27/05/2026
ვეზირ პტაჰოტეპის დარიგება თავის ვაჟს (ქ.წ. 2400 წ., ძვ. ეგვიპტე)
1. ნუ იამაყებ შენი ცოდნით; თანაბარი პატივით ესაუბრე როგორც უცოდინარს, ისე ბრძენს. რამეთუ ხელოვნებასა და ცოდნას საზღვრები არ აქვს და არ არსებობს ხელოვანი, რომელიც სრულყოფილებას მიაღწევდა. ბრძნული და დახვეწილი სიტყვა უფრო იშვიათია, ვიდრე ზურმუხტი.
2. თუ შეხვდები ადამიანს, რომელმაც შენზე მეტი იცის, ნუ განრისხდები, თუ ის არ დაგეთანხმება. ნუ იტყვი მასზე აუგს და ნუ შეეწინააღმდეგები საუბრისას. თუ ის ისე მოგმართავს, როგორც უცოდინარს, შენი თავმდაბლობა დაამარცხებს მის მედიდურობას.
3. თუ შეხვდები ადამიანს, რომელიც შენი ტოლია და გონიერებით ვერ გჯობს, ნუ დადუმდები, როცა ის სიცრუესა და ბოროტებას ამბობს. ასე აჩვენებ, რომ მასზე ბრძენი ხარ. მსმენელთაგან დიდ მოწონებას დაიმსახურებ და შენი სახელი დიდებულთა შორისაც განდიდდება.
4. თუ შეხვდები ადამიანს, რომელიც ღარიბია და შენი ტოლი არ არის, ნუ მოეპყრობი ქედმაღლურად მხოლოდ იმის გამო, რომ ის დაბალი ფენიდანაა. აცადე და ის თავადვე გაებმება თქავისივე სიტყვებში. ნუ დაუსვამ კითხვებს მხოლოდ შენი გულის გასახარებად და ნუ განურისხდები, ვინც შენ წინაშე დგას; სათაკილოა უბრალო ცოდნის ადამიანის დაბნევა და შეცხვენა. თუ გულში მის დასჯას აპირებდი, დაძლიე ეს სურვილი, როგორც დიდებულთაგან დაწუნებული საქციელი.
5. თუ ხარ წინამძღოლი, რომელიც მართავს მრავალი ადამიანის ყოფას, ყოველთვის ეცადე, იყო კეთილგანწყობილი, რათა შენი ქცევა უნაკლო იყოს. დიდებულია სიმართლე, რომელიც სწორ გზას ადგენს; კანონის დამრღვევი აუცილებლად დაისჯება. კანონს ანგარებიანი კაცი არღვევს, მაგრამ ბოროტმოქმედების ჟამი მარადიული არ არის.
6. ნუ დათესავ შიშს ადამიანებს შორის, რამეთუ ამისთვის ღმერთიც დაგსჯის. წარმატებას ის კი არ აღწევს, ვინც ხალხს აშინებს, არამედ ის, ვინც გასცემს და ეხმარება უპოვარს.
7. თუ ხარ შენზე აღმატებული კაცის სტუმარი, მიიღე ის, რასაც შემოგთავაზებს. როცა შენს მასპინძელს უყურებ, ნუ მიაშტერდები მას მრავალი მზერით. ნუ დაელაპარაკები, სანამ თავად არ მოგმართავს, რადგან არ იცი, რა შეიძლება იყოს მისთვის მიუღებელი. ილაპარაკე მაშინ, როცა ის შეგეკითხება და ასე შენი სიტყვა სათნო იქნება მისთვის.
8. თუ ხარ ელჩი, გზავნილი გადაეცი ზუსტად ისე, როგორც მან გითხრეს. მოერიდე შენი სიტყვებით შუღლის ჩამოგდებას. ნუ გადაუხვევ სიმართლეს და ნურავის ეტყვი, თუ ვინმემ - იქნება ეს უფლისწული თუ გლეხი - გულის გადაგიშლა; სხვისი საიდუმლოს გაცემა სულისთვის საძაგელი საქმეა.
9. თუკი მოხანი, მოიმკე შენი მოსავალი ყანაში და ღმერთი მოგმადლებს სიმდიდრეს. ნუ შეგშურდება სხვისი; რამეთუ დიდებულ მამასაც კი შეიძლება დიდი დარდი ჰქონდეს, ხოლო მრავალშვილიან დედას ხშირად ნაკლები სიმშვიდე აქვს, ვიდრე სხვას. ჭეშმარიტად, ყოველი ადამიანი თავისი ბედისწერით არის შექმნილი ღვთის მიერ.
10. თუ ხარ უბრალო კაცი, მიაყურადე ბრძენს. თუ იცნობდი ვინმე უმნიშვნელო ადამიანს, რომელიც მოგვიანებით საზოგადოებაში დაწინაურდა და მაღალი ჩინი მიიღო, ნუ იქნები მის მიმართ ამპარტავანი იმის გამო, რაც მის წარსულზე იცი; პატივი ეცი დაწინაურებულ კაცს იმის მიხედვით, ვინც ის დღეს გახდა. იცოდე, სიმდიდრე თავისით არ მოდის; ის მიეცემა მას, ვისაც მისი მოპოვება სურს. თუ კაცი იშრომებს და თავად შეაგროვებს მას, ღმერთი მას წარმატებულს გახდის, ხოლო თუ ზარმაცი იქნება - დასჯის.
11. მიჰყევი შენს გულს მთელი სიცოცხლის მანძილზე და ნუ გააკეთებ იმაზე მეტს, ვიდრე გევალება. ნუ დახარჯავ ფუჭად იმ დროს, რომელიც შენი გულისთქმის მიყოლისთვის უნდა დაგეთმო.
#განათლება #აკადემიურიწიგნი #მეცნიერება
