანე ჯგუშიასგან. ...იუვილარის დასკვნის მიხედვით, გვირგვინი შემკულია უხვად ძვირფასი თვლებით, გვირგვინს ამოკრული აქვს მუქი წითელი ფერის (ბორდო) ხავერდი. მოსკოვის კრემლის „იარაღთა პალატაში“ დარჩა მხოლოდ მეფე გიორგი XII-ის კვერთხი, რომელიც დღემდე შეცდომით ცნობილია, როგორც რუსეთის იმპერატორ პავლე I-ის კვერთხი. 1930 წლამდე გიორგი XII-ის გვირგვინი ინახებოდა საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების მუზეუმში. 1930 წელს საქართველოს იმდროინდელმა მთავრობამ „რეალიზაცია“ გაუკეთა მეფე გიორგი XII-ის გვირგვინს, რაზედაც გვაუწყებს საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების მუზეუმის 1930 წლის აღწერილობის 29-ე გვერდზე მინაწერი. ხოლო რაც შეეხება გიორგი XII-ის ხმალს, ცნობილია მხოლოდ ის, რომ აკადემიკოსმა მარი ბროსემ 1838 წელს თავის სამეცნიერო მივლენების დროს მოინახულა მოსკოვის „კრემლის იარაღთა“ პალატაში დანარჩენ სამეფო რეგალიებთან ერთად.
მეფე გიორგი XII-ის ტახტი დღეს ინახება სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში."

იოსებ ბიჭიკაშვილი, ამონარიდები სტატიიდან
"ერეკლე II-ისა და გიორგი XII-ის რეგალიები", ჰეროლდი" #1

12 აგვისტო დიდგორის ბრძოლის დღეა - საქართველოს ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი და გარდამტეხი სამხედრო-პოლიტიკურ...
12/08/2026

12 აგვისტო დიდგორის ბრძოლის დღეა - საქართველოს ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი და გარდამტეხი სამხედრო-პოლიტიკური მოვლენის, რომელსაც მემატიანემ „ძლევაჲ საკვირველი“ უწოდა.

1121 წელს ქართველთა ჯარის მიერ დიდგორის ველზე სელჩუკთა კოალიციური ლაშქრის დამარცხებამ საქართველო რეგიონის უძლიერეს ქრისტიანულ სახელმწიფოდ და სამხედრო ძალად აქცია, ბრძოლამ საბოლოოდ დაასრულა ქვეყნის პოლიტიკური დაქსაქსულობა და საფუძველი ჩაუყარა საქართველოს ისტორიის „ოქროს ხანას“, ხოლო დავით აღმაშენებელს კი გზა გაუხსნა თბილისის გათავისუფლებისკენ (დავითმა თბილისი 1122 წელს აიღო და დაასრულა არაბთა ბატონობა)
გადმოცემით და XII საუკუნის მოღვაწის, ჯვაროსნული ლაშქრობების მონაწილის, ფრანგი ვალტერ გოტიეს მიხედვით, დავითს ბრძოლის წინ "ქრისტეს მეომართათვის" სიტყვით მიუმართავს და მაჰმადიანთა წინააღმდეგ თავდადებული ბრძოლისკენ მოუწოდებია. აქვე ირკვევა, რომ ქართველთა ლაშქარი დაბანაკებულა ხეობაში, რომლის ვიწრო შესასვლელიც მეფის ბრძანებით ხეებით ჩაუხერგავთ, რათა მებრძოლების უკანდახევის ერთადერთი შესაძლებლობაც გამოერიცხათ.

ამ დიადი გამარჯვების აღსანიშნავი საიუბილეო მონეტა "დიდგორი 900" 2021 წელს შექმნა მხატვარ-ჰერალდიკოსმა და საქართველოს გერბის ავტორმა მამუკა გონგაძემ; მოჭრილია ლიეტუვის ზარაფხანაში.

ავერსი: ხმალშემართული მხედარი – „მესიის მახვილი“ უკან მრგვალი ბეჭედია გამოსახული – რევერსი დავით მეფის მონეტისა. როგორც წესი, იმ ეპოქაში მონეტის რევერსზე გამოისახებოდა მეფის ბეჭედი, შესაბამისი სიმბოლოთი „წრეში ჩასმული ჯვარი“ და ტიტულატურით – „ დავით მეფე აფხაზთა, ქართველთა, რანთა, კახთა, სომეხთა“
მხედარი საბრძოლველად მოუწოდებს ლაშქარს, რომელიც სიმბოლურად ცერად აღამართული შუბებითაა გამოხატული, შუბთაგან პირველზე ორკუწუბოიანი საქართველოს დროშა ფრიალებს, ჯვარი და ოთხი წრე, რომელიც საქართველოს დღევანდელი სახელმწიფო დროშის წინამორბედია.
დიდგორის ველის სიმბოლურად აღმნიშვნელ კვარცხლბეკზე ამოტვიფრულია ასომთავრული – "დიდგორი" და "1121"

რევერსი: წარწერების საშუალებით გადმოცემულია დიდგორის ბრძოლა. მემატიანის შეფასება – „ძლევაი საკვირველი“ და ნაწყვეტი უმთავრესი ლეგენდიდან: “წმიდა მოწამე გიორგი განცხადებულად და ყოველთა სახილველად წინაუძღოდა მას“.

ეროვნული სახელმწიფოებრივი მიკუთვნებულობის დასტურად დატანილია ვახუშტისეული გერბი ზედწარწერით „საქართველოსი“ – წმინდა გიორგი, წინამძღოლი და მფარველი სრულიად საქართველოსი და ქართველი მხედრობისა.

მოლდოვურმა ყოველწლიურმა სამეცნიერო ჟურნალმა "მოლდოვეთის ჰერალდიკა" (Heraldica Moldaviae) ცოტა ხნის წინ ვრცელი რეცენზია მ...
11/08/2026

მოლდოვურმა ყოველწლიურმა სამეცნიერო ჟურნალმა "მოლდოვეთის ჰერალდიკა" (Heraldica Moldaviae) ცოტა ხნის წინ ვრცელი რეცენზია მიუძღვნა თორნიკე ასათიანის ინგლისურენოვან წიგნს "The Story of Georgian Heraldry" (ავტორი - ჟურნალის მთავარი რედაქტორი, ჰერალდიკოსი, დოქტორი სილვიუ ანდრიეშ-ტაბაკი / Silviu Andrieș-Tabac), რომელიც 2023 წელს გამოსცა საქართველოს სახელმწიფო სიმბოლიკისა და ჰერალდიკის დეპარტამენტმა.

შეგახსენებთ, რომ წიგნის პდფ ვერსიის გაცნობა შეგიძლიათ ჩვენს ოფიციალურ საიტზე, განყოფილებაში "გამოცემულ ლიტერატურა"

Address

7 Ingorokva Str
Tbilisi
0108

Opening Hours

Monday 10:00 - 18:00
Tuesday 10:00 - 18:00
Wednesday 10:00 - 18:00
Thursday 10:00 - 18:00
Friday 10:00 - 18:00

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when სახელმწიფო სიმბოლიკისა და ჰერალდიკის დეპარტამენტი posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share